نشست هم‌اندیشی اتاق بازرگانی تهران و وزارت صمت با جمعی از فعالان اقتصادی ایرانی ساکن شرق چین با حضور رئیس و دبیرکل اتاق تهران، قائم مقام وزارت صمت، سفیر ایران در چین، سه تن از نمایندگان مجلس و سرکنسول ایران در شانگهای به میزبانی اتاق تهران در این شهر برگزار شد. 

محمود نجفی عرب، رئیس اتاق تهران در ابتدای این نشست، طی سخنانی با اشاره به اقلامی که از ایران به چین صادر می‌شود، گفت: به صورت سنتی کالاهایی مانند خشکبار، زعفران، فرش، صنایع دستی و نظیر آن و همچنین نفت و گاز و پتروشیمی که بحث آن‌ها متفاوت است به چین صادر می‌شود، اما ما باید تلاش کنیم که درکنار این کالاها، تولیدات صنعتی و «های تک» ایران هم به چین صادر شود و حجم صادرات‌مان به چین افزایش پیدا کند.

او افزود: ظرفیت‌های بالایی برای صادرات کالا به چین وجود دارد و ما در اتاق بازرگانی تهران این آمادگی را داریم که با ایجاد بسترهای مناسب در شهرهای مختلف چین مانند شانگهای زمینه‌های رشد صادرات غیرنفتی  به این مناطق را فراهم کنیم.

نجفی‌عرب در ادامه از تصویب راه‌اندازی یک دفتر تجاری و اقتصادی در چین در هیئت رئیسه اتاق تهران خبر داد و گفت که این اقدام با هدف ارائه خدماتی در جهت توسعه صادرات به مجموعه تولیدکنندگان در ایران  صورت گرفته است. در حال حاضر در منطقه خورگوس در شمال غرب چین هم به منظور تولید و بسته‌بندی برخی از کالاهای ایرانی، راه اندازی چنین تشکیلاتی را در دستور کار قرار داده‌ایم.

رئیس اتاق تهران در ادامه از آمادگی اتاق تهران برای ایجاد یک پلتفرم برای برقراری ارتباطات مستقیم با فعالان اقتصادی چین سخن گفت و افزود: ما می‌توانیم فضایی را در تهران در اختیار اعضای اتاق بازرگانی ایرانیان شرق چین قرار دهیم و در جهت تبادل اطلاعات و همکاری‌های مشترک گام برداریم.

او با اشاره به اینکه اتاق تهران برای حمایت از فعالان بخش‌خصوصی در میانه میدان ایستاده و این وظیفه اتاق بازرگانی است که فضا را برای فعالیت کسب‌وکارها تسهیل کند، ادامه داد: از سفارت ایران در چین نیز درخواست می‌کنیم که چالش‌های حوزه نقل و انتقال پول، بحث‌های بانکی و تسهیل شرایط دریافت ویزای چین را پیگیری کنند. 

نجفی‌عرب به برپایی پاویون اتاق تهران در نمایشگاه واردات چین هم اشاره کرد و علاوه بر دعوت از فعالان بخش‌خصوصی و مقامات حاضر در جلسه برای حضور در پاویون اتاق تهران، گفت: اتاق تهران برای دومین سال با هدف معرفی ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های خود و اعضا در این نمایشگاه شرکت کرده و همچنین زمینه حضور تعدادی از تشکل‌ها و فعالان اقتصادی را هم در نمایشگاه فراهم ساخته است.

او گفت: متاسفانه نرخ تشکیل سرمایه و سرمایه‌گذاری به خصوص سرمایه‎گذاری خارجی در کشور منفی شده و نرخ استهلاک سرمایه از سرمایه‌گذاری پیشی گرفته است. از ایرانیان خارج از کشور که کسب و کار دارند انتظار می‌رود که در داخل کشور نیز سرمایه‌گذاری و حضور پیدا کنند. ما در اتاق تهران نیز این آمادگی را داریم که با استفاده از قوانین داخل کشور به روند جذب سرمایه‌گذاری خارجی کمک کنیم و حتی شرکای مناسب ایرانی برای انجام همکاری‌های مشترک را معرفی کنیم.

او با بیان اینکه«چینی‌ها در حال حاضر در بسیاری از کشورها مانند کشورهای حوزه خلیج فارس میلیاردها یوان سرمایه‌گذاری کرده‌اند» گفت: متاسفانه ما در این زمینه، موفقیت چندانی به دست نیاورده‌ایم. شما فعالان اقتصادی ایرانی که خارج از کشور هستید، می‌توانید در جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید برای کشور نقش بسیار مهمی داشته باشید؛ آن هم در شرایطی که اقتصاد ایران تشنه جذب سرمایه است؛هم‌اکنون در حوزه زیرساخت‌ها از صنعت ریلی گرفته تا ساخت جاده، حوزه انرژی، آب، کشاورزی هوشمند و... ظرفیت‌های بسیار زیادی برای سرمایه‌گذاری در ایران وجود دارد.    

