برپایی نشست‌های تخصصی با محوریت مسائل مهم توسعه تجارت بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا یکی از برنامه‌های اصلی اتاق بازرگانی تهران در برگزاری سومین نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا بود که با استقبال قابل‌توجه شرکت‌کنندگان و بازدیدکنندگان از نمایشگاه مواجه شد.

ششمین نشست تخصصی که در پاویون اتاق تهران برگزار شد به موضوع حمل‌نقل، ترانزیت و لجستیک اختصاص داشت و مدیریت آن برعهده پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران بود که نمایندگانی از کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز در آن حضور داشتند.

در این پنل بر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی، دریایی و هوایی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی و ایران در جهت توسعه صادرات و واردات تاکید شد. مهمانان خارجی این پنل یوگنی آندرییویچ چرپانوف نماینده راه‌آهن روسیه در ایران و دمیتری الکساندرویچ کریوکوف معاون مدیرکل حمل‌ونقل چندگانه راه‌آهن روسیه بودند.

یکی از موضوعات حائز اهمیتی که در این پنل مورد بحث قرار گرفت، اهمیت کریدور شمال-جنوب بود. این کریدور به عنوان یک شبکه حمل‌ونقل استراتژیک به منظور تسهیل تجارت و ترانزیت میان هند، ایران، آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین این کریدور، بنادر مهم در خلیج فارس را با بنادر دریای خزر متصل می‌کند و به این وسیله دسترسی به بازارهای آسیا و اروپا را افزایش می‌دهد.

در این پنل به توسعه تعامل تجار و فعالان اقتصادی در ورود به بازارهای جدید کشورهای عضو اوراسیا، دسترسی به بنادر، دسترسی به حمل‌ونقل چندوجهی، تقویت روابط چندجانبه و جذب سرمایه‌گذاری خارجی تاکید شد.

کاهش عوارض حمل‌ونقل، ایجاد وحدت رویه در قوانین و مقررات میان کشورها، حذف عوارض، مبادله و گروه‌بندی تجارت به تفکیک مرزها، تعریف سازوکارهای تسهیل‌گرایانه مانند نظام تجارت آزاد، تقلیل مجوزها و ضرورت توافق برای تهیه و تدوین اسناد مشترک تسهیل‌کننده بین کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا و ایران از دیگر مباحث مطرح شده در این پنل بود.

لزوم حضور دولت در مقام تنظیم‌گر

بهمن عشقی، مشاور عالی رئیس اتاق بازرگانی تهران در ابتدای این نشست تخصصی با اشاره به اینکه گمرک باید به سمت یکنواخت‌سازی قوانین برود، تاکید کرد که در گام بعدی کشورهای اوراسیا باید این قوانین را با قوانین جهانی منطبق کنند.

وی افزود: سطح مداخلات دولت بالاست و برای خروج از یکنواختی لازم است طرفیت دولت و نهادهای مرتبط با آن در ایجاد هماهنگی محدود شده به بخش خصوصی و اتاق‌های بازرگانی سپرده شود.

بهمن عشقی با اشاره به نقش دولت در اوراسیا متذکر شد: دولت باید در مقام رگولاتور حضور داشته ‌باشد و صرفاً تنظیم‌گری را برعهده بگیرد.

لزوم افزایش سهم ایران در کریدورهای حمل‌و‌نقل اوراسیا

حسین خاکباز، مشاور معاونت امور بین‌الملل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران در حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی، تقویت تجارت بین ایران و اوراسیا را بسیار مهم دانست.

وی افزایش سهم ایران در کریدورهای حمل‌ونقل اوراسیا را مستلزم تصمیم‌سازی‌های بلندمدت و میان‌مدت و عملیاتی از جمله توسعه زیرساخت‌ها و بهبود خدمات لجستیکی دانست. خاکباز گفت: در سطح تصمیم‌سازی بلندمدت، تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی از جمله گسترش خطوط ریلی، ارتقای ظرفیت بنادر چابهار و بندرعباس و افزایش ظرفیت پروازهای باری و بهبود حمل‌ونقل جاده‌ای به ویژه در نقاط مرزی باید افزایش پیدا کند.

او تصریح کرد: افزون بر این، افزایش همکاری‌های منطقه‌ای در قالب معاهدات و پیمان‌های منطقه‌ای با کشورهای عضو باید در دستورکار قرار گیرد.

وی تسهیل فرآیندهای گمرکی را در حوزه تصمیم‌سازی‌های عملیاتی دانست و گفت: این اقدامات از طریق هوشمندسازی و مکانیزاسیون کامل فرایند صادرات و واردات کالا باید به صورت جدی دنبال شود.

مشاور معاونت امور بین‌الملل اتاق تهران با اشاره به تسریع حمل کالا در گمرک اظهار کرد: برای همگونی قوانین گمرکی باید تعداد سفرهای خالی و کانتینرهای خالی در منطقه اوراسیا کاهش پیدا کند.

تلاش کشتیرانی دریای خزر برای توسعه ناوگان حمل بار صادراتی

کامبیز علیزاده، نماینده شرکت کشتیرانی خزر، با تاکید بر اینکه شرکت کشتیرانی دریای خزر بزرگ‌ترین ناوگان ملی-تجاری در منطقه شمال است گفت: این شرکت تلاش دارد تا سهم خود را در دریای خزر در بخش‌های واردات، صادرات و ترانزیت افزایش دهد.

