در پنل «راهکارهای مالی برای بنگاه‌های اقتصادی آینده» که با حضور صادق سپندار، مدیرکل بانکداری خرد و کسبو کارهای کوچک بانک ملی، حسین نوذری، مدیرعامل مجموعه کسبی‌فای، مهدی گودرزی، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره کارگزاری آگاه و محمد مظاهری، رئیس هیئت‌مدیره شرکت باروک به میزبانی پاویون اتاق تهران برگزار شد، حاضران دیدگاه‌های خود را درباره آینده تامین مالی، نقش بازار سرمایه، داده‌های کسب‌وکار، فناوری‌های مالی و الزامات تحول در این حوزه مطرح کردند.

صادق سپندار با اشاره به اینکه مسئله امروز اقتصاد صرفا افزایش حجم تامین مالی نیست، گفت: افزایش منابع مالی زمانی می‌تواند به رشد اقتصادی منجر شود که در خدمت توسعه و تحول بنگاه‌ها قرار گیرد. در شرایط فعلی، بخش قابل توجهی از تسهیلات بانکی به سرمایه در گردش اختصاص می‌یابد و این موضوع نشان می‌دهد که منابع مالی بیش از آنکه برای توسعه فعالیت بنگاه‌ها به کار گرفته شود، صرف حفظ تداوم فعالیت و تامین نیازهای جاری آنها می‌شود.

وی با اشاره به افزایش قابل توجه حجم تسهیلات در کنار رشد بالای هزینه‌ها و تورم افزود: افزایش اسمی تامین مالی الزاما به معنای بهبود شرایط بنگاه‌ها نیست و باید کیفیت تامین مالی و محل مصرف منابع نیز مورد توجه قرار گیرد. از این منظر، بازطراحی معماری تامین مالی کشور و ایجاد ابزارهایی متناسب با نیاز واقعی بنگاه‌ها، به‌ویژه بنگاه‌های تولیدی، ضروری است.

در ادامه، حسین نوذری، مدیرعامل مجموعه کسبی‌فای، بر اهمیت تغییر نگاه به تامین مالی و ضرورت توجه بیشتر به نیازهای واقعی کسب‌وکارها تاکید کرد. از دیدگاه او، مسئله اصلی تنها دسترسی بنگاه به منابع مالی نیست، بلکه باید میان ساختار تامین مالی و مدل واقعی فعالیت بنگاه تناسب ایجاد شود.

نوذری با اشاره به اهمیت داده‌های کسب‌وکارها، به‌ویژه در بنگاه‌های کوچک و متوسط، بر ضرورت استفاده از اطلاعات واقعی کسب‌وکار برای بهبود فرآیندهای اعتبارسنجی و تصمیم‌گیری مالی تاکید کرد. به گفته وی، داده‌های بنگاه‌ها می‌تواند تصویری دقیق‌تر از وضعیت اقتصادی آنها ارائه کند و زمینه را برای طراحی ابزارهای مالی متناسب با نیاز هر کسب‌وکار فراهم سازد.

مهدی گودرزی، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره کارگزاری آگاه نیز با اشاره به دو سویه بودن فرآیند تامین مالی گفت: در کنار بنگاه‌هایی که به دنبال دریافت منابع مالی سریع و کم‌هزینه هستند، سرمایه‌گذارانی قرار دارند که انتظار دارند منابع آنها در بازه زمانی مشخص بازگردد و از امنیت سرمایه‌گذاری خود اطمینان داشته باشند.

وی با بیان اینکه «بخش قابل توجهی از تامین مالی در اقتصاد ایران همچنان بر استقراض و تامین مالی بدهی متمرکز است» بر ضرورت توسعه تامین مالی مبتنی بر سرمایه و شراکت تاکید کرد.

گودرزی افزود: شرایط اقتصاد کلان، تاثیر مستقیمی بر نرخ تامین مالی دارد و نمی‌توان بدون توجه به فضای کلی اقتصاد درباره کاهش هزینه تامین مالی تصمیم گرفت. در عین حال، بنگاه‌ها نیز باید برای جذب منابع، شفافیت و اعتبار خود را افزایش دهند. ارائه داده‌های قابل اتکا، رتبه‌بندی و اعتبارسنجی می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش داده و اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش دهد.

