در دیدار محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران با عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی که با حضور فریدون وردی‌نژاد، دبیرکل، هومن حاجی‌پور، قائم‌مقام دبیر شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان تهران، غلامرضا ملکی، معاون امور مجلس، تشکل‌ها و امور اجتماعی اتاق تهران و رحیم فتحی، عضو هیئت‌مدیره تعاونی صنایع شوینده، آرایشی و بهداشتی ایران، برگزار شد، اتخاذ تصمیمات مسئولانه و کارشناسی متناسب با شرایط خاص کشور ضروری عنوان شد. تصمیماتی که ضمن صیانت از فعالیت صنایع حوزه سلامت، از تشدید مشکلات مردم در دسترسی به دارو و خدمات درمانی جلوگیری کند.

فشار هزینه دارو بر دوش مردم سنگینی می‌کند

سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط دشوار حوزه سلامت گفت: شرایط ویژه کشور و محدودیت‌هایی که در مسیر تامین دارو و مواد اولیه وجود دارد، ایجاب می‌کند تصمیم‌ها با بررسی کارشناسی و دور از هیاهوی رسانه‌ای اتخاذ شوند.

وی تصریح کرد: دشمن تلاش می‌کند مانع ورود دارو و مواد اولیه به کشور شود، اما با وجود این محدودیت‌ها، تامین اقلام دارویی همچنان در حال انجام است؛ هرچند هزینه این تامین افزایش یافته است.

جمالیان با اشاره به فشار اقتصادی واردشده بر بیماران تصریح کرد: بخشی از افزایش هزینه‌ها به شرایط اقتصادی و دشواری تامین اقلام مورد نیاز بازمی‌گردد، اما در این میان، نقش بیمه‌ها نیز باید به‌طور جدی بررسی شود. گاهی به جای پرداختن به ریشه مشکلات و مطالبه‌گری از بخش‌هایی که در انجام وظایف خود کوتاهی می‌کنند، مجموعه‌هایی مانند سازمان غذا و دارو هدف انتقاد قرار می‌گیرند؛ درحالی‌که باید میان مسئولیت تامین، نظارت و پوشش بیمه‌ای تفکیک قائل شد.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از افزایش هزینه دارو گفت: چنین افزایش‌هایی می‌تواند زندگی خانوارها را تحت تاثیر قرار دهد که البته بخش قابل‌توجهی از مردم توان تحمل این هزینه‌ها را ندارند.

عضو کمیسیون بهداشت مجلس با بیان اینکه «فشارهای اقتصادی نباید بدون توجه به توان مالی مردم به آنان منتقل شود» خاطرنشان کرد: شرایط خاص کشور نیازمند تصمیم‌گیری مسئولانه و کارشناسی است. باید راهکاری پیدا کرد که هم صنایع فعال در حوزه سلامت آسیب نبینند و هم مردم برای دسترسی به دارو و خدمات درمانی با مشکلات جدی‌تر مواجه نشوند.

 ساختار سازمان غذا و دارو نیازمند بازنگری است

در ادامه این جلسه، محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نیز با اشاره به اینکه مشکلات حمل‌ونقل، تجارت خارجی و تامین مواد اولیه، فعالیت بنگاه‌های اقتصادی را با دشواری روبه‌رو کرده است، گفت: منابع ارزی در دسترس به‌شدت کاهش یافته و بنا بر اطلاعات مطرح‌شده، میزان ارز مصرفی در حوزه دارو به کمتر از دو میلیارد دلار تنزل پیدا کرده ‌است. از سوی دیگر، بخش مهمی از تامین ارز به منابع حاصل از صادرات و توافق‌های ارزی وابسته شده است. این وضعیت، برنامه‌ریزی برای واردات مواد اولیه و تامین کالاهای مورد نیاز صنایع را دشوار می‌کند.

رئیس اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر ضرورت اصلاح ساختارهای تصمیم‌گیری در حوزه دارو گفت: یکی از مسائل مهم، تجمیع چند مسئولیت متفاوت در سازمان غذا و دارو است. این سازمان از یک سو نقش رگولاتور و نظارت بر استانداردها را برعهده دارد، از سوی دیگر در تامین دارو و کالاهای مورد نیاز بازار مسئولیت داشته و در عین حال در فرآیند قیمت‌گذاری نیز نقش‌آفرینی می‌کند. جمع شدن این وظایف در یک مجموعه می‌تواند تعارض منافع ایجاد کند.