وی تصریح کرد: کشتیرانی دریای خزر در سال 1371 فعالیت خود را آغاز کرد. این شركت با بهره‌وري از سيستم‌هاي امروزي و پيشرفته و ابزارهاي نو با سابقه بیش از 32 سال کشتیرانی دریای خزر در مسیر رسیدن به اهداف متعالی و شایسته به عنوان یک شرکت حمل‌ونقل موفق و متعهد استوار و قوی ظاهر شده است.

علیزاده یادآور شد: حضور ایران در بنادر خارجی و استفاده بهینه از فرصت‌های ترانزیتی و توسعه ‌حمل‌ونقل دریایی در راستای کسب سهم از بازار، برنامه ریزی شده است.

نماینده شرکت کشتیرانی خزر گفت: در زنجیره گمرک وتخلیه بار، افزایش زمان برای تخلیه تاثیر نامطلوبی در فرایند ‌حمل‌ونقل می‌گذارد و لازم است این زمان کاهش یابد.

به گفته این مقام مسئول به دلیل کاهش سطح آب باید از کشتی‌هایی با آب‌خور کمتر و تناژ کمتر استفاده کنیم. علیزاده تصریح کرد: دستاورد‌های بزرگی در مدت یادشده در شرایطی محقق شده است که سهم ۷۰ درصدی از بازار کانتینری در بنادر شمالی از دیگر اهداف محقق شده در کشتیرانی دریای خزر بوده است.

از مشتاقان لغو روادید هستم

مدیرکل دفتر ترانزیت سازمان راهداری، با اشاره به خلأ سازماندهی و مدیریت منسجم به عنوان بزرگ‌ترین چالش چند دهه اخیر پیش روی توسعه ترانزیت از ایران گفت: مهم‌ترین راهکار رفع چالش‌های حوزه ترانزیت در احکام قانون برنامه هفتم توسعه تشکیل ستاد ملی ترانزیت و لجستیک است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، جواد هدایتی اظهار کرد: با افزایش رقابت کشورهای منطقه برای نقش‌آفرینی در حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی، باید از ظرفیت‌های کریدور شمال-جنوب به نحو مطلوب بهره‌برداری کنیم تا منافع اقتصادی کشورمان ارتقاء یابد.

مدیرکل دفتر ترانزیت سازمان راهداری با اشاره به اهمیت بحث روادید در ‌حمل‌ونقل جاده‌ای گفت: از مشتاقان لغو روادید هستم و باید مشکل گذربرگ میان اعضای اوراسیا حل شود.

وی یادآور شد: عضویت در کنوانسیون‌های بین‌المللی و پیوستن به اوراسیا فرصت‌های طلایی در حوزه حمل‌ونقل را فراهم آورده و بسترساز تحقق هدف‌گذاری ۴۰ میلیون تُنی ترانزیت در برنامه هفتم توسعه خواهد بود.

لزوم توجه به کریدورها

حسن صدیقی، مدیرعامل شرکت راه‌آهن ‌حمل‌ونقل با اشاره به موقعیت ویژه جغرافیایی ایران و قرار گرفتن در کریدورهای بین‌المللی شمال-جنوب و شرق-غرب و اتصال‌‌‌دهنده خاورمیانه، آسیا و اروپا گفت: ایران جایگاه ویژه‌ای در حوزه ترانزیت برای خود فراهم کرده است.

وی افزود: در این زمینه، یکی از مهم‌ترین مزایای بالقوه اقتصادی ایران موقعیت کم‌نظیر جغرافیایی کشور برای اتصال (کریدور) راه‌گذرهای حمل‌‌‌‌‌‌ونقل بین‌المللی از شمال به جنوب و شرق به غرب و عدم‌تکمیل حلقه‌‌‌های مفقوده ریلی برای استفاده از این ظرفیت است.

مدیرعامل شرکت راه‌آهن ‌حمل‌ونقل‌‌ اظهار کرد: دو شاخص کلی برای بررسی وضعیت حمل‌‌‌‌‌‌ونقل ریلی وجود دارد؛ مهم‌ترین ملاک‌‌‌های اندازه‌‌‌گیری عملکرد برای‌‌‌ تمام شرکت‌های ریلی و کل صنعت ریلی کشور، شاخص تن -کیلومتر بوده و شاخص بعدی تناژ است.

صدیقی از لزوم دیپلماسی اقتصادی سخن گفت و افزود: لازم است که همه کشورهای عضو در کریدورهای موجود با هم همکاری کنند.

وی تصریح کرد: عمده حمل‌‌‌‌‌‌ونقل بین‌الملل ریلی در میان این سه شاخص به بحث ترانزیت برمی‌‌‌گردد که میزان عمده آن حمل گوگرد است که از مبدا منطقه سرخس کشور ترکمنستان به مسافت ۱۶۲۳ کیلومتر تا بندر‌عباس حمل می‌شود و میزان کل ترانزیت را در کشور با بیش از ۷۰‌درصد آن تحت‌تاثیر قرار داده‌است.

مدیرعامل شرکت راه‌آهن ‌حمل‌ونقل در خصوص عدم‌تکمیل زیرساخت‌‌‌های ریلی و لجستیکی در برخی نقاط کریدورهای عبوری از ایران به‌ویژه کریدور شمال-جنوب گفت: نقاطی مانند مانند محور رشت-آستارا و چابهار-زاهدان وجود دارند که هنوز به شبکه ریلی متصل نشده‌‌‌اند.

صدیقی عنوان کرد: اتصال آنها می‌تواند اثرات مثبتی روی کریدورهای عبوری از داخل کشور داشته باشد. به علت اینکه اتصال ریلی محور آستارا به رشت وجود ندارد، شرکت‌های ریلی مجبور به تخلیه و توقف و حمل به وسیله جاده هستند. اتصال این محورها می‌تواند در رفع این مشکلات تاثیرگذار باشد.