آیین افتتاح و اولین روز از هفتمین نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی ایران، ایران اکسپوی 1404 با حضور پررنگ فعالان اقتصادی خارجی و شرکت‌های بخش خصوصی برگزار شد. این نمایشگاه، بزرگ‌ترین رویداد صادراتی کشور با تاکید بر توسعه شبکه‌های تجاری است که در آن بیش از چهار هزار متقاضی خارجی از 110 کشور شامل 41 کشور آسیایی، 21 کشور اروپایی، 39 کشور آفریقایی، هشت کشور از قاره آمریکا و یک کشور از اقیانوسیه حضور دارند.

اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نیز همزمان در پاویون اختصاصی اتاق‌های بازرگانی در سالن خلیج فارس و سالن 18 با همکاری استانداری تهران حضور دارد و میزبان هیات‌های تجاری خارجی و فعالان اقتصادی کشور است.

استفاده از ظرفیت‌های تجاری منجر به صلح جهانی می‌شود

رئیس‌جمهور در مراسم افتتاحیه این رویداد بعد از خوشآمدگویی به میهمانان خارجی شرکت‌کننده، سخنان خود را با اشاره به تلاش برخی کشورها برای ترسیم چهره‌ای نادرستی از ایران در فضای بین‌الملل اشاره و تاکید کرد که ایران کشوری مهمان‌دوست با مردمانی خون‌گرم و بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری تاجران و همچنین حضور گردشگران خارجی است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، مسعود پزشکیان که باور داشت می‌توان در بستر ظرفیت تجاری، آینده‌ای مملو از نظر امنیت و صلح در دنیا ایجاد کرد، گفت: استفاده از ظرفیت‌های تجاری کشورها با یکدیگر سبب صلح، امنیت، سرمایه‌گذاری، همراهی و همکاری در جهان می‌شود. جنگ‌هایی که در جهان رخ می‌دهد، به دلیل نادیده نگاشته شدن حقوق انسان‌ها و کشورهاست. ایران به تمامیت ارضی و حقوق کشورها احترام می‌گذارد و آمادگی خود برای هرگونه همکاری از نظر علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی با کشورهای دنیا اعلام می‌کند.

او افزود:‌ ایران محدودیتی برای انتقال علم، توانمندی و تجربیات خود به کشورهای دیگر ندارد. کره زمین مانند یک خانه بزرگ برای همه مردم است و همه ما با چهره، رنگ و زبان‌های مختلف، از یک ریشه هستیم. ما معتقدیم که همه ما یک امت واحد هستیم و هیچ کس نسبت به دیگری برتری ندارد مگر به دلیل انسانیت،‌ علم و تلاش برای کمک به همنوعان.

پزشکیان سخنان خود را با تاکید مجدد بر همدلی و همبستگی جهانی به پایان رساند و اظهار کرد: همه باید دست به دست هم دهیم و همه دنیا را مملو از صلح و امنیت و آزادگی و انسانیت کرده و زندگی را برای همه ساکنان کره خاکی شیرین کنیم. تاثیر رفتار خوب و بد ما در کره زمین به همه ملت‌ها می‌رسد و به همین سبب، باید کره زمین را برای همه آباد کنیم؛ این مهم با ارتباطات، تبادلات تجاری و معاشرت‌های اقتصادی امکان‌پذیر است. امیدوارم این حضور موجب همدلی و همبستگی بین ما باشد و همینجا اعلام می‌کنم که برای این همراهی و همدلی آمادگی کامل داریم.

