در وبیناری که اتاق تهران میزبان آن بود، ما فومینگ، رئیس اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس، جلیل ادیبی، نماینده اتاق تهران در اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس، جو جانگ، رئیس دفتر خورگوس مستقر در اتاق تهران، ون بو، مدیرعامل شرکت فناوری بندر الکترونیکی وابسته به گمرک خورگوس، محمد‌علی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران به‌همراه مدیران و معاونان این سازمان در حوزه امور بین‌الملل و فناوری‌اطلاعات حضور داشته و درباره چگونگی بهبود همکاری‌های گمرکی دو کشور و کاهش زمان تشریفات در مبادی گمرکی به‌ بحث و تبادل‌نظر پرداختند.

در ابتدای این نشست، جلیل ادیبی، نماینده اتاق تهران در اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس با اشاره به روابط عمیق ایران و چین از گذشته تاکنون، توضیح داد که چین در راستای افزایش بهره‌وری در حوزه‌های تجارت بین‌الملل و رفع موانع گمرکی و کاهش تشریفات و بازرسی‌ها در این حوزه، راهکاری را با عنوان «سیستم اظهارنامه یک سند برای دو کشور» را راه‌اندازی و آن را در روسیه، قزاقستان، تایلند و چند کشور دیگر پیاده‌سازی کرده است.

 به‌گفته ادیبی، طراحی این سامانه به‌‌صورتی انجام‌شده که دیگر نیازی به گواهینامه‌های کاغذی در مبدا و مقصد نباشد و فرایندها از طریق یک پلتفرم مخصوص صدور اظهارنامه‌های الکترونیکی دنبال شود.

در ادامه این نشست آنلاین، محمد‌علی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران، پرسش‌هایی را درباره شیوه همکاری با گمرک چین در زمینه تبادل الکترونیکی اطلاعات و نکاتی که لازم‌ است برای بهره‌گیری از «سیستم اظهارنامه یک سند برای دو کشور» مورد توجه قرار داد، مطرح کرد.

 بهپوری، از طرف چینی درخواست کرد تا اطلاعات موردنیاز در اظهارنامه گمرکی اجرایی‌شده در سایر کشورها که منجر به کاهش تشریفات گمرکی شده‌است را ارائه کند.

وی همچنین خواستار توضیحاتی در خصوص مجوزهای استاندارد، بهداشت، قرنطینه‌های بهداشتی و نباتی شد و اظهار داشت: می‌توان تشریفات گمرکی را از نظر زمانی کاهش داد اما این مسئله به نظرات سایر سازمان‌های مجوزدهنده نیز احتیاج دارد. از طرفی، وزن، ارزش کالا، کد تعرفه، ماهیت کالا و مشخصات دقیق محصول در افزایش یا کاهش تشریفات گمرکی اثرگذارند اما کد شناسه ملی و کد گمرکی تاثیری در کاهش تشریفات ندارند.

ون بو، مدیرعامل شرکت فناوری بندر الکترونیک خورگوس نیز در ادامه این نشست آنلاین، سیستم اظهارنامه با محوریت اسناد واحد برای دو کشور را تشریح کرد و گفت: این سند که در اینجا، یک سند برای دو کشور ایران و چین خوانده می‌شود، نقشه راه همکاری‌های دو کشور در بخش‌های مرتبط با گمرک است و متناسب با استانداردهای گمرکی هر دو کشور تنظیم می‌شود و در آن پیشنهاداتی درباره چگونگی تدوین قراردادها ارائه خواهد شد.

او افزود: در سیستم اظهارنامه کاغذی، مدت زمان توقف کالا در گمرکات و روند بازرسی‌ها افزایش می‌یابد، در حالی که استفاده از اظهارنامه الکترونیکی می‌تواند با تسهیل تبادل اطلاعات مورد نیاز گمرکی میان دو طرف، به کاهش زمان انجام تشریفات کمک کند. به گفته وی، چارچوب و نوع اطلاعات مورد تبادل نیز می‌تواند متناسب با الزامات و استانداردهای گمرکی دو کشور در قالب تفاهم مشترک تعیین شود.

مدیرعامل شرکت فناوری بندر الکترونیک خورگوس تاکید کرد که این سیستم در بسیاری از کشورها به‌صورت آزمایشی انجام شده و ایران نیز می‌تواند از آن بهره‌مند شود.

او در ادامه خاطرنشان کرد که سیستم «اظهارنامه یک سند» برای دو کشور ایران و چین می‌تواند زمان مورد نیاز برای بررسی اسناد گمرکی و تشریفات مورد نیاز را تا دوسوم کاهش ‌دهد و باعث افزایش سرعت تجارت خواهد شد.

راهکارهای ایجاد تفاهم و همکاری مشترک شامل اتصال سیستم‌های گمرکی دو کشور و نقل‌وانتقالات از این طریق، همچنین تطبیق‌ اطلاعات وارد شده در سامانه گمرکی ایران توسط طرف چینی با هدف بررسی صحت داده‌ها و شناسایی ظرفیت‌های موجود در فرایند گمرکی از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این وبینار به‌شمار می‌رود.

طرف چینی در همین راستا پیشنهاد کرد در گام نخست، چارچوب فنی و الزامات مورد نیاز برای تبادل الکترونیکی اطلاعات میان گمرکات دو کشور مورد بررسی قرار گیرد و پس از ارزیابی الزامات فنی، امنیتی و انطباق داده‌ها با استانداردها و مقررات گمرکی دو طرف، زمینه برای اجرای آزمایشی این سازوکار فراهم شود.

در بخش دیگری از این وبینار، نماینده اتاق تهران در اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس افزود: جداول موجود در این طرح، براساس استانداردهای گمرکی ایران و چین قابل تغییر است و یک سند برای دو کشور که در حال حاضر به‌صورت آزمایشی در مرز زمینی ماکائو، قزاقستان، روسیه و ویتنام در حال اجراست و در سنگاپور، کره‌جنوبی، تایلند، بریتانیا و هلند به‌طور کامل پیاده‌سازی شده، کاهش زمان عملیات گمرکی و کاهش بار ترافیکی در گمرکات را به همراه خواهد داشت.

ایجاد کانال ارتباطی موثر، تدوین چارچوب همکاری‌های مشترک و ارائه سیاست‌های گمرکی مشخص از جمله مسائلی است که طرفین در این نشست روی آن تاکید کردند.

شکوه عبدلی، سرپرست دفتر فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی گمرک ایران نیز در ادامه ضمن استقبال از دستاوردهای طرف چینی در تحلیل داده‌های کلان، مدیریت ریسک و کاهش زمان ترخیص کالاها، پیشنهاد کرد که  فرایند انجام تشریفات گمرکی در قالب یک شبیه‌ساز مشترک مرور شود و بسترهای اتصال وب‌سرویس‌ها (API) با رعایت کامل پروتکل‌های امنیتی پیاده‌سازی و مورد توافق قرار گیرد.

همچنین ما فومینگ، رئیس اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس در پایان این نشست آنلاین پیشنهاد کرد که مدیران گمرکی ایران و چین برای آماده‌سازی یک متن پیش‌نویس تفاهم‌نامه و چارچوب همکاری‌های آتی به‌همراه موارد فنی مورد توافق، ارتباطات خود را با یکدیگر حفظ کنند و سپس، مراحل اجرای آزمایشی طرح را با پیگیری معاونت بین‌الملل و توسعه تجارت اتاق تهران آغاز کنند.