نشست بررسی ظرفیت‌ها و فرصت‌های اقتصادی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) با محوریت کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق تهران برگزار شد. در این نشست، آخرین اقدامات انجام‌شده برای توسعه زیرساخت‌های منطقه، پروژه‌های سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های آن در حوزه تجارت و لجستیک تشریح شد.

محمدرضا غفراللهی، رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق تهران، در ابتدای این نشست با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) گفت: ایجاد این منطقه از سال‌ها قبل در دستور کار قرار داشته، اما روند عملیاتی شدن آن با تاخیر مواجه شده است. با این حال، طی دوره اخیر، اقدامات اجرایی برای راه‌اندازی و توسعه فعالیت‌های این منطقه با سرعت بیشتری دنبال شده است.

وی همجواری با تهران، دسترسی به فرودگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، برخورداری از زیرساخت‌های حمل‌ونقل و مزایای قانونی مناطق آزاد را از جمله ظرفیت‌های این مجموعه برای جذب سرمایه‌گذاری و توسعه فعالیت‌های تجاری عنوان کرد و افزود: در صورت تسهیل فرآیندهای اداری و ایجاد بستر مناسب برای حضور بخش خصوصی، می‌توان از این ظرفیت‌ها در مسیر توسعه تجارت خارجی استفاده کرد.

توسعه زیرساخت‌های اقتصادی منطقه

در ادامه این جلسه محمدرضا فردی، مشاور مدیرعامل و معاون اقتصادی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) در تشریح روند شکل‌گیری این منطقه گفت: فعالیت رسمی منطقه آزاد پس از تصویب قانونی و طی مراحل مربوطه در سال ۱۳۹۴ آغاز شد و از آن زمان، توسعه زیرساخت‌ها و فراهم کردن زمینه فعالیت‌های اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه گمرک و فعالیت‌های تجاری گفت: طی یک سال گذشته بیش از ۶ هزار دستگاه خودرو از مسیر منطقه آزاد ترخیص شده و از پلاک‌های ویژه منطقه نیز رونمایی شده است. همچنین درخواست‌هایی از سوی استانداری و شهرداری تهران برای استفاده از خودروها و ماشین‌آلات مورد نیاز مطرح شده و برنامه واردات خودروهای مورد نیاز در ناوگان تاکسیرانی نیز در حال پیگیری است.

فردی افزود: بر اساس مذاکرات انجام‌شده با استانداری و پلیس، خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد امکان تردد در سراسر کشور را مطابق ضوابط خواهند داشت. همچنین استفاده از پلاک منطقه آزاد برای خودروهای خدمات عمومی از جمله تاکسی، اتوبوس، مینی‌بوس، آمبولانس و خودروهای آتش‌نشانی در حال پیگیری است.

وی با اشاره به ظرفیت منطقه‌‌ آزاد برای تامین و نگهداری کالاهای مورد نیاز تولیدکنندگان گفت: امکان واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه و نگهداری این کالاها برای واحدهای تولیدی استان تهران در منطقه وجود دارد. همچنین نخستین محموله نفتی وارد منطقه شده و فرآیند ترخیص آن انجام شده است.

معاون اقتصادی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) از طراحی ۲۹ پروژه سرمایه‌گذاری در این منطقه خبر داد و گفت: زمینه برای حضور سرمایه‌گذاران بخش خصوصی فراهم شده و پس از رونمایی از پلاک منطقه، حدود ۱۳۰ شرکت برای ثبت یا آغاز فعالیت در منطقه آزاد شهر فرودگاهی اعلام آمادگی کرده‌اند.