تجارت زبان مشترک دنیا است

وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در افتتاحیه ایران اکسپو 1404 با ابراز تاسف و تسلیت به خانواده جانباختگان حادثه بندر شهید رجایی، تجارت را فراتر از مبادله کالا دانست و بیان کرد: تجارت فراتر از تبادل کالا و در واقع، زبانی مشترک برای ملت‌ها و پلی برای پیوند فرهنگ‌ها محسوب می‌شود. حضور بازرگانان، فعالان اقتصادی و سفیران بخش خصوصی، نشانه‌ای روشن از اعتماد جهانی به ظرفیت‌های صادراتی ایران است. ایرانیان در ادوار قبل، کالاهای مرغوب و ارزش‌های تمدنی را به سرزمین‌های دوردست شرق آسیا تا آفریقا گسترش داده‌اند.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، سیدمحمد اتابک افزود: در سال 1403 صادرات غیرنفتی ایران به 152 میلیون تن کالا به ارزش 57.8 میلیارد دلار رسید و تراز تجاری بدون احتساب طلای وارداتی، هشت میلیارد دلار مثبت شد. حجم مبادلات تجاری ایران با جهان نیز با رشد ۱۱ درصدی به ۱۳۰ میلیارد دلار افزایش یافت.

او هدف‌گذاری برنامه هفتم پیشرفت کشور را افزایش سالانه 23 درصد صادرات غیرنفتی دانست و ادامه داد: گسترش بازارهای جدید در آفریقا، غرب آسیا، آسیای جنوبی، جنوب شرقی آسیا، آمریکای لاتین و اروپای شرقی از مهم‌ترین راهبردهای تحقق این هدف است. ایران امروز سرزمین فرصت‌ها در حوزه صنایع معدنی، انرژی، فناوری، گردشگری سلامت و کشاورزی است. از همه مهمانان دعوت می‌کنم ایران را از نزدیک ببینند و فرصت‌های واقعی سرمایه‌گذاری و همکاری را لمس کنند. امیدوارم این نمایشگاه، سرآغاز فصل جدیدی از دوستی و همکاری‌های پایدار میان ایران و جهان باشد.

اتابک که یکی از نقاط متمایزکننده نمایشگاه اکسپو سال جاری را نگاه واقع‌بینانه‌ به تفاهم‌نامه‌ها می‌دانست، گفت: برخلاف سال‌‌های گذشته که بسیاری از مذاکرات به امضای تفاهم‌نامه‌های فاقد پشتوانه اجرایی ختم می‌‌شد، امسال سازوکارهای دقیق‌تری برای انعقاد تفاهم‌نامه‌ها پیش‌بینی شده است. در محل نمایشگاه، دفاتر ویژه‌ای برای بررسی فنی و حقوقی قراردادها دایر شده تا از تبدیل شدن توافق‌ها به تعهدات عملیاتی اطمینان حاصل شود. به نظر می‌‌رسد نمایشگاه امسال اکسپو ۲۰۲۵ در مسیر درستی قرار دارد، اما تحقق کامل این رویداد به پیگیری مستمر پس از نمایشگاه نیز نیاز دارد. موفقیت نهایی این رویداد زمانی مشخص می‌‌شود که آمار قراردادهای عملیاتی شده آن در ماه‌های آینده روندی صعودی را نشان دهد.

وزیر صمت در پایان سخنان خود گریزی به محدودیت‌ها و گلوگاه‌های محیط کسب‌وکار زد و اظهار کرد: با وجود فضای امیدوارکننده، چالش‌‌های اقتصادی نیز همچنان وجود دارند؛ مسئله تامین انرژی پایدار برای واحدهای تولیدی و رفع ناترازی در زنجیره تولید، از جمله این موارد است. سال گذشته که ناترازی انرژی زیان زیادی به تولید زد، بسته‌ای در دولت در نظر گرفته شد که تا حداقل قطع برق برای صنایع کمتر صورت گیرد. اکنون صنایع برای احداث نیروگاه‌‌ها وارد میدان شده‌اند و دولت هم برنامه‌های حمایتی جدیدی برای تشویق صنایع به احداث نیروگاه‌های اختصاصی در نظر گرفته است.

تجارت، راهی برای توسعه همگرایی‌ها

سومین سخنران آیین افتتاح نمایشگاه، رئیس‌کل سازمان توسعه تجارت ایران بود که این رویداد را فراتر از توسعه تجارت، راهی برای توسعه هم‌گرایی‌های اقتصادی و زمینه‌ساز ارتقاء روابط در همه زمینه‌ها با کشورهای مختلف جهان دانست.

