موضوع محوری پنجمین جلسه کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق تهران که با حضور رئیس اتاق تهران و همچنین مدیرکل سازمان حفاظت محیط‌زیست استان تهران برگزار شد، بررسی چگونگی بهره‌گیری از اقتصاد چرخشی، مدیریت پسماند و کاهش ردپای کربن بود و موضوعات مطرح شده در این نشست، حول‌محور مسائل زیست محیطی چرخید.

در ابتدای این جلسه، سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق تهران با اشاره به آمادگی اتاق تهران برای حمایت‌های از طرح‌های پژوهشی در حوزه محیط زیست گفت: اتاق تهران امکان حمایت از طرح‌های نوآورانه‌ای که به کاهش ردپای کربن، بهبود بهره‌وری و کاهش مصرف انرژی کمک می‌کنند، داراست.

او افزود:در زمینه محیط‌زیست،کشور با چالش‌هایی مانند ضعف مشارکت وکمبود نیروی متخصص روبه‌رو است و اتاق تهران به‌عنوان پارلمان بخش خصوصی آماده همکاری با سازمان محیط‌زیست در این زمینه است.

جاماندگی ایران از صف بازچرخانی پسماند و بازتولید مصالح ساختمانی

در ادامه این جلسه، ثاقب خانی، مدیرعامل شرکت مشاور طرح و توسعه هفت اقلیم با بیان اینکه«اقتصاد چرخشی به‌نفع جامعه وکسب‌وکارهاست» توضیح داد که بسیاری از پسماندهای ریخته‌گری، ضایعات صنایع تولیدی و معادن، بلااستفاده باقی‌می‌ماند و جایی برای نگهداری از آن‌ها وجود ندارد؛در حالی که می‌توان آن‌ها را بازیافت کرد و به محصولات تازه‌ای رسید.

او گفت که شرکت متبوع او، با هدف ترویج اقتصاد چرخشی و تحقق توسعه پایدار، طرحی نوآورانه در زمینه بازچرخانی پسماندهای صنعتی، به ویژه پسماندهای ریخته‌گری و تبدیل آنها به مصالح و محصولات سبز ساختمانی و عمرانی ارائه کرده است.

خانی گفت: اجرای این طرح ضمن کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و کاهش مصرف منابع طبیعی، موجب تولید مصالح دوست‌دار محیط‌زیست، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و جایگزینی مصالح سبز به‌جای مصالح متداول خواهد شد. همچنین، این طرح با اجرای پایلوت در شهرک صنعتی عباس‌آباد و با تکیه بر تحقیق و توسع ، در راستای سیاست‌های برنامه هفتم توسعه کشور و مقررات ملی ساختمان طراحی شده است.

پس از ارائه این طرح، حاضران  به ارائه نقطه نظرات خود در زمینه‌های مختلف فنی، اقتصادی و اجرایی پرداخته و بر لزوم ایجاد سازوکار مناسب جهت تفکیک پسماندها در مبدأ و استقرار کلینیک‌های محیط زیست در شهرک‌های صنعتی تأکید کردند. همچنین ضرورت بررسی اقتصادی این طرح و مقایسه قیمت تمام‌شده محصولات تولیدی با مصالح سنتی مورد تاکید قرار گرفت.

سازوکاری برای کاهش ردپای کربن

در ادامه این جلسه، آیدین آقازاده، مدیرعامل شرکت زیست سیاره آبی به معرفی نرم‌افزار محاسبه کربن با استفاده از هوش‌مصنوعی پرداخت. به گفته او، این سامانه با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و مدل‌های هوش مصنوعی، توانایی برآورد و تحلیل میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای را بر اساس داده‌های واقعی و تخمینی داراست.

او توضیح داد که این سامانه بدون نیاز به اتصال مستقیم به پایگاه‌های داده جهانی، قادر است محاسبات دقیق را بر مبنای داده‌های عمومی و محلی انجام دهد.

به گفته آقازاده، هدف اصلی این طرح، کمک به صنایع صادرات‌محور جهت انطباق با الزامات جدید زیست‌محیطی اتحادیه اروپا و ایجاد زیرساخت ملی برای گزارش‌دهی و ارزیابی زیست‌محیطی با استفاده از هوش مصنوعی است.

او در ادامه از ضرورت ترویج فرهنگ کاهش ردپای کربن در سازمان‌ها سخن گفت و توضیح داد که بسیاری از شرکت‌های خصوصی در سراسر دنیا، برنامه‌هایی را برای کاهش مصرف انرژی و کاهش ردپای کربن پیاده‌سازی کرده‌اند.

آقازاده افزود: محاسبه ردپای کربن، بدون زیرساخت‌های لازم و داده‌های دقیق امکان‌پذیر نیست و ممکن است شش ماه تا یک سال زمان ببرد. در حالی که مجموعه ما با استفاده از روش‌های داده‌کاوی و اتصال داده‌ها به نرم‌افزارهای مالی و سازمانی، می‌تواند میزان ردپای کربن در کسب‌وکارها را به سادگی و در مدت کوتاهی محاسبه کند.

پس از ارائه این توضیحات، حاضران به مواردی نظیر لزوم توجه به استانداردهای اصلی در تعریف ردپای کربن، ضرورت بهینه‌کاوی و مقایسه مزایا و ویژگی‌های رقابتی طرح و تأکید بر استفاده از داده های واقعی و محلی در فرآیند محاسبه اشاره کردند.

