در دومین روز از برگزاری سومین نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا، برگزاری نشست‌‌های تخصصی با حضور کارشناسان و فعالان اقتصادی در غرفه اتاق بازرگانی تهران آغاز شد.

اولین نشست با هدف آشنایی با توافق‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا با مدیریت میرهادی سیدی، مشاور امور بین‌الملل و توافق‌های تجاری سازمان توسعه تجارت ایران، برپا شد.

سیدی در ابتدای این نشست تخصصی با اشاره به اینکه مجموع تجارت ایران و پنج کشور اوراسیا قبل از اجرای موافقت‌نامه تجارت ترجیحی نزدیک به ۲ میلیارد دلار بود که اکنون به پنج میلیارد دلار رسیده است، گفت: در این مدت 500 قلم کالا از طرف مقابل و 400 قلم کالا از ایران وارد این موافقت‌نامه شده‌است.

مشاور امور بین‌الملل و توافق‌های تجاری سازمان توسعه تجارت ایران تصریح کرد: در موافقت‌نامه تجارت آزاد بیش از ۸۷ درصد کالاها تحت پوشش موافقت‌نامه قرار گرفته و تعرفه گمرکی این کالاها با اجرای آن به صفر می‌رسد.

وی خاطرنشان‌کرد: بازار اوراسیا یک بازار بسیار بزرگ با بیش از ۱۶۰ میلیون جمعیت و با نیازهای بسیار گسترده وارداتی است و ما می‌توانیم با این کشورها به واسطه این موافقت‌نامه تجارت خود را تسهیل کنیم. با اجرایی‌شدن توافق‌نامه تجارت آزاد اوراسیا، یک قدم مؤثر در جهت تسهیل تجارت با بخشی از جهان برمی‌داریم.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، میرهادی سیدی تأکید کرد: با انعقاد قرارداد تجارت آزاد، ۸۷ درصد کد تعرفه میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا صفر می‌شود. این یک فرصت بی‌نظیر و بسیار ارزشمند برای توسعه تجارت و تقویت همکاری‌های اقتصادی میان ایران و کشورهