در نشست «آموزش‌های فنی و حرفه ای و آینده سرمایه انسانی در صنعت پلیمر»  که با حضور سعید ترکمان رئیس هیئت مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران، امیر محسنی مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان تهران، برمک قنبرپور، رئیس کمیسیون بازرگانی انجمن صنایع پلیمر ایران، بابک شایسته، مدیرعامل شرکت رنگدانه سیرجان و تورج نویزی، رئیس مرکز آموزش فنی و حرفه ای هیئت امنایی شماره ۹ تهران برگزار شد، جذب و تربیت نیروی انسانی ماهر به‌عنوان یکی از چالش‌های راهبردی صنعت پلیمر مورد اشاره قرار گرفت؛ چالشی که به گفته فعالان این حوزه، رفع آن مستلزم بازتعریف الگوی آموزش بر مبنای نیاز واقعی صنعت، تقویت پیوند میان مراکز آموزشی و واحدهای تولیدی، توسعه آموزش‌های چندگانه و افزایش نقش‌آفرینی بخش خصوصی در فرآیند مهارت‌آموزی است.

رضا عباسی عضو انجمن صنایع پلیمر ایران که هدایت نشست را برعهده داشت، با اشاره به گستردگی زنجیره صنعت پلیمر، مهمترین چالش این بخش را تامین نیروی انسانی ماهر عنوان کرد و گفت: صنعت پلیمر از حوزه های مختلفی مانند مواد اولیه و افزودنی ها، کنترل کیفیت، تزریق، تعمیر و نگهداری و در سال های اخیر هوشمندسازی و استفاده از هوش مصنوعی تشکیل شده است.

وی با بیان اینکه«کارفرمایان انتظار دارند نیروی انسانی مورد نیاز خود را در کوتاه ترین زمان از مسیر آموزش به کارخانه منتقل کنند» افزود: طولانی بودن برخی فرآیندهای آموزشی موجب می شود ورود نیروی ماهر به بازار کار با تاخیر انجام شود.

 عباسی تاکید کرد: مشارکت کارفرمایان و تشکل های تخصصی در طراحی دوره های آموزشی می تواند به نزدیک شدن آموزش های فنی و حرفه ای به نیاز واقعی صنعت و تبدیل بخشی از دوره های بلندمدت به دوره‌های کوتاه‌مدت و کاربردی کمک کند.

طراحی دوره‌های آموزش مبتنی بر نیاز واقعی صنعت 

امیر محسنی، مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان تهران نیز با اشاره به اینکه«در دنیای امروز، نیروی انسانی با یک تخصص، کارآمدی لازم را ندارد و کارکنان باید بتوانند چند مهارت را به صورت همزمان به کار بگیرند» افزود: سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در تهران تلاش می کند نیاز واقعی صنعت را دریافت کند و بر اساس همان نیاز، دوره آموزشی طراحی و اجرا شود. در گذشته ابتدا سرفصل ها و دوره ها توسط نظام آموزشی تعیین می شد و پس از آموزش، افراد برای یافتن شغل وارد بازار کار می شدند، اما امروز تلاش بر این است که آموزش با همکاری سازمان ها و واحدهایی که به نیروی انسانی نیاز دارند، تنظیم شود.

محسنی با تاکید بر نقش بخش خصوصی در توسعه مهارت‌ها گفت: بخش خصوصی موتور محرک سیستم اجرایی صنعت و تجارت کشور است و اگر قرار باشد درباره موفقیت در این حوزه صحبت کنیم، باید بخش خصوصی را در راس برنامه ریزی ها قرار دهیم.

وی ادامه داد: شرکت ها و سازمان های خصوصی باید مشخص کنند نیروی انسانی مورد نیاز آنها در چه حوزه‌ای و با چه مهارت هایی باید تربیت شود. نتیجه این فرآیند، تربیت نیروهای توانمند و چند مهارتی خواهد بود.

مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان تهران، همچنین بر اهمیت مهارت حل مسئله تاکید کرد و گفت: کارجویان هنگام ورود به بازار کار نباید تنها فهرستی از مهارت های خود ارائه دهند، بلکه باید بتوانند نشان دهند با مهارت هایی که دارند چه مسئله ای را می توانند برای یک مجموعه حل کنند.

 آموزش دوگانه باید در صنعت پلیمر توسعه یابد

سعید ترکمان، رئیس هیئت مدیره انجمن ملی صنایع پلیمر ایران نیز طی سخنانی با اشاره به اینکه« این انجمن از حدود دو سال گذشته مدل آموزش دوگانه را با هنرستان های جوار صنعت آغاز کرده و توسعه رشته پلاستیک کار در سه استان نیز در همین چارچوب دنبال شده است» افزود: صنعت‌گران سال ها با مسئله دسترسی به  نیروی کار مناسب مواجه بوده‌اند و از سوی دیگر، نیروی انسانی نیز برای کسب مهارت های مورد نیاز صنعت با چالش مواجه بوده است.