محمدعلی دهقان دهنوی نیز ضمن خوش‌آمدگویی به مهمانان گفت: نمایشگاه اکسپو با حضور هیات‌های سیاسی و تجاری از 111 کشور جهان، شامل 190 مقام رسمی و بیش از سه هزار و ۱۰۰ فعال اقتصادی شروع به کار می‌کند. بیش از یک هزار شرکت ایرانی توانمندی صادراتی خود را به نمایش گذاشتند و گفت‌وگوهای تجاری و رایزنی‌های سیاسی زمینه انعقاد قراردادهای جدید را برای توسعه تجارت فراهم می‌کند.

او افزود: ما در سازمان توسعه تجارت ایران معتقد هستیم که تجارت بین کشورها فراتر از یک رابطه اقتصادی و مالی راهی برای تقویت دوستی‌ها و توسعه پیوندهای سیاسی و فرهنگی بین ملت‌ها و دولت‌ها بوده و این رویداد نیز فراتر از توسعه تجارت به‌دنبال توسعه همگرایی‌های اقتصادی و زمینه‌ساز ارتقاء روابط در همه زمینه‌ها با کشورهای مختلف جهان است.

مذاکرات، امیدها را به اکسپو بازگرداند

پس از گشایش ایران اکسپو 1404 فعالان اقتصادی، نمایندگان تشکل‌های بخش خصوصی و هیات‌های خارجی از غرفه‌های مختلف از جمله دو غرفه اتاق تهران بازدید کردند.

حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران، از جمله اعضای هیات نمایندگان این اتاق بود که ضمن بازدید از غرفه در برابر دوربین روابط عمومی اتاق قرار گرفت و ضمن ابراز خرسندی از برگزاری نمایشگاه به‌‌رغم همه پیچیدگی‌ها گفت: امیدوارم که مهمانان خارجی امسال، افرادی موثرتر باشند تا همین امر منجر شود خروجی ایران اکسپو، مطلوب‌تر شود.

مرتضی حاجی‌آقامیری، نایب‌رئیس اول کمیسون حکمرانی سازمانی، رونق اکسپو را تابعی از شرایط بین‌المللی کشور دانست و توضیح داد: در اولین روز نمایشگاه، به نظر می‌رسد که تعداد هیات‌های تجاری خارجی نسبت به سال گذشته، افزایش داشته است.

حاجی‌آقامیری دلیل اصلی استقبال بیشتر فعالان اقتصادی خارجی را آغاز فرآیند مذاکرات دانست و بیان کرد: مذاکره‌ها سبب ایجاد امید برای برقراری دوباره رابطه با ایران و رفع موانع مبادلات تجاری بین‌المللی است. در شرایط تحریمی امکان تجارت کشور بسیار محدود است و به همین دلیل هم پربیراه نیست اگر بگوییم که رویدادهایی نظیر ایران اکسپو، تلاشی بی‌اثر برای توسعه تجارت است؛ چراکه اصل و اساس توسعه تجارت بر مبنای رفع تحریم و قبول اف‌ای‌تی‌اف پایه‌گذاری شده است. از آن جایی که امسال مذاکرات در جریان بوده و همزمان بحث تصویب اف‌ای‌تی‌اف از سرگرفته شده، امیدها برای توسعه تجارت دوچندان شده است.

 یکی دیگر از بازدیدکنندگان غرفه اتاق تهران در سالن خلیج‌فارس، پیام باقری، عضو هیات نمایندگان بود. باقری ضمن تاکید بر تلاش همه اتاق‌ها برای ارتقای سطح نمایشگاه گفت: هدف از حضور اتاق‌ها در نمایشگاه،  فراهم‌سازی بستری برای تعامل فعالان بخش خصوصی با بازرگانان و تولیدکنندگان خارجی است.

او یادآوری کرد: تمام تلاش ما در اتاق آن است که بستری فراهم شود تا فعالان بخش خصوصی، سود و بهره بیشتری از حضور خود در نمایشگاه کسب کنند. همچنین، انتظار داریم استقبال کشورهای خارجی در روزهای آینده، افزایش یابد.