شهر فرودگاهی؛ ظرفیت توسعه حمل‌ونقل چندوجهی

در ادامه این جلسه،‌ حمید پولائیان، مدیر منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) نیز با تشریح محدوده و ظرفیت‌های این منطقه گفت: منطقه آزاد حدود یک‌هزار و ۵۰۰ هکتار از مجموع محدوده ۱۴ هزار هکتاری شهر فرودگاهی را به خود اختصاص می‌دهد و بخش‌هایی از جمله نمایشگاه، بندر خشک، پایانه‌های فرودگاهی، تعمیر و نگهداری هواپیما، فناوری‌های نوین، دهکده سلامت و صنایع خلاق را شامل می‌شود.

وی اتصال بندر خشک به شبکه ریلی را یکی از طرح‌های مهم پیش‌رو عنوان کرد و افزود: برخورداری همزمان از زیرساخت‌های جاده‌ای، ریلی و هوایی می‌تواند شهر فرودگاهی را به یکی از محورهای مهم لجستیکی کشور تبدیل کند.

پولائیان ادامه داد: هدف‌گذاری انجام‌شده، آماده‌سازی شهر فرودگاهی برای قرار گرفتن در جایگاه هاب لجستیکی و مسافری است و پایانه‌های فعلی و آتی فرودگاه نیز در محدوده منطقه آزاد قرار خواهند داشت. ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای  این پایانه‌ها حدود ۱۰۰ میلیون مسافر در سال است.

توسعه گمرک و لجستیک در دستور کار قرار دارد

حسام‌الدین محمدی، رئیس برنامه‌ریزی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی هم با اشاره به جایگاه گمرک فرودگاه امام خمینی(ره) در تجارت کشور گفت: این گمرک از نظر ارزش واردات، یکی از گمرکات مهم کشور محسوب می‌شود و در حوزه واردات کالاهای اساسی نیز همکاری‌هایی با استانداری تهران دارد.

وی افزود: اتصال ریلی شهر فرودگاهی در حال پیگیری است و برای اجرای این طرح، فرآیند انتخاب مشاور انجام شده است. همچنین با توجه به ظرفیت‌های موجود، شهر فرودگاهی از سوی وزارت راه و شهرسازی به‌عنوان شهر لجستیکی تهران مورد توجه قرار گرفته و موضوع تجمیع فعالیت‌های گمرکی تهران نیز در حال پیگیری است.

همچنین در این نشست درباره طرح احداث پایانه جدید فرودگاه امام خمینی(ره) اعلام شد که تفاهم‌نامه اجرای پروژه با طرف چینی به امضا رسیده و زمین مورد نیاز نیز تحویل شده است. سرمایه مورد نیاز برای اجرای این طرح نیز حدود ۲.۵ میلیارد یورو برآورد شده است؛ با این حال، پروژه در پی تغییرات مدیریتی و دولتی متوقف مانده و برای ازسرگیری آن، پیگیری‌های لازم باید انجام شود.

ضرورت دسترسی فعالان اقتصادی به اطلاعات منطقه

در ادامه نشست، اعظم رضایی، معاون توسعه عضویت و خدمات اتاق تهران درباره نحوه فعالیت شرکت‌ها در منطقه آزاد، صدور کارت بازرگانی، مشوق‌های مالیاتی و امکان فعالیت همزمان شرکت‌ها در سرزمین اصلی و منطقه آزاد پرسش‌هایی را مطرح کرد.

وی با اشاره به فاصله جغرافیایی منطقه آزاد از تهران، پیشنهاد کرد سازوکاری برای ارائه اطلاعات و خدمات مورد نیاز به اعضای اتاق تهران ایجاد شود تا فعالان اقتصادی بتوانند از مقررات، مشوق‌ها، فرآیندهای ثبت شرکت و سایر ظرفیت‌های منطقه آگاهی دقیق‌تری پیدا کنند.

صادرات؛ اولویت منطقه آزاد

در بخش دیگری از این نشست، موضوع ظرفیت‌های منطقه برای توسعه تجارت خارجی مورد توجه قرار گرفت. غفراللهی با اشاره به اهمیت استفاده از ظرفیت فرودگاه برای صادرات، رویه‌های صادراتی منطقه آزاد را جویا شد.