 ترکمان تصریح کرد: تجربه نشان داده است که مهارت های دوگانه باید از دوره هنرستان به افراد آموزش داده شود تا دانش آموزان علاوه بر ادامه تحصیل دانشگاهی، مهارت های مورد نیاز محیط کار را نیز فرا بگیرند.تجربه واحدهایی که از ظرفیت هنرستان‌های جوار صنعت استفاده کرده‌اند، نشان می‌دهد کارکنان و نیروهای تربیت شده از این مسیر، از نظر مهارتی با نیروهای سایر واحدها تفاوت دارند.

وی همچنین با اشاره به ورود هوش مصنوعی به صنایع گفت: هوش مصنوعی در بسیاری از رشته ها وارد شده است و صنعت پلیمر نیز باید بخشی از نیازهای خود را با استفاده از این فناوری پاسخ دهد. نیروی انسانی آینده باید از دوران آموزش با چنین فناوری هایی آشنا شود تا بتواند برای مسائل صنعت راه حل پیدا کند.

ضرورت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در آموزش

بابک شایسته، از فعالان صنعت نیز به این نکته اشاره کرد که یکی از موضوعاتی که حاکمیت باید در آن به بخش خصوصی کمک کند، فراهم کردن زیرساخت های آموزشی است.

وی افزود: اتفاق مثبتی که در سازمان آموزش فنی و حرفه ای رخ داده، ایجاد تسهیلاتی برای حضور بخش خصوصی در مراکز فنی و حرفه ای است. این مراکز می توانند با همکاری واحدهای تولیدی معرفی شده، به صورت هیئت امنایی فعالیت کنند و به این ترتیب، ظرفیت های موجود برای آموزش نیروی انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

شایسته تاکید کرد: استفاده از مراکز فنی و حرفه ای به صورت هیئت امنایی می تواند الگویی برای نزدیک کردن بخش دولتی و خصوصی باشد؛ زیرا بخش خصوصی از چابکی بیشتری برخوردار است و می تواند نیازهای آموزشی صنعت را با سرعت بیشتری به فرآیند آموزش منتقل کند.

سرمایه انسانی مهمترین منبع افزایش ارزش آفرینی است

برمک قنبرپور، رئیس کمیسیون بازرگانی انجمن صنایع پلیمر ایران نیز در پاسخ به این پرسش که در پنج تا ۱۰ سال آینده چه آموزش هایی باید به صنعت پلیمر اضافه شود گفت: زنجیره ارزش صنعت پلیمر یکی از مهمترین زنجیره های ارزش آفرین اقتصاد کشور است و سرمایه انسانی، مهمترین منبع برای افزایش ارزش آفرینی در این زنجیره به شمار می رود.

وی افزود: صنایع پایین دست پتروشیمی در سال های گذشته رشد قابل توجهی داشته‌اند و ظرفیت شکل دهی این بخش از حدود سه و نیم میلیون تن به بیش از پنج و نیم میلیون تن رسیده است که فاصله چندانی با ظرفیت حدود ۸ میلیون تنی تولید پلیمر کشور ندارد.

قنبرپور ادامه داد: از حدود ۸ میلیون نفر فعال در بخش صنعت کشور، حدود یک میلیون نفر در زنجیره ارزش صنعت پلیمر فعالیت دارند که این موضوع اهمیت سرمایه انسانی در این بخش را نشان می دهد.

رئیس کمیسیون بازرگانی انجمن صنایع پلیمر ایران اظهار داشت: از حدود ۵۰ میلیارد دلار صادرات غیر نفتی کشور، حدود ۱۶ میلیارد دلار مربوط به محصولات پتروشیمی و بیش از چهار میلیارد دلار مربوط به صنایع تکمیلی است؛ بنابراین بخش قابل توجهی از صادرات غیر نفتی کشور به این زنجیره مرتبط است.

وی با تاکید بر ضرورت تربیت نیروی انسانی برای سال های آینده گفت: صنعت در آینده به دو گروه نیروی انسانی نیاز خواهد داشت؛ بخشی از نیروها باید در حوزه پژوهش و توسعه فعالیت کنند و بخشی دیگر باید مهارت های عملی و کارگاهی داشته باشند.

ضرورت تقویت پیوند صنعت و مراکز مهارتی

تورج نویزی، رئیس مرکز آموزش فنی و حرفه ای هیئت امنایی شماره ۹ تهران هم یکی از چالش های مهم نظام آموزشی کشور را عبور از مدل های سنتی و حرکت به سمت آموزش های بهره ور و منطبق با نیازهای واقعی جامعه و صنعت عنوان کرد و گفت: مراکز آموزشی دولتی در گذشته با محدودیت‌ها و بوروکراسی‌هایی مواجه بودند که اجرای برخی طرح ها و پروژه ها را دشوار می کرد، اما هیئت امنایی شدن مراکز این امکان را فراهم کرده است که با چابکی بیشتری و در چارچوب دستورالعمل ها، برنامه های آموزشی مورد نیاز اجرا شود.

نویزی با اشاره به اهمیت ارتباط مراکز آموزشی با صنعت گفت: مدل های مختلفی مانند کارآموزی و آموزش دوگانه در کشور تجربه شده است، اما برای دستیابی به اثربخشی بیشتر، حضور مستقیم صنعت در مراکز آموزشی ضروری است.