هشتمین جلسه کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق بازرگانی تهران با محوریت بررسی چالش‌ها و فرصت‌های حوزه فین‌تک برگزار شد؛ نشستی که در آن علاوه بر طرح دغدغه‌های فعالان این حوزه، بر ضرورت شکل‌گیری یک کارگروه تخصصی فین‌تک برای تدوین نقشه‌راه، استانداردسازی و ارائه پیشنهادهای سیاستی ذیل این کمیسیون تاکید شد.

در ابتدای این نشست، سعید رسول‌اف، نایب‌رئيس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران، فین‌تک را یکی از محورهای کلیدی مورد بررسی در این کمیسیون عنوان کرد و گفت: به‌دلیل اهمیت فناوری‌های مالی، ایجاد کارگروهی برای شناسایی مشکلات و فرصت‌سازی در حوزه فین‌تک در دستور کار کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران قرار گرفته است.

مدل‌های کسب‌وکاری فین‌تک زیر سایه سرمایه‌گذاری تقلیدی

در این جلسه،‌ وحید صیامی، صاحب‌نظر در حوزه صنعت بانکی با اشاره به راه‌اندازی کارگروه فین‌تک ذیل کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران و جمع‌آوری اطلاعات دقیق از این کسب وکار‌ها در قالب این کارگروه گفت: انبوهی از فعالیت اقتصادی در کسب‌وکارهای فین‌تکی نهفته است اما بسیاری از مدل‌های کسب‌وکاری در این حوزه مغفول مانده‌اند و کمتر کسی سراغ آن‌ها رفته است. این فعال حوزه بانکی توضیح داد که کارآفرینان می‌‌توانند از این فرصت برای ایجاد کسب‌وکارهای نوین استفاده کنند و البته به فعلیت رساندن فرصت‌های کسب‌وکاری در این حوزه نیازمند کار جمعی است.

صیامی در ادامه مسئله اساسی فین‌تک را سرمایه‌گذاری تقلیدی خواند و تصریح کرد: شکل‌گیری سرمایه‌گذاری تقلیدی در حوزه فین‌تک در دوره‌های مختلف قابل مشاهده است؛ ابتدا شرکت‌های PSP شکل گرفتند و پس از آن شاهد افزایش شرکت‌های پرداخت‌یاری بودیم و این اواخر موجی از تقاضا برای راه‌اندازی پلتفرم‌های طلا شکل گرفت. با وجود تنوع بالایی که در حوزه فین‌تک وجود دارد، تعداد محدودی از این فعالیت‌ها در ایران شکل گرفته‌اند و همان‌ها هم با هجوم سرمایه‌گذاران مواجه شده‌اند.

او با اشاره به ضرورت بازنگری فعالان اقتصادی در سرمایه‌گذاری تقلیدی گفت: یکی از راهکارهای جلوگیری از این امر،‌ تعامل شرکت‌های دولتی و بخش‌خصوصی برای ایجاد یک چیدمان منحصربه‌فرد در زنجیره ارزش است. این نظریه، می‌تواند بخشی از چالش‌های این صنعت را برطرف کند و در واقع، پیشنهادی برای بیان فرصت‌ها و مشکلات فین‌تک فراهم می‌کند.

صیامی در ادامه با اشاره به اینکه «بسیاری از کسب‌وکارهای حوزه فین‌تک ابتکار عمل انفرادی داشته‌اند» افزود: لازم است فرهنگسازی کنیم تا این ابتکار عمل به جمع بزرگ‌تری نیز تسری پیدا کند. در این میان، تبادل نظر کسب‌وکارها برای حضور قوی‌‌تر در بازار و راه‌اندازی مدل‌های جدید کسب‌وکاری موثر است.

او بر این باور است که با بررسی تجربه زیسته سایر کشورها در حوزه فناوری‌های مالی، می‌توان راهکارهایی مانند تامین مالی زنجیره‌ای را با یک اقدام جمعی پیاده‌سازی کرده و زمینه راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدیدتر و خلق ارزش افزوده را فراهم کرد.

نهادهای صنفی برای افزایش بهره‌وری پیش‌قدم شوند

رضا قربانی، نایب‌رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران نیز با اشاره به اهمیت فعالیت صنفی منسجم با یک چارچوب علمی افزود: انجمن فین‌تک، انجمن بلاک‌چین، سازمان‌ نظام صنفی رایانه‌ای (نصر) و انجمن تجارت‌الکترونیک، اقداماتی را در حوزه فین‌تک انجام می‌دهند و کمیسیون‌هایی را در این زمینه برپا کرده‌اند. این فعالیت‌های صنفی برای رشد صنعت ضروری است. برای همین کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران هم تصمیم به ایجاد کارگروهی تخصصی در حوزه فین‌تک گرفته است. این کارگروه، موازی‌کاری نمی‌کند و قرار است روی استانداردسازی و بازطراحی مفاهیم متمرکز شود.

