رضا جمیلی، دبیرکارگروه هوش مصنوعی کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران، علی مسعودی، رئیس کمیسیون فاوای اتاق ایران، هاتف خرمشاهی، مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری خرد و سعید رسول‌اف نایب رییس فدراسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات در نشست تخصصی «اتاق‌های بازرگانی و نوآوری‌های دگرگون‌ساز» در حاشیه الکامپ29 ، نقش اتاق‌های بازرگانی در توسعه نوآوری، تحول دیجیتال و مواجهه با موج هوش مصنوعی را به بحث و تبادل نظر گذاشتند.

 در ابتدای این رویداد، رضا جمیلی، دبیر کارگروه هوش مصنوعی کمیسیون تحول، نوآوری و بهره وری اتاق تهران با اشاره به سابقه بیش از 140 ساله اتاق‌های بازرگانی در کشور گفت: اتاق بازرگانی تهران از قدیمی‌ترین و ریشه‌دارترین نهادهای صنفی و تشکلی کشور است و در طول این سال‌ها، اعتماد قابل توجهی نسبت به این نهاد شکل گرفته است.

وی افزود: اتاق بازرگانی از جمله نهادهایی است که ماموریت خود را به صورت آهسته و پیوسته دنبال کرده و کمتر دچار انحراف از مسیر اصلی خود شده است؛ با این حال، به نظر می‌رسد که اتاق باید همگامی و همراهی بیشتری با تحولات و روندهای نوظهور حوزه فناوری داشته باشد.

 جمیلی با اشاره به شکل‌گیری ادبیات استارتاپی در ابتدای دهه ۹۰ گفت: در پنج، شش سال گذشته، به‌ویژه در اتاق تهران و سپس در اتاق ایران، اهمیت تحول مبتنی بر نوآوری و فناوری بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

وی با طرح این پرسش که اتاق تا چه اندازه توانسته بنگاه‌های متوسط و بزرگ را به سمت نوآوری و فناوری‌های جدید سوق دهد، گفت: امروز رقابت اصلی شرکت‌های بزرگ فناوری جهان بر سر دستیابی به هوش عمومی مصنوعی است و در چنین شرایطی، کسب‌وکارهای ایرانی نیز باید نگاه یکپارچه‌ای به جایگاه خود در این رقابت داشته باشند.

جمیلی با بیان اینکه« موضوع فقط مواجهه با یک بخشنامه یا اصلاح مقررات نیست» ادامه داد: شرکت‌هایی با ارزش صدها میلیارد دلار نگران آن هستند که یک فناوری جدید بتواند در مدت کوتاهی جایگاه آنها را تغییر دهد. در چنین شرایطی باید از خود بپرسیم شرکت‌های ایرانی کجای این بازی قرار می‌گیرند و چه مسیری باید برای استفاده از مدل‌های بومی، مدل‌های موجود و راهکارهای متن‌باز انتخاب کنند.

وی تاکید کرد: اتاق می‌تواند فضای گفت‌وگو ایجاد کند و به جای طرح موضوعات پیچیده، پاسخ‌های کوچک، کاربردی و قابل اجرا برای بنگاه‌ها ارائه دهد؛ اینکه یک کارخانه از کجا باید ورود به هوش مصنوعی را آغاز کند، چه اقداماتی نباید انجام دهد، چه داده‌هایی را باید آماده کند و چه کسانی می‌توانند در این مسیر به آن کمک کنند، از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

 سفیران نوآوری ایران در جهان 

علی مسعودی، رئیس کمیسیون فاوای اتاق ایران نیز با اشاره به انتقادات مطرح‌شده درباره عملکرد اتاق‌ها در حوزه نوآوری گفت: وقتی مسئولیتی در اتاق داریم، به طور طبیعی حجم انتقادها نیز بیشتر می‌شود و همین پنل نمونه‌ای از گفت‌وگو و نقد درون‌اتاقی است.

وی با اشاره به مشکلات زیرساختی کسب‌وکارها توضیح داد: امروز بخش خصوصی حتی برای فعالیت‌های معمول خود با مشکلاتی مانند دسترسی به اینترنت و تامین انرژی مواجه است و گاهی برای تامین برق یک مجموعه باید به فکر ایجاد نیروگاه بود. این مسائل سرعت حرکت به سمت نوآوری را کاهش می‌دهد.

مسعودی با تاکید بر نقش بین‌المللی اتاق‎ها گفت: یکی از وظایف اتاق این است که فناوری‌ها و تحولات خارج از کشور را به اعضای خود منتقل کند و در مقابل، ظرفیت‌های فناورانه ایران را به بازارهای خارجی معرفی کند.

وی افزود: کمیسیون فاوای اتاق ایران در حوزه بین‌الملل فعال است و با همکاری سازمان توسعه تجارت، حضور شرکت‌های ایرانی در نمایشگاه‌های خارجی و صادرات فناوری را دنبال می‌کند. اتاق باید سفیر نوآوری ایران در خارج باشد و هم اتفاقات و فناوری‌های جهان را برای اعضای خود به داخل کشور منتقل کند.

رئیس کمیسیون فاوا اتاق ایران، همچنین بر ضرورت تقسیم کار میان تشکل‌ها تاکید کرد و گفت: با توجه به محدودیت منابع و شرایط موجود، باید مسئولیت‌ها میان کمیسیون‌ها و تشکل‌های تخصصی تقسیم شود تا هر بخش بتواند در حوزه خود گام‌های موثرتری بردارد.

 اتاق باید زبان مشترک میان اقتصاد سنتی و نوآوری ایجاد کند

سعید رسول‌اف، نایب رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره وری اتاق تهران نیز با اشاره به سابقه تاریخی اتاق‌های بازرگانی گفت: اتاق یکی از نخستین تشکل‌های اقتصادی کشور است که ماموریت مهم آن ایجاد گفت‌وگو و تعامل میان بخش خصوصی و حاکمیت بوده است.

وی افزود: اقتصاد ایران در گذشته بیشتر مبتنی بر کالا و فعالیت‌های صنعتی، معدنی و تجاری بود، اما اقتصاد جهان به سمت خدمات حرکت کرده است. بخش قابل توجهی از تجارت جهانی اکنون به خدمات اختصاص دارد و سهم فناوری اطلاعات و خدمات دیجیتال نیز به هزاران میلیارد دلار رسیده است؛ بنابراین ایران نمی‌تواند از این تحول فاصله بگیرد.

رسول‌اف، ایجاد کمیسیون‌های تخصصی، مرکز نوآوری و تحول دیجیتال و شکل‌گیری تشکل‌های تخصصی در اتاق را گامی مهم در این مسیر دانست و گفت: این ساختارها کمک کرده‌اند ادبیات نوآوری و تحول دیجیتال وارد فضای اتاق شود و میان بخش سنتی اقتصاد و کسب‌وکارهای نوآور زبان مشترک شکل بگیرد.

وی همچنین تاکید کرد که اتاق باید نقش خود را در فرآیند تصمیم‌سازی تقویت کند و حضور نمایندگان بخش خصوصی در ارکان تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز را توسعه دهد.

رسول‌اف با اشاره به سرعت تحولات هوش مصنوعی هشدار داد: اقتصاد جهان در حال تغییر است و اگر ایران در این مقطع تاریخی به اندازه کافی توجه، سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی نکند، فاصله ایجادشده می‌تواند بسیار جدی باشد.

وی گفت: نمی‌توان در حوزه هوش مصنوعی کشور را ایزوله کرد؛ زیرا این حوزه مبتنی بر دانش و تعامل جهانی است و ایران برای توسعه آن به سرمایه‌گذاری، فناوری، دانش و ارتباطات بین‌المللی نیاز دارد.

رسول‌اف،همچنین خواستار کاهش مجوزها و نهادهای تنظیم‌گر در حوزه هوش مصنوعی شد و افزود: سرعت تحول در این حوزه بسیار بالاست و دولت به جای ایجاد موانع متعدد، باید زمینه فعالیت بخش خصوصی را تسهیل کند. اتاق نیز می‌تواند با اجماع‌سازی و گردهم آوردن بازیگران اصلی،  توسعه هوش مصنوعی را به یکی از اولویت‌های کشور تبدیل کند.

 نوآوری ساختمان شیک و لپ‌تاپ جدید نیست

هاتف خرمشاهی، مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری خرد در بخش دیگری از سخنانش با تاکید بر اینکه مفهوم نوآوری نباید به ظاهر و ابزارهای فناورانه محدود شود، گفت: زمانی که طرح تاسیس مرکز نوآوری اتاق مطرح شد، تصور برخی این بود که نوآوری یعنی تغییر ظاهر و ایجاد فضای مدرن؛ در حالی که نوآوری فرآیندی دشوار، همراه با تغییر و حتی درد است.

وی تصریح کرد: نوآوری ساختمان تمیز، دیوار رنگی یا لپ‌تاپ جدید نیست؛ بلکه نوآوری به معنای شفافیت، چابکی، دسترسی بهتر به خدمات و حل مسئله واقعی کسب‌وکارها است.

خرمشاهی با اشاره به اقدامات اتاق تهران در حوزه تحول دیجیتال گفت: دیجیتالی شدن باید به معنای چابک شدن فرآیندها باشد؛ یعنی فعال اقتصادی بتواند خدمات اتاق را سریع‌تر و شفاف‌تر دریافت کند و در شرایط بحرانی نیز اتاق در کنار او باشد.

وی ادامه داد: اگر اینترنت قطع می‌شود، اگر ترخیص کالا با مشکل مواجه است یا هزینه فعالیت اقتصادی افزایش پیدا می‌کند، اتاق باید بتواند از اعضای خود حمایت کند. این همان معنای واقعی نوآوری در یک نهاد اقتصادی است.

خرمشاهی همچنین با تاکید بر اینکه در سال‌های اخیر فاصله میان بخش سنتی اقتصاد و زیست‌بوم نوآوری کاهش یافته است و گفت: امروز مشاهده می‌کنیم که فعالان صنایع سنتی نیز به سمت فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی حرکت کرده‌اند. این نشان می‌دهد که گفت‌وگو میان دو بخش در حال شکل‌گیری است و اتاق می‌تواند این روند را تقویت کند.