در وضعیت جنگی و شرایط فورس ماژور یکی از بخش‌هایی که اولین تاثیرات و تبعات را متحمل می‌شوند، بنگاه‌های اقتصادی هستند. در اکوسیستمی که برای شرایط باثبات و قابل پیش‌بینی طراحی شده است، تحمیل وضعیت بحرانی و جنگ، تبعات زیادی دارد.

از همین رو در وضعیتی که بنگاه‌ها در ارتباط با بازار با چالش اساسی روبه‌رو هستند و بقای بنگاه‌ها مورد تهدید قرار گرفته است، باید بررسی کرد بنگاه‌ها چه شرایطی پیش رو دارند و فعالان اقتصادی و صاحبان بنگاه‌ها برای ادامه بقا و حیات چه اقداماتی را باید در دستور کار قرار دهند.

در حال حاضر یکی از مسائل اصلی بنگاه‌ها که پیش از این نیز مطرح بود، موضوع سرمایه در گردش است. با توجه به رکود و نبود مشتری و فروش و در شرایطی که بنگاه‌ها نتوانسته‌اند ارتباطات خارجی خود را حفظ کنند، درآمد لازم ایجاد نشده است و  تامین سرمایه در گردش مورد نیاز برای ادامه کار بسیار سخت شده است. از همین رو تامین نقدینگی در حال حاضر از اساسی‌ترین مسائل بنگاه‌هاست. مسئله دیگر تامین مواد اولیه و نیازهای خطوط تولید است. به عنوان مثال با توجه به آسیب‌پذیر شدن صنعت فولاد و نیاز بنگاه‌ها به این ماده اولیه چگونه باید فولاد مورد نیاز تامین شود؟ آیا می‌توان کمبود فولاد و ورق فولادی را از مسیر واردات جبران کرد؟ در شرایطی که لجستیک و مسیرهای حمل و نقل تحت تاثیر جنگ قرار دارد، چه سناریویی باید دنبال شود؟ بنابراین در این زمینه نیز باید به بنگاه‌ها کمک کرد تا مواد اولیه مورد نیاز برای ادامه تولید را تامین کنند.

ضروری است در این راستا تمهیداتی به منظور  اعطای تسهیلات به بنگاه‌ها برای تامین سرمایه در گردش و خرید و تهیه مواد اولیه در نظر گرفته شود.

موضوع دیگر حفظ ارتباط و ایجاد ارتباط با تامین‌کنندگان مواد اولیه و مشتریان است. اینترنت بین‌الملل و حفظ ارتباط با دنیا در تجارت بین‌‌الملل بسیار مهم است و ضروری است هرچه زودتر موانع در این زمینه رفع شود. در این زمینه از سوی اتاق بازرگانی اقداماتی شده است چرا که اگر بنگاه‌ها نتوانند در شرایط بحران اقتصادی ارتباطات تجاری ضروری را برقرار کنند، به مشکلات اساسی برمی‌خوردند. بنابراین باید در اسرع وقت مسئله اینترنت بین‌الملل حل شود تا کمتر شاهد آثار مخرب این موضوع در اقتصاد بخصوص برای شرکت‌های کوچک و متوسط باشیم چرا که در شرایط فعلی موضوع اینترنت برای بقای بسیاری از بنگاه‌ها، رفع کمبودها و حفظ اشتغال از ضروریات است. مسئله صیانت از نیروی انسانی و ممانعت از تعدیل نیروی کار که از سرمایه‌های اصلی بنگاه‌ها هستند، بسیار اهمیت دارد. بخش خصوصی هم باید رسالت خود در این زمینه را انجام دهد و با تاب‌آوری در رفع نیازهای کشور و حفظ نیروی انسانی کمک کند.

در شرایط جنگی و بحرانی، فعالان بخش خصوصی باید ارتباط مناسبی با دستگاه حاکمیت داشته باشند. دستگاه حاکمیت هم باید حمایت از بنگاه‌ها را به طور جدی‌تر انجام دهد و تمهیدات لازم برای تامین منابع لازم جهت سرمایه در گردش بنگاه‌ها را در نظر بگیرد. همچنین در زمینه خرید کالاهای سرمایه‌ای که ضروری است در زمان مناسب انجام شود و عدم تامین آن تبعات زیادی برای بنگاه‌ها دارد، باید حمایت لازم صورت بگیرد.

باید به این نکته توجه داشت که در شرایط بحرانی و جنگی بخش‌هایی که در ارتباط با بخش‌های انرژی هستند، همچنین شرکت‌ها و بنگاه‌های کوچک و متوسط SME)ها (و کسب و کارهای اینترنتی همان‌طور که قبل‌تر هم تاکید شد مورد حمایت جدی‌تر قرار بگیرند؛ چراکه در این شرایط به‌مراتب آسیب‌پذیرتر هستند.

در مورد وضعیت حوزه انرژی، اوضاع بنگاه‌های بزرگ صنعتی و اقتصادی در بخش برق و انرژی‌های نو به دلیل مشکلات قبلی اقتصاد کلان از جمله مداخله دولت در این بخش از اقتصاد و نیز نبود امنیت اقتصادی همچنان خوب و مناسب نیست و رویه دولت تغییر نکرده است و در بخش نفت و گاز و پتروشیمی باز شاهد مداخله دولت و انحصار بخشی در برخی اقلام توسط دولت هستیم. قیمت دستوری، بنگاهای تولیدی کشور و از طرفی ارزآور را دچار مشکل کرده است.

عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران

منبع: آینده‌نگر