نشست کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران با حضور فعالان بخش خصوصی برگزار شد. در این جلسه که رهاوردهای حضور برخی از تشکل‌ها در یک رویداد بین‌المللی در قزاقستان مورد بررسی قرار گرفت، چنین عنوان شد که اگر قرار است بخش خصوصی ایران در عرصه بین‌المللی فعالیت کند، باید الزامات و زیرساخت‌های آن نیز فراهم باشد. به گفته آنها، ایجاد سازوکارهای مالی، حقوقی، فنی و حمایتی توسط دولت از پیش‌شرط‌های توسعه فعالیت‌های اقتصادی در خارج از مرزهاست.

در ابتدای این نشست، ایرج رهبر، رئیس کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران با اشاره به حضور هیئتی از اتاق تهران در نمایشگاه کزبیلد و استقبال قابل توجه از پاویون اتاق تهران، گفت: حضور در چنین نمایشگاهی به منزله سرمایه‌گذاری برای فراهم‌کردن امکان صدور خدمات فنی و مهندسی و آمد و شد به این بازارهاست. در مرحله بعد این فعالان بخش خصوصی هستند که باید مسیر و راه‌حل را بیابند.

وی افزود: به دلیل تشابه فرهنگی و ارتباطات نزدیک، قزاقستان آمادگی بسیاری برای همکاری با ایران دارد. برای نمونه قزاقستان تمایل دارد که ما در منطقه آزاد مرزی که میان چین و قزاقستان واقع شده، فعالیت کنیم و معافیت‌هایی هم در این زمینه از جمله زمین رایگان درنظرگرفته‌اند.

رهبر با بیان این که «فعالان اقتصادی پیشنهادات خود را در جهت بهبود روابط میان ایران و قزاقستان و صدور خدمات مهندسی مطرح کنند» افزود: می‌توان تشکیلاتی را ایجاد کرد و در این کشور به صورت گروهی و در قالب کنسرسیوم به فعالیت پرداخت.

به گفته او، یکی از راه‌های عملی برای آغاز همکاری‌ها با قزاقستان، تمرکز بر ارتباط مستقیم میان بخش‌های خصوصی دو کشور است. اگر یک مجموعه خصوصی ایرانی با بنگاه متناظر خود در کشور هدف به توافق برسد، در بسیاری از موارد می‌توان بدون ورود مستقیم به فرایندهای پیچیده مناقصه‌ای، زمینه همکاری را فراهم کرد. 

رئیس کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران افزود: یکی از سرمایه‌گذاران ایرانی باسابقه در قزاقستان، مجموعه‌ای تجاری به مساحت ۶۰۰ مترمربع در مرکز شهر آلماتی و در منطقه تجاری این شهر احداث کرده است. این مجموعه با هدف استقرار دفاتر تجاری مستقل و با برخورداری از زیرساخت‌ها و خدمات مورد نیاز فعالان اقتصادی، از جمله خدمات حقوقی، مالی، تدارکاتی و بازاریابی، راه‌اندازی شده است. ارائه این خدمات به‌صورت متمرکز و مشترک می‌تواند ضمن تسهیل فعالیت تجار و شرکت‌های مستقر در مجموعه، به کاهش هزینه‌های عملیاتی آنها نیز کمک کند.

در ادامه این جلسه، حسن نظرزاده دباغ، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی LSF ایران و عضو هیئت اعزامی اتاق تهران به کزبیلد نیز با اشاره به اقبال قابل توجه بازدیدکنندگان به غرفه اتاق تهران در این رویداد گفت: بسیاری از پروژه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی در قزاقستان، صرفا از یک روند روتین و مناقصه‌محور پیروی نمی‌کنند. در بسیاری از موارد، پیش از برگزاری مناقصه یا آغاز رسمی یک پروژه، ارتباطات و توافق‌های اولیه در جلسات خصوصی شکل می‌گیرد و پس از آن، موضوع وارد فرآیند مناقصه یا اجرای پروژه می‌شود. این رویه در بسیاری از کشورهای حوزه CIS مشاهده می‌شود.

نظرزاده دباغ گفت: استمرار حضور اتاق بازرگانی در این نمایشگاه‌ها می‌تواند زمینه مناسبی برای توسعه و تقویت ارتباطات تجاری و اقتصادی فراهم کند.