قربانی با بیان اینکه «صنعت مالی در سطح جهانی با بحران‌هایی نظیر بی‌ثباتی مواجه شده است» افزود: صنعت فین‌تک می‌تواند در شرایط رکود و محدودیت سرمایه‌گذاری خارجی، نقش مهمی را در بهینه‌سازی تخصیص منابع و افزایش بهره‌وری ایفا کند. 

به باور او، کارگروه تخصصی فین‌تک در اتاق تهران می‌تواند به رشد صنعت فین‌تک در شرایط رکود تورمی که سرمایه‌گذاری خارجی هم در آن وجود ندارد کمک شایان توجهی کند. همچنین، می‌تواند موضوع بهینه‌سازی را حل و شرایط زیست مردم را تسهیل کند.

در ادامه این جلسه، سایر حاضران نیز به بیان دیدگاه ها و نظرات خود پرداختند و مسئله انحصار و نبود امکان نوآوری برای پرداخت‌یارها، نوع رگولاتوری، وجود ریسک‌های نظارتی، جرایم و اعمال محدودیت بر فعالیت شرکت‌های معتمد مالیاتی، ریسک مالی شرکت‌های لندتک و در نهایت اختلالات گسترده اینترنت و شوک‌های بیرونی را از چالش‌های کسب وکارهای فین‌تک برشمردند.

فعالان این حوزه در ادامه بر ضرورت اکوسیستم‌سازی، افزایش تاب‌آوری کسب‌وکارهای فین‌تکی از طریق تعامل موثر با بخش دولتی و ایجاد سازوکارهای مدیریت بحران، رفع گلوگاه‌هایی چون موازی‌کاری، چالش‌های امنیت سایبری و زیرساخت ناکارآمد،توجه به داده‌محوری، پل‌سازی میان اقتصاد سنتی و اقتصاد مدرن و استانداردسازی تاکید کردند.

 تلاش اتاق‌های بازرگانی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌ کسب‌وکارهای نوین

 در ادامه این جلسه، علی مسعودی، رئیس کمیسیون فاوا اتاق ایران از ظرفیت بالای اتاق‌های بازرگانی برای رشد صنایع سخن گفت و افزود: اتاق‌های بازرگانی به‌عنوان مشاور سه‌قوه، می‌توانند مسائل روز را با ارائه راه‌حل‌های کاربردی و بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان برطرف کنند.

او افزود:لازم است نهادهای صنفی اقدامات موثری را در این زمینه به انجام برسانند تا اثرگذاری مورد انتظار حاصل شود. 

زهرا کنعانی، کارشناسی مرکز نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران نیز اعلام کرد که اتاق تهران در راستای بهبود خدمات‌رسانی به اعضای خود در قالب «اتاق دیجیتال»، قصد معرفی شرکت‌های معتمد مالیاتی و خدمات آن‌ها را دارد.

پس از آنکه سایر حاضران نظرات و دیدگاه‌‌های خود را مطرح کردند، مازیار نوربخش، رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری توضیح داد: برخی پیشنهاد کردند که یک کمیسیون مستقل در حوزه فین‌تک در اتاق تهران راه‌اندازی شود. با این حال، تصمیم بر این شد که ابتدا کارگروهی در کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری تشکیل و این موضوع به‌صورت عملیاتی آزمایش شود. این کارگروه می‌تواند نقشی که فین‌تک می‌تواند در بدنه اتاق بازرگانی ایفا کند، از جمله بازارسازی و کمک به اعضای اتاق تهران را پیاده‌سازی کند.

نوربخش تصریح کرد: مطالبه‌گری در اتاق ساده‌تر انجام می‌شود و حضور نمایندگان دولتی در ساختار هیئت‌نمایندگان اتاق تهران، رفع چالش‌ها و موانع کسب‌وکارهای این حوزه را تسریع می‌بخشد. با توجه به این‌که سیاست‌پژوهی، ارائه راهکارها و پیشنهادات تصمیم‌ساز برای نهادهای تصمیم‌گیر از جمله اهداف این کمیسیون است، انتظار می‌رود که کارگروه فین‌تک نقش موثری را در بهبود جایگاه این صنعت ایفا کند و راهکارهای ارائه‌شده در آن عملیاتی شوند.

 او افزود: ما در کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران باور داریم که بهترین روش مطالبه‌گری، ارائه راهکارهای قابل پیاده‌سازی است و تسهیل سرمایه‌گذاری، جلوگیری از انجام اقدامات موازی و بیهوده و بررسی مشکلات کلیدی فعالان زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال از جمله برنامه‌های این کمیسیون به شمار می‌رود. 

رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران افزود: کارگروه فین‌تک با تمرکز بر استانداردسازی و ارائه راهکارهای سیاستی می‌تواند به بستری برای تقویت نقش فین‌تک در بهینه‌سازی اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل شود.