رئیس برنامه‌ریزی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی نیز در پاسخ گفت: صادرات قطعی از طریق گمرک فرودگاه در حال انجام است، اما رویه اختصاصی صادرات منطقه آزاد هنوز فعال نشده است؛ چراکه تاکنون واحد تولیدی در منطقه مستقر نشده و فعال شدن این رویه نیازمند شکل‌گیری تولید در منطقه است.

وی افزود: برای توسعه صادرات خدمات نیز کارگروهی تشکیل شده و جلسات و مکاتبات مربوط در حال انجام است. همچنین اطلاعات مربوط به فرصت‌های سرمایه‌گذاری خارجی تهیه شده و این ظرفیت‌ها می‌تواند به اعضای اتاق تهران و سایر فعالان اقتصادی معرفی شود.

سیدمحمد حسینی انجمن شرکت‌های مدیریت صادرات نیز با تاکید بر ضرورت تقویت رویکرد صادراتی در شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) گفت: توسعه صادرات یکی از اولویت‌های این مجموعه است و کارگروه صادرات با محوریت دکتر ذوقی فعالیت خود را آغاز کرده است. در گام نخست، تمرکز این کارگروه بر صادرات خدمات قرار گرفته و اقدامات لازم در این زمینه در حال پیگیری است.

وی افزود: هدف این است که صادرات به یکی از ارکان هویتی منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) تبدیل شود و ظرفیت‌های لجستیکی و زیرساختی این مجموعه در مسیر توسعه تجارت خارجی مورد استفاده قرار گیرد.

تاکید بخش خصوصی بر استفاده از ظرفیت منطقه برای واردات خودروهای خدماتی

پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران نیز با اشاره به ظرفیت‌های شهر فرودگاهی، بر ضرورت استفاده از این ظرفیت برای واردات آمبولانس و خودروهای آتش‌نشانی تاکید کرد و گفت: کمبود این خودروها در کشور جدی است و منطقه آزاد می‌تواند در تامین بخشی از نیاز کشور نقش ایفا کند.

وی همچنین خواستار شفاف‌سازی ضوابط تردد خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد در سراسر کشور شد و افزود: در حوزه ثبت شرکت‌ها و انتقال مجوزهای فعالیت نیز باید سازوکاری در نظر گرفته شود تا شرکت‌هایی که سابقه فعالیت و مجوزهای تخصصی دارند، برای حضور در منطقه مجبور به تاسیس شرکت جدید و پیمودن دوباره فرآیندهای اداری نباشند.

سنندجی تاکید کرد: حفظ سابقه فعالیت، برند، قراردادها و مجوزهای تخصصی شرکت‌ها می‌تواند به تسریع حضور بخش خصوصی و کاهش هزینه‌های ورود به منطقه کمک کند.

تاکید بر تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری

رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق تهران در جمع‌بندی این نشست با اشاره به شتاب گرفتن فعالیت‌های منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) از آمادگی اتاق تهران برای همکاری با منطقه آزاد فرودگاه امام خمینی در جهت تسهیل و توسعه فعالیت‌های بنگاه‌های اقتصادی سخن گفت و افزود: بر اساس تفاهم اولیه، مقرر شده است نماینده‌ای از اتاق در منطقه مستقر شود تا فعالان اقتصادی بتوانند مسائل و درخواست‌های خود را به‌صورت مستقیم پیگیری کنند.

غفراللهی تاکید کرد: جذب سرمایه‌گذار و تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری باید در اولویت قرار گیرد و با کاهش بوروکراسی و موانع اداری، زمینه حضور و فعالیت بخش خصوصی در منطقه فراهم شود.

به گفته وی، فعال شدن ظرفیت‌های منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) می‌تواند آثار مثبتی برای توسعه تجارت و اقتصاد کشور به همراه داشته باشد.