خواسته بخش خصوصی، به‌حق است

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، از جمله بازدیدکنندگان هفتمین نمایشگاه ایران اکسپو بود. او به همراه وزیر صنعت، معدن و تجارت در برخی غرفه‌های نمایشگاه حضور یافت و در حاشیه این بازدید در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه 1404 سال سرمایه‌گذاری برای تولید است، گفت: توسعه صادرات به ویژه با کشورهای هدف همسایه، از راهبردهای مهم دولت چهاردهم است. با توجه به شعار سال، تولید باید با هدف توسعه صادرات افزایش یابد و همین امر به خودی خود، نیاز به سرمایه‌گذاری را دوچندان می‌کند. ارائه توانمندی‌های داخلی در این نمایشگاه، برای بهبود وضعیت صنایع کشور مفید است چراکه کمک می‌کند در جذب سرمایه‌های مشترک، موفق باشیم.

او با اشاره به تمهیدات دولت در همین راستا افزود: کشور می‌تواند پس از برگزاری این نمایشگاه خوش‌سابقه، در سال‌های بعد موفق‌تر از پیش باشد. معاون اول رئیس‌جمهور که خواسته‌های بخش خصوصی و صنعت را منطقی می‌دانست، همچنین در پاسخ به یکی از خبرنگاران گفت: خواسته بخش خصوصی، تامین ابزار کار مانند برق، گاز و تسهیلات است و وظیفه دولت هم تامین ابزار و تجهیزات مورد نیاز فعالان اقتصادی است.

برنامه‌های اتاق تهران در دومین روز اکسپو

اتاق تهران به اطلاع همه فعالان اقتصادی و علاقمندان به حضور در نمایشگاه می‌رساند که برنامه‌‌های حضور هیات‌های خارجی و نشست‌های مذاکره مستقیم از مجرای سایت اتاق تهران اطلاع‌رسانی می‌شود. امروز، نهم اردیبهشت ماه و  در روز دوم اکسپو، قرار است از ساعت 15:00 در سالن مروارید خلیج فارس در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی، همایشی با حضور نمایندگان بخش خصوصی از اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور برگزار شود. عنوان این همایش «هم‌گرایی اتاق‌های بازرگانی:‌فرصت‌ها و چالش‌های سرمایه‌گذاری در توسعه زنجیره‌های ارزش» است.

هم‌چنین امروز همزمان با برگزاری نمایشگاه، هیات‌های تجاری از کشورهای چین، صربستان، کرواسی و اسلوونی میهمان اتاق تهران خواهند بود. این هیات‌ها در قالب همایش‌های تجاری، جلسات مذاکرات همتایابی تجاری (B2B) و ملاقات‌های رسمی با مقامات اتاق، حضور خواهند یافت. ابتدا یک هیات تجاری از کشور کوبا با رئیس اتاق تهران دیدار و گفت‌وگو می‌کند و در ادامه جلسه B2B با حضور هیات‌های صربستان، کروواسی و اسلوونی در از ساعت 10:00 صبح در محل اتاق تهران در خیابان وزرا برپا می‌شود.

فریدون وردی‌نژاد، ساعت 13:00 در محل غرفه اتاق تهران میزبان یک هیات تجاری از گوانجوی چین است که در جریان این دیدار بین دو طرف یک تفاهم‌نامه همکاری به امضا خواهد رسید. در نهایت اتاق تهران از ساعت 18:00 در محل ساختمان وزرا میزبان یک هیات تجاری دیگر از کشور چین است که علاوه بر همایش در آن مذاکرات مستقیم بین فعالان اقتصادی دو طرف نیز برگزار خواهد شد.

نمایشگاه ایران اکسپو 2025 از روز دوشنبه، هشتم اردیبهشت آغاز شده و تا روز جمعه، دوازدهم اردیبهشت‌ماه ادامه دارد.

گزارش تصویری نخستین روز ایران اکسپو را اینجا ببینید.