کمیسیون حمل‌و نقل اتاق تهران در حاشیه سومین روز از نهمین دوره نمایشگاه لاستیک و صنایع وابسته، پانلی تخصصی با عنوان«لجستیک هوشمند و مدیریت زنجیره تامین» را برگزار کرد. این پانل با حضور محمدرضا نجفی‌منش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسب‌وکار و رفع موانع تولید اتاق تهران، حسین خاکباز، مشاور حمل‌ونقل اتاق تهران، محمد عیقرلو، دبیر فدراسیون حمل‌ونقل و لجستیک ایران، محمدعلی کارگشا، عضو هیئت‌مدیره انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی، داوود تفتی، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه مالکان کشتی ایران، افشین بهرامی عضو کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران و رضا کاویانی، نایب‌رئیس سندیکای شناسا در مرکز نمایشگاهی ایران‌مال برگزار شد. 

در ابتدای این پانل تخصصی، افشین بهرامی، عضو کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران، تاریخچه‌ای از لجستیک در کشور ارائه کرد و گفت:سیستم لجستیک در دوران ایران باستان با بهره‌گیری از مراکز استراتژیک انبارداری و توسعه برنامه‌ریزی شبکه‌ای از طریق کاروانسراها، جزو پیشروترین سیستم‌های لجستیک در جهان بوده است. بررسی این سیستم، از میزان دقت در طراحی ساختار شبکه حمل‌ونقل در کشور حکایت دارد.

بهرامی در ادامه، مدل‌های لجستیک را توضیح داد و گفت: لجستیک از هفت مدل تشکیل شده که در حال حاضر پنج مدل آن، مورد بررسی قرار گرفته است. مدل اول یا PL1، سنتی‌ترین مدل لجستیک است که تولیدکننده، کالاها را به طور مستقیم خریداری کرده و آن را توزیع می‌کند. در مدل دوم، یک شبکه حمل‌ونقل، میان تولیدکننده و مصرف‌کننده وجود دارد و در مدل سوم که بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی در حال حاضر از آن استفاده می‌کنند، فرایندهای حمل و انبارداری برون‌سپاری می‌شود. از مدل چهارم به بعد، لجستیک هوشمند معنا پیدا می‌کند و فناوری‌هایی مانند هوش‌مصنوعی به تصمیم‌گیری در عملیات لجستیکی کمک می‌کنند.

او افزود:مدیریت استراتژیک لجستیک در عصر کنونی، شامل استفاده از نرم‌افزارها و ابزارهایی است که به‌صورت لحظه‌ای و دقیق، مرسوله را رهگیری می‌کنند.

کاهش هزینه‌‌ها و افزایش سرعت جابه‌جایی مرسولات

در ادامه این پانل تخصصی، محمدعلی کارگشا، عضو هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌‌ونقل بین‌المللی ایران نیز با ارائه تعریفی از لجستیک هوشمند گفت: لجستیک هوشمند به معنای‌ تصمیم‌گیری درست در زمان مناسب با داده‌های واقعی است. او با بیان اینکه«ردیابی سریع، اتصال به بنادر، گمرکات و پایانه‌‌های لجستیکی در زمان درست،‌ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است» افزود: آلمان در حوزه لجستیک هوشمند پیشرو است و از حلقه‌های نخست زنجیره تامین، هوشمندسازی صورت گرفته است. هلند، هوشمندسازی لجستیک را در بندر روتردام اجرا کرده است. در این بندر، پهلوگیری کشتی‌ها و جابه‌جایی مرسولات در روزهای تعطیل  به صورت هوشمند زمان‌بندی شده و سرعت انتقال کالا در بندر را تا ۴۰ درصد افزایش داده است.

کارگشا،‌ در ادامه این پانل تخصصی به هوشمندسازی لجستیک در امارات اشاره کرد و گفت: در چهارسال اخیر، ظرفیت بنادر در امارات افزایش چشمگیری داشته است و لجستیک هوشمند با پیش‌بینی شرایط، هزینه‌‌ها را کاهش می‌دهد.