مشکل صدور ویزای چین باید حل شود

 در ادامه این جلسه، علاالدین بروجردی، سفیر اسبق ایران در چین و رئیس انجمن دوستی ایران و چین به ضرورت راه‌اندازی اتاق‌های بازرگانی فعالان اقتصادی ایرانی ساکن چین دراستان‌های مختلف این کشور و حمایت سفارت ایران از این رویکرد اشاره کرد و گفت: این اقدام با رویکرد حمایتی رئیس اتاق تهران می‌تواند به رشد و توسعه روابط اقتصادی دو کشور و گسترش صادرات غیرنفی ایران به چین کمک کند.

او یکی از چالش‌های پیش‌روی فعالان اقتصادی ایرانی در ارتباط با چین را مشکل صدور ویزا عنوان کرد و گفت: روند صدور ویزا برای ایرانیان از سوی سفارت چین در تهران بسیار کند است و ما چندین بار این موضوع را با سفیر چین مطرح کرده‌ایم و ایشان وعده رفع این مسئله را داده‌اند اما هنوز اتفاقی در این زمینه رخ نداده‌است.  او سپس از سفیر ایران درخواست کرد که موضوع صدور ویزا را از طریق مقامات کشور چین مورد پیگیری قرار دهد تا روند صدور ویزا تسهیل شود.

رایزنان بازرگانی به استان‌های مختلف چین اعزام شوند

در ادامه نشست، روح الله نجابت، رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و چین و از اعضای هیئت اعزامی اتاق تهران به شانگهای گفت: ما به صورت پیوسته در یکسال گذشته موضوعات مرتبط با چین را پیگیری کرده‌ایم. برای دستیابی به اهداف مشخص شده در چین باید فعالیت همه دستگاه‌ها و فعالان بخش‌خصوصی با یکدیگر هم افق شود. در عین حال، نیازمند یک نقشه راه عملیاتی برای توسعه روابط اقتصادی با چین هستیم.  

او گفت: ظرفیت ایرانیان در چنین بسیار بالاست اما باید یکپارچه و هماهنگ عمل کنند تا آورده تجمیعی برای کشور داشته باشد. در این زمینه، سفارت ایران در چین و همچنین اتاق تهران به عنوان نماینده فعالان بخش‌خصوصی می‌توانند در این یکپارچه‌سازی نقش اساسی ایفا کنند.

رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و چین همچنین به نقش رایزنان بازرگانی در توسعه تجارت اشاره کرد و ادامه داد: باید چند رایزن بازرگانی متناسب با تخصص‌های مورد نیاز در استان‌های مختلف چین فعال و مستقر شوند تا تصویر بهتری از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های اقتصادی و تجاری این مناطق در دست داشته و نقشه راه دقیق‌تری را ترسیم کنیم؛ در این میان، وظیفه مجلس هم پیگیری، نظارت و مطالبه‌گری است تا این امر به نتیجه مطلوب برسد. تمام این اقدامات زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که اهداف قابل سنجش، پیگیری و زمان‌بندی برای آن تعیین شده باشد.

باید از ظرفیت بلاک‌چین استفاده کنیم

پیمان فلسفی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس و عضو هیئت اعزامی اتاق تهران به شانگهای در ادامه این جلسه، گفت:خوشبختانه هماهنگی خوبی میان ارکان و دستگاه‌های دولت، مجلس، اتاق بازرگانی و فعالان بخش‌خصوصی و اقتصادی در خصوص موضوع توسعه روابط اقتصادی و تجاری با چین شکل گرفته و باید از این فرصت به بهترین شکل بهره‌برداری شود.

او با اشاره به سند همکاری‌های 25 ساله ایران و چین، گفت: برای تحقق اهداف این سند باید یک تقسیم کار میان دستگاه‌های مختلف صورت بگیرد. در حال حاضر براساس مفاد این سند وظایف هر دستگاه مشخص بوده و باید طبق این سند پیگیری و مطالبه‌گری انجام گیرد و ما هم در مجلس شورای اسلامی می‌توانیم بر این امر نظارت کنیم.