نایب‌رئیس هیئت‌مدیره کارگزاری آگاه، همچنین همکاری میان نهادهای مالی را یکی از الزامات توسعه ابزارهای جدید دانست و گفت: بانک‌ها، شرکت‌های اعتبارسنجی، نهادهای تامین مالی و پلتفرم‌های دیجیتال هرکدام بخشی از زنجیره تأمین مالی را در اختیار دارند و ترکیب این ظرفیت‌ها می‌تواند به طراحی ابزارهای جدید کمک کند.

وی پلتفرمی شدن خدمات مالی را از روندهای مهم آینده عنوان کرد و افزود: پلتفرم‌های دیجیتال می‌توانند دسترسی به منابع مالی را افزایش و سرعت فرآیند تامین مالی را افزایش دهند؛ هرچند دیجیتالی شدن به‌تنهایی به معنای کاهش نرخ تامین مالی نیست و این تحول باید همراه با تنظیم‌گری و حفظ اعتماد در بازار مالی پیش برود.

محمد مظاهری، رئیس هیئت‌مدیره شرکت باروک نیز با تمرکز بر مفهوم تامین مالی دیجیتال، بر تغییر معماری نظام تامین مالی از «منابع‌محوری» به «داده‌محوری» تاکید کرد.

وی گفت: مفهوم تامین مالی دیجیتال در حال تغییر است و مسئله دیگر این نیست که بنگاه برای دریافت وام به بانک مراجعه کند؛ بلکه داده‌های حاصل از معاملات و روابط تجاری بنگاه می‌تواند به زیرساخت تصمیم‌گیری برای تامین مالی تبدیل شود.

مظاهری با اشاره به اهمیت بنگاه‌های کوچک و متوسط در زنجیره‌های تجاری افزود: بسیاری از این بنگاه‌ها با شرکت‌های بزرگ‌تر در ارتباط هستند و داده‌های مربوط به خرید، فروش و معاملات آنها می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت واقعی کسب‌وکار ارائه کند. بنابراین، اکوسیستم معاملاتی بنگاه نیز باید در فرآیند اعتبارسنجی و تصمیم‌گیری برای تامین مالی مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه «بازار پول در ایران همچنان تا حد زیادی منابع‌محور است» تصریح کرد: در مدل جدید، به جای تمرکز صرف بر میزان منابع یا شاخص‌های سنتی، می‌توان زنجیره معاملات بنگاه را شناسایی و بر اساس جریان واقعی کسب‌وکار، بسته تامین مالی متناسب با نیاز آن طراحی کرد.

مظاهری اقتصاد دیجیتال را یکی از زیرساخت‌های اصلی این تحول دانست و افزود: استفاده از داده‌های واقعی معاملات می‌تواند سرعت تامین مالی را افزایش دهد، تجربه کاربری بنگاه‌ها را بهبود ببخشد و فرآیندهای سنتی و زمان‌بر جمع‌آوری اطلاعات را کاهش دهد.

رضا جمیلی، رئیس کارگروه هوش مصنوعی کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران که هدایت این پنل را برعهده داشت با جمع‌بندی موضوعات مطرح شده گفت: مسئله تامین مالی بنگاه‌ها صرفا به افزایش حجم منابع قابل پرداخت محدود نمی‌شود و اقتصاد ایران نیازمند بازنگری در معماری این نظام است. در این معماری جدید، منابع بانکی، بازار سرمایه، سرمایه‌گذاران، نهادهای اعتبارسنجی، فناوری‌های مالی و داده‌های واقعی کسب‌وکار باید در یک زنجیره منسجم قرار گیرند.

 به گفته او، حرکت از تامین مالی صرفا منابع‌محور به سمت تامین مالی مبتنی بر داده و زنجیره معاملات، توسعه ابزارهای سرمایه‌محور، تقویت اعتبارسنجی، افزایش شفافیت بنگاه‌ها و گسترش پلتفرم‌های مالی می‌تواند مسیر دسترسی بنگاه‌ها، به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، به منابع مالی را تسهیل کند و بخشی از منابع را از تامین نیازهای جاری به سمت سرمایه‌گذاری، توسعه و رشد اقتصادی هدایت کند.