وی توضیح داد: نهادی که باید بر کیفیت و رعایت استانداردها نظارت کند، نباید همزمان به دلیل مسئولیت تامین کالا، تحت فشار کمبودها قرار گیرد؛ زیرا ممکن است در شرایطی مانند کمبود سرم یا سایر اقلام درمانی، میان الزام به رعایت استانداردها و ضرورت تامین فوری کالا تعارض ایجاد شود. از این‌رو، تفکیک وظایف نظارتی، تامین و قیمت‌گذاری می‌تواند به شفافیت و کارآمدی بیشتر منجر شود.

نجفی‌عرب با اشاره به تجربه ساختارهای تامین و توزیع دارو در گذشته گفت: در برخی الگوهای پیشین، خرید دارو و تجهیزات از طریق مناقصه انجام می‌شد و شرکت‌ها برای عرضه محصولات خود با یکدیگر رقابت می‌کردند. در چنین سازوکاری، امکان انتخاب تامین‌کننده برتر و خرید با قیمت رقابتی فراهم می‌شد. بنابراین، استفاده از سازوکارهای شفاف و رقابتی می‌تواند به بهبود فرایند خرید و تامین دارو و تجهیزات پزشکی کمک کند.

وی همچنین به مسئله قیمت‌گذاری دارو اشاره کرد و افزود: در ساختار فعلی، نمایندگان بخش دولتی سهم قابل‌توجهی در تصمیم‌گیری‌های مربوط به قیمت دارند و سهم صنعت در این فرایند محدود است. این در حالی است که تولیدکننده نمی‌تواند به‌طور مستمر با زیان فعالیت کند و این انتظار وجود داشته باشد که تولید ادامه یابد.

به گفته نجفی‌عرب، طولانی شدن فرایند بررسی و تعیین قیمت نیز می‌تواند فعالیت شرکت‌ها را با مشکل مواجه کند.

نجفی‌عرب در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ابعاد مالی مشکلات زنجیره دارو، هشدار داد که تداوم محدودیت‌های تجاری و ارزی، در کنار بدهی‌های انباشته و دشواری تامین منابع، می‌تواند شرایط فعالیت بخش‌های مختلف نظام سلامت را دشوارتر کند.

وی همچنین با اشاره به هزینه بالای برخی اقلام درمانی و تجهیزات پزشکی، بر لزوم بازنگری در شیوه تامین منابع و اولویت‌بندی هزینه‌ها تاکید کرد.

 بیماران در حال کنار گذاشتن درمان هستند

جمالیان در بخش دیگری از این نشست با هشدار نسبت به پیامدهای افزایش هزینه‌های درمان گفت: یکی از نگرانی‌های جدی این است که مردم به‌دلیل ناتوانی مالی، درمان بیماری‌های خود را کنار بگذارند.

وی افزود: مسئله فقط دسترسی به دارو نیست، بلکه کیفیت خدمات درمانی و وضعیت مراکز ارائه‌دهنده خدمات نیز با نگرانی‌هایی روبه‌رو شده است.

عضو کمیسیون بهداشت مجلس با اشاره به مشکلات اقتصادی داروخانه‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز درمانی اظهار داشت: مجموعه این نشانه‌ها بیانگر آن است که نظام سلامت با هشدارهای جدی مواجه شده و نمی‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت بود.

وی در ادامه، خواستار تشکیل گروهی کارشناسی با حضور نمایندگان مجلس، اتاق بازرگانی و فعالان حوزه سلامت شد تا مسائل موجود بررسی و راهکارهای عملی تدوین شود.

در پایان این نشست، جمالیان بار دیگر بر ضرورت ورود جدی نهادهای مسئول و شکل‌گیری یک مسیر مشترک برای حل مسائل حوزه سلامت تاکید کرد و گفت: حجم مشکلات نباید موجب شود مسئولان از تصمیم‌گیری و یافتن راه‌حل دست بکشند.

 به گفته وی، اگر امروز برای مسائل دارو، درمان و تامین مالی نظام سلامت چاره‌اندیشی نشود، پیامدهای آن در آینده متوجه مردم و کل کشور خواهد شد.