رئیس فراکسیون کشاورزی مجلس با اشاره به نقش اتاق تهران در توسعه روابط اقتصادی میان ایران و چین گفت: اتاق تهران به عنوان نماینده فعالان بخش‌خصوصی در کشور می‌تواند در این زمینه پیشرو باشد و امکانات خود را در جهت توسعه روابط اقتصادی میان ایران و چین در اختیار بازرگانان و فعالان اقتصادی علاقه‌مند به حضور در بازار چین قرار دهد.

او به تجربه موفق کشور چین در حوزه بلاک‌چین هم اشاره کرد و گفت: باتوجه به تجربه موفق کشور چین در ارتباط با بلاک‌چین و توکنیزه کردن ارز ملی، امروز شاهدیم که ارز دیجیتال در این کشور مقابل دلار قرار گرفته و بخشی از مشکل چینی‌ها را حل کرده است؛ ایران نیز باید از این ظرفیت استفاده کند. وقتی از ارز دیجیتال صحبت به میان می‌آید همه ذهن‌ها به سمت بیت‌کوین می‌رود؛ اما چینی‌ها با یک روش خاص سوئیفت را کنار زده‌اند و مسائل اقتصادی و تجاری خود را حل کرده‌اند.

او در ادامه بر ضرورت بهره‌گیری از این تجربه و اتصال ایران به شبکه‌ای که چینی‌ها ایجاد کرده اند، تاکید کرد.

فعالان بخش خصوصی به مثابه مجاهدان اقتصادی

عبدالرضا رحمانی فضلی، سفیر ایران در چین نیز که در این نشست حضور یافته بود، گفت: باید بپذیریم که کشور در شرایط تحریم قرار گرفته و  از جهت انتقال پول، مسائل بانکی، فروش نفت و... شرایط خاصی ایجاد شده است. در این وضعیت، برای شما فعالان اقتصادی که با چین مراوده دارید، باید از عنوان مجاهد اقتصادی استفاده کرد. در این شرایط، نهادهای دولتی، بخش‌خصوصی و تشکل‌های بخش‌خصوصی مانند اتاق بازرگانی  نیز برای فعالیت اقتصادی با چین زحمات بسیاری را متحمل می‌شوند.

او با اشاره به اینکه برای توسعه روابط اقتصادی با چین باید موانع پیش روی تجار و فعالان اقتصادی برطرف شود، ادامه داد: بخشی از مشکلات ساختاری است و تنها منحصر به تجارت میان ایران و چین هم نمی‌شود. یعنی فعالان اقتصادی در داخل کشور نیز با این مشکلات مواجه بوده و باید از 20 خوان عبور کنند. در چنین شرایطی، تحریم‌ها نیز اضافه شده است و فعال اقتصادی هم می‌خواهد با کشور چین که بسیار دور بوده و رقابت اقتصادی در آن بسیار سخت و پیچیده است، مراودات داشته باشد.   

او با اشاره به اینکه کار با چین درشرایط کنونی از همیشه سخت تر شده است گفت: متاسفانه بانک اطلاعاتی از تجار ایران که در چین فعال هستند وجود ندارد و در مقابل اطلاعاتی از فعالان اقتصادی چین هم که با ایران همکاری دارند، در دست نیست و باید سازوکار ویژه‌ای برای تهیه این بانک اطلاعاتی ایجاد شود.

سفیر ایران در چین با اشاره به اینکه برخی تصور می‌کنند رابطه ایران و چین منحصر به رفع نیازهای ایران از چین است، ادامه داد: روابط دو کشور چنین نبوده و طرف چینی هم از نظر استراتژیک به ایران نیاز دارد. نکته حائز اهمیت این است که  در روابط با این کشور باید تعادل برقرار شود.

او افزود: در دکترین و استراتژی کلان آمریکا از چین به عنوان یک ابر قدرت و دشمن اصلی آمریکا، نام برده می‌شود و در این شرایط چین به ما به عنوان کشوری در جنوب غرب آسیا که می‌توانیم با همکاری یکدیگر شر آمریکا را دفع کنیم، نیاز دارد. البته کشور چین هم برای ارتباط با ایران و توسعه روابط خود با ما در شرایط تحریمی، هزینه زیادی می‌پردازد و شرکت‌ها و بانک‌های این کشور از سوی آمریکا همواره در معرض تحریم و تهدید هستند.

در بخش ابتدایی این جلسه،تعدادی از فعالان اقتصادی ایرانی مقیم شرق چین به بیان نقطه نظرات و چالش‌هایی که با آن‌ها رو در حوزه‌های گمرکی، بانکی، نقل و انتقال مالی، گردشگری، ویزا، ثبت سفارش و... رو به رو هستند، اشاره کردند و در ادامه محمد صادق مفتح قائم مقام وزیر صمت به این موضوعات پاسخ و قول پیگیری داد. 

گزارش تصویری