کزبیلد؛ فرصتی برای شناسایی بازارها و شرکای جدید

در ادامه این نشست، ناهید مجیدی، یکی از مدیران معاونت امور کمیسیون‌ها و هیئت نمایندگان اتاق تهران گزارشی از جزئیات برگزاری نمایشگاه کزبیلد ارائه کرد و گفت: طی دوم تا چهارم سپتامبر یکی از مهم‌ترین رویدادهای حوزه ساختمان در آلماتی برگزار شده است. نمایشگاه کزبیلد طی سه دهه اخیر به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نمایشگاه‌های حوزه ساختمان و دکوراسیون، بسیار فعال بوده است. امسال نیز مانند سال گذشته اتاق تهران هیئتی را به این نمایشگاه اعزام و پاویون اختصاصی نیز در این رویداد برپا کرد.

به گفته مجیدی، حوزه‌های اصلی این نمایشگاه شامل ساختمان و مصالح ساختمانی، تجهیزات و ابزارآلات، فناوری‌های پنجره، مصالح و محصولات تکمیلی، دکوراسیون و طراحی داخلی، سرامیک و سنگ است. همچنین موضوعاتی نظیر هوش مصنوعی در طراحی، دیجیتالی‌شدن صنعت، مقررات ساخت‌وساز و فناوری‌های نوین از جمله محورهای برنامه‌های تخصصی این نمایشگاه به شمار می‌رفت.

وی افزود:در سال گذشته، نمایشگاه کزبیلد با حضور بیش از ۸۶ هزار بازدیدکننده و بیش از ۴۰۰ شرکت از ۲۶ کشور برگزار شد و فعالان اقتصادی از کشورهایی مانند چین، ایران، روسیه، ازبکستان، هند، پاکستان، امارات، آلمان، ایتالیا و کره‌جنوبی در آن حضور داشتند. هیئت اعزامی اتاق تهران نیز با هدف تسهیل حضور بخش خصوصی ایران در بازار قزاقستان در این رویداد شرکت کرد و شش شرکت ایرانی فعال در حوزه ساختمان و صنایع مرتبط نیز با محوریت اتاق تهران در نمایشگاه حضور یافتند.

مجیدی گفت: این هیئت با انجام مذاکرات، معرفی خدمات و برنامه‌های توسعه‌ای، امضای تفاهم‌نامه و برگزاری نشست با مسئولان و نهادهای اقتصادی قزاقستان، زمینه همکاری‌های جدید را بررسی کرد. همچنین این نمایشگاه فرصتی برای ارتباط مستقیم شرکت‌های ایرانی با فعالان اقتصادی منطقه و شناسایی شرکای تجاری جدید فراهم کرد و اتاق تهران قصد دارد توافقات شکل‌گرفته را برای تبدیل شدن به پروژه‌ها و همکاری‌های مشخص در آینده پیگیری کند.

در ادامه این نشست، کیان ثقفی،عضو انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران نیز گفت: یکی از مسائل اساسی بخش خصوصی در شرایط فعلی، نحوه برقراری ارتباط با شرکت‌های خارجی به‌ویژه در شرایطی که هر دو طرف با تحریم و محدودیت‌های مالی مواجه هستند، است. بنابراین صرف ایجاد دفتر و برقراری ارتباط، بدون وجود زیرساخت‌های مالی و حمایتی، نمی‌تواند به نتیجه برسد.

وی افزود: در نخستین مراحل ورود به پروژه‌های خارجی، موضوعاتی مانند نظام فنی و اجرایی، ضمانت در مناقصات و مناقشات، روابط مالی و امکان تهاتر کالا مطرح می‌شود و اگر برای این مسائل راهکار مشخصی وجود نداشته باشد، فعالیت بخش خصوصی با مانع مواجه خواهد شد.

این فعال صنعت ساختمان گفت: اگر قرار است بخش خصوصی ایران در عرصه بین‌المللی فعالیت کند، باید الزامات و زیرساخت‌های آن نیز فراهم باشد. نمی‌توان صرفا از مرزهای کشور خارج شد و انتظار داشت بدون وجود سازوکارهای مالی، حقوقی، فنی و حمایتی، فعالیت اقتصادی ادامه پیدا کند. در همین زمینه، پیشنهاد می‌شود از افرادی که تجربه موفق‌تری در فعالیت‌های بین‌المللی دارند دعوت شود تا تجربیات خود را در اختیار بخش خصوصی قرار دهند.