داده‌محوری؛ اصل کلیدی لجستیک هوشمند

داوود تفتی، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه مالکان کشتی ایران نیز گفت: وقتی صحبت از لجستیک هوشمند می‌شود، مسئله مالکیت اهمیت پیدا می‌کند. برخلاف لجستیک سنتی که موجودی در آن از دسترسی‌پذیری مهم‌تر است، در لجستیک مدرن، اطلاعات، شفافیت و برنامه‌ریزی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. لجستیک هوشمند شامل پنج ویژگی داده‌‌‌محوری، شبکه‌محوری، شایستگی‌محوری،‌ اعتماد و بی‌مرزی می‌شود.

عضو هیئت‌مدیره اتحادیه مالکان کشتی ایران افزود: لجستیک مجازی، سیال و بدون مرز است و می‌توان از ظرفیت‌های آن در تبلیغات و بازاریابی و توسعه محصولات بهره برد. لجستیک هوشمند و مجازی با واکنش سریع، به شناسایی میزان عرضه و تقاضا کمک می‌کنند.

توجه به امنیت داده‌ها و جریان انتقال کالا

محمد عیقرلو، دبیر فدراسیون حمل‌ونقل و لجستیک ایران نیز در این پانل به اهمیت لجستیک هوشمند در رفع چالش‌های اقتصادی و اجتماعی اشاره کرد و توضیح داد که هوشمندی در لجستیک می‌تواند به رشد اقتصادی منجر شود. عیقرلو همچنین با تاکید روی اهمیت امنیت داده‌ها گفت: لجستیک هوشمند نیازمند زیرساخت‌هایی است که اگر به آن‌ها توجه نشود، ممکن است امنیت داده‌ها و مرسولات را با مشکلاتی مواجه کند. ما با پدیده دیجیتالی‌شدن لجستیک مواجه هستیم و باید برای هوشمندسازی از نسل‌های جدید کمک بگیریم.

حسین خاکباز نیز با نگاه به تجارت و جریان کالا و اطلاعات در آن، مفهوم‌ لجستیک هوشمند را تبیین کرد و گفت: لجستیک هوشمند از ابعاد مختلفی تشکیل شده و جریان انتقال کالا از فرستنده به گیرنده را سرعت می‌بخشد. در لجستیک هوشمند، انتخاب بهترین مسیر ارسال، مدیریت انبارداری، پردازش و رساندن کالا به دست مصرف‌کننده نهایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

خاکباز افزود: مدیریت لجستیک یکی از پایه‌های تجارت را به خود اختصاص می‌دهد و کسب‌وکارها برای آن‌که بتوانند رضایت مشتریانشان را کسب کنند، لازم است که حمل‌ونقل کالا را با استفاده از ابزارهای نوین به جریان بیندازند.  به گفته او، ابزارهایی مثل اینترنت اشیا و هوش مصنوعی سبب افزایش سرعت ارسال کالاها و افزایش تقاضا شده است.

ضرورت خصوصی‌سازی صنعت خودرو

در ادامه این نشست،محمدرضا نجفی‌منش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسب‌وکار و رفع موانع تولید اتاق تهران نیز تصدی‌گری دولت، عدم خصوصی‌سازی و قیمت‌گذاری دستوری را از چالش‌های صنعت حمل‌ونقل و صنایع وابسته به آن عنوان کرد و گفت: در کشور ظرفیت تولید دو میلیون خودرو وجود دارد و پتانسیل سرمایه‌گذاری و تولید در کشور ما بسیار بالاست اما تصدی‌گری دولت و قیمت‌گذاری دستوری به مانعی برای تولید تبدیل شده است.

او زیان‌انباشته خودروسازان را معادل۳۱۰ همت عنوان کرد و گفت:خودروسازان دولتی۱۶۰ همت به قطعه‌سازان بدهی دارند و اختلاف قیمت تولیدکننده و بازار در صنعت خودرو، منجر به افزایش تقاضا برای ثبت‌نام خودرو و برهم خوردن توازن بازار شده است. نجفی‌منش در ادامه از ضرورت خصوصی‌سازی صنعت خودرو سخن گفت.

رضا کاویانی، نایب‌رئیس شناسا نیز در پایان این نشست به تحول دیجیتال در حوزه لجستیک پرداخت و گفت: ما اکنون در مرحله دیجیتالی‌شدن قرار داشته و فاصله زیادی با هوشمندسازی در این حوزه داریم.