همچنین در این بخش چنین اعلام شد که نرم‌افزار باید قابلیت دریافت و تحلیل داده‌های اختصاصی هر سایت صنعتی را داشته باشد. افزون بر این، پرسش‌هایی در خصوص زمان محاسبه، میزان دقت خروجی‌ها، امنیت اطلاعات سازمانی و امکان پیش‌بینی تغییرات انتشار کربن در سناریوهای مختلف اقلیمی و ارائه راهکارهای کاهش آن مطرح شد و ضرورت حفظ محرمانگی داده‌ها مورد تاکید قرار گرفت.

ارائه کنندگان این طرح نیز در پاسخ به این دغدغه‌ها اعلام کردند که سامانه سرعت و دقت بالایی داشته و قابلیت حفظ امنیت داده ها، نصب در محل شرکت ها و همچنین افزودن ماژول‌های جدید مانند تحلیل چرخه عمر و سناریوهای اقلیمی نیز در آن وجود دارد. در ادامه مقرر شد، این نرم‌افزار طی ساز وکارهای پیشنهادی مورد بررسی و ارزیابی دقیق‌تری قرار گیرد.

ضرورت همکاری برای تحول‌آفرینی در حفاظت از محیط زیست

در ادامه این جلسه، حسن عباس‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان تهران با اظهار نگرانی از وضعیت ظرفیت زیستی استان به اهمیت همکاری و همراهی بخش دولتی و بخش‌خصوصی در زمینه حفاظت از محیط‌زیست اشاره کرد و گفت:‌ آمارها نشان می‌دهد که ایران جزو ۱۴ کشوری است که بیشترین ردپای کربن را به‌جا می‌گذارد.

او افزود: ضعف ساختاری در سیستم‌های محیط‌زیستی، نبود داده‌های مناسب و بار سنگینی که روی دوش سازمان محیط زیست افتاده است، کار را برای سازمان دشوار کرده است. از طرفی، تحول‌آفرینی در محیط‌زیست صورت نمی‌گیرد و از فناوری‌های روز مانند هوش مصنوعی در این حوزه استفاده نمی‌شود. ما برای تحول‌آفرینی در این زمینه روی بخش خصوصی حساب باز کرده‌ایم.

راه اندازی صندوق حفاظت محیط‌زیست توسط اتاق تهران

در پنجمین جلسه کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق تهران، محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان تهران نیز حضور یافت و طی سخنانی با اشاره به اهمیت حفظ محیط‌زیست در کشور گفت: ایران یکی از معدود کشورهایی است که از تنوع اقلیمی و زیستی برخوردار است و از نظر فرهنگی، تاریخی و محیط‌زیستی بسیار غنی است؛ اما ضعف مدیریتی در زمینه محیط‌زیست سبب شده تا بسیاری از منابع موجود در کشور تحت تاثیر قرار گیرد.  

رئیس اتاق تهران در ادامه به پارک‌های ملی و جایگاهی که می‌توانست در توسعه گردشگری و بهبود وضعیت زیست‌محیطی کشور ایفا کند، اشاره کرد و افزود: پارک‌های ملی همواره با بالاترین استانداردها ساخته می‌شوند و می‌توانند به بهبود وضعیت محیط‌زیست کمک کنند.

نجفی‌عرب در ادامه از ضرورت جامع‌نگری در حوزه محیط‌زیست سخن گفت و افزود: در صورت نبود نگاه جامع به حوزه محیط زیست، دومینوی تخریب در این حوزه ادامه خواهد داشت و دیگر چیزی برای نسل‌های بعد باقی نخواهد ماند.

رئیس اتاق تهران در ادامه از آمادگی اتاق تهران برای همکاری با نهادهای مرتبط با حفظ محیط‌زیست خبر داد و گفت: ما در اتاق تهران آماده همکاری با سازمان‌ها و نهادهایی هستیم که از نظر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، اقدامات موثری را برای حفظ محیط‌زیست به انجام می‌رسانند. او همچنین به ضرورت بازطراحی اساسنامه صندوق مشترک میان اتاق تهران و سازمان حفاظت محیط‌زیست، اشاره کرد و گفت می‌توان از طریق مشارکت اتاق بازرگانی تهران و اداره کل محیط زیست استان تهران، سازوکاری شفاف و کارآمد برای جمع‌آوری و هزینه‌کرد منابع مالی در طرح‌های زیست‌محیطی ایجاد کرد.

علاوه بر این پیشنهاد شد که اداره کل محیط‌زیست استان، فهرستی از اولویت‌های فعلی و نیازهای فوری خود را به اتاق تهران ارسال کند تا پیگیری‌های لازم صورت پذیرد.

در پایان این جلسه، همچنین مقرر شد تا مکاتبات لازم با استانداری تهران در خصوص طرح کلینیک پسماندها انجام و آمادگی برای اجرای فاز پایلوت در شهرک‌های صنعتی اعلام شود. همچنین، اهمیت تقویت فرهنگ زیست‌محیطی، ترویج مشارکت بخش خصوصی و توسعه همکاریهای نهادی میان دولت و اتاق بازرگانی مورد تاکید قرار گرفت.