ثقفی همچنین گفت: شناخت نظام‌های فنی و مهندسی کشورهای هدف نیز بسیار حائز اهمیت است. برای نمونه، کدها و مقررات ساختمانی قزاقستان و روسیه از ساختارهای فنی و مهندسی پیشرفته‌ای برخوردار است و آشنایی با این نظام‌ها برای ورود به پروژه‌های ساختمانی و عمرانی این کشورها ضروری است.

ضرورت تقویت جایگاه جامعه مشاوران

جعفر قرائتی ستوده، نایب رئیس کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران نیز به شرایط فعلی کشور اشاره کرد و گفت: پیشینه هزار ساله تمدن ایران حاکی از توان حل مسئله و ارائه راه‌حل در وضعیت بحرانی است. حداقل شاهد این هستیم که در صنعت احداث چه اقدامات بزرگی انجام شده است. بنابراین، باید به دانش و پیشینه تاریخی خود متصل شویم و از آن در شرایط موجود استفاده کنیم.

وی افزود: با توجه به این که دائما تکرار می‌کنیم بخش خصوصی باید توانمند و مستقل شود، مسائل را حل کرده و بسیاری از امور نیز به آن واگذار شود، باید در شرایط فعلی که این فرصت فراهم شده، باید توانمندی بخش‌خصوصی را در عمل نشان دهیم.

قرائتی ستوده گفت: اتاق بازرگانی بسترساز است و این امکان را فراهم می‌کند که فعالان بخش خصوصی در کنار یکدیگر قرار بگیرند و به‌ صورت مشترک فعالیت کنند. بنابراین باید این روند را که هر مجموعه به صورت جداگانه وارد یک پروژه می‌شود را تغییر دهیم و با تمرین کنار یکدیگر قرار بگیریم. چرا که در شرایط فعلی ریسک‌ها بسیار جدی‌تر شده است و با افزایش همکاری‌ها شدت ریسک و میزان هزینه‌ها کاهش می‌یابد.

وی همچنین گفت: جامعه مشاوران در کشور ما ضعیف شده است. این در حالی است که در تمام دنیا، ابتدا مشاوران پروژه را آغاز می‌کنند و سپس سایر بخش‌ها به آنها متصل می‌شوند. متاسفانه این رویه در کشور ما حاکم نشده و باید هر اقدامی که نیاز است در جهت تشویق و تقویت گروه‌های مشاور انجام شود.

قرائتی ستوده در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تدوین «طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان» در وزارت راه و شهرسازی و ارجاع آن به انجمن انبوه‌سازان مسکن اشاره کرد و خواستار ورود و ارائه پیشنهادات توسط حضار در این زمینه شد.

لزوم تنظیم روابط میان فعالان بخش خصوصی

اکبر میرشفیعی، فعال حوزه صنعت ساختمان نیز گفت: در طول ۵۰ سال گذشته، بخش خصوصی چارچوب‌ها و قوانین مختلف حاکم بر روابط خود با بخش دولتی و کارفرمایان را تجربه کرده است، اما مسئله‌ای که امروز بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده، نحوه تنظیم روابط میان فعالان بخش خصوصی با یکدیگر است. با توجه به شرایط فعلی دولت و افزایش نقش بخش خصوصی در امور، در برخی از موارد، طرفین حتی در پروژه‌های مشارکتی نیز نمی‌توانند اختلافات و روابط خود را به‌درستی مدیریت کنند و این موضوع نیازمند توجه بیشتر است.

در پایان این نشست نیز حجت‌الله عزیزی، عضو انجمن انبوه‌سازان استان تهران بر ارائه نتایج مشخص و قابل ارائه از موضوعات مطرح شده در کمیسیون تاکید کرد و گفت: باید برای هر موضوع مشخص شود که چه اقدامی انجام شده، مسئول پیگیری چه کسی است و نتیجه کار چیست تا زمان و انرژی صرف شده در جلسات بدون نتیجه باقی نماند. موضوعات مطرح‌شده در جلسات باید از مرحله گفت‌وگو عبور کرده و به اقدام عملی برسند.