رشد اقتصادی باثبات بلندمدت متغیر مهمی است که هم در مقام علت موجب بازسازی اقتصادی، افزایش بهره‌وری و رشد دستمزدها می‌شود و هم در مقام معلول خود تحت تاثیر سیاست صنعتی، ساختارهای صحیح اقتصادی و انتقال منابع از فعالیت‌های با بهره‌وری کم به فعالیت‌های با بهره‌وری بالا، مدیریت قوی انباشت سرمایه و انتقال دانش فنی و ریسک کم سرمایه‌گذاری است‏. ‏‏‏اقتصاد ایران در دوره بلندمدت بعد از انقلاب، بر حسب تولید ناخالصی ملی سرانه، به طور متوسط به میزان 0.7 درصد رشد منفی دارد‏. ‏‏‏این یعنی ناتوانی اقتصاد در بازسازی خود و همین‏طور ناتوانی در ارتقای بهره‌وری‏. ‏‏‏

در این شرایط رشد دستمزدها و سایر هزینه‌ها طبعا در قیمت تمام‏‌شده و تورم بازتاب پیدا می‌کند‏. ‏‏‏البته تاکید می‌کنم این به معنای کنترل دستمزدها با هدف کنترل تورم نیست که سیاست درآمدی نامیده می‌شود‏. ‏‏‏هرچند در مورد دستمزدها و حقوق‌های ‏‏نجومی معنا دارد اما در مورد حداقل دستمزد بی‌معناست‏. ‏‏‏اصل، بحث بر سر رشد ضعیف و بهره‌وری ضعیف است‏. ‏‏‏مادام که این مشکل حل نشود تورم به وجود‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ می‌آید و دستمزدهای معیشتی هم به‌‏ناچار باید به‌صورت اسمی رشد کنند تا بخشی از تورم جبران شود‏. ‏‏‏

برای برون‏‌رفت از این دور، تنهاراه، نیل به رشد مثبت قابل قبول در بلندمدت و باکیفیت کردن آن از طریق پیشبرد سیاست صنعتی و ارتقای نظام نوآوری است‏. ‏‏‏به عنوان یک مثال، صنعت فرش را ببینید‏. ‏‏‏صنعتی که زمانی صادرات خوبی داشت اکنون مزیت رقابتی خود را در برابر رقبای چینی و هندی و پاکستانی از دست داده است‏. ‏‏‏اگر رشد بلندمدت قوی بود، این اتفاق تبدیل به یک چالش نمی‌شد‏. ‏‏‏چون نیروی کار شاغل در این صنعت به فعالیت‌های دیگری با بهره‌وری بالا منتقل می‏شد و با دریافت دستمزد ‏‏‏‏‏‏‏‏‏بالاتر احساس رضایت بیشتری می‌کردند‏. ‏‏‏

چون این اتفاق نیفتاده، این نیروی کار شغل خود را از دست داده و ناتوان از پیدا کردن شغلی دیگر شده است‏. ‏‏‏اقتصاد ایران به لحاظ تاریخی و تمدنی از قافله‌ تحولات اقتصادی بر حسب شاخص‌هایی چون رشد سالیانه بلندمدت، توانایی در کاهش تورم سالیانه، تثبیت نرخ واقعی ارز بدون ایجاد شوک‌های پی‌درپی ارزی، تولید و صادرات دانش‌بنیان عقب افتاده است‏. ‏‏‏

در دهه 60 میانگین نرخ رشد اقتصادی 1.6 درصد در سال منفی و در دهه 90 نیز صفر بوده است‏. ‏‏‏دو دهه از دست رفته که جبرانش در این عصر پرشتاب کاری است بسیار سخت‏. ‏‏‏اقتصاد ایران فرصت‏‌های ‏‏تاریخی را از دست داده است‏. ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏پیامدهای این وضع هم بر روی هم انباشته شدن بحران‌ها در حوزه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی است که اکنون شاهد آن هستیم‏. ‏‏‏در حالی که برای اینکه مسیر رشد اقتصادی به درستی طی شود باید شاهد رشد باثبات و بلندمدت باشیم‏. ‏‏‏اگر دولت‏‌های ‏‏آینده رویه‏‌های ‏‏کنونی را در پی بگیرند رشد اقتصادی ما در بلندمدت باثبات نخواهد بود و همچنان نوسانات زیادی به خود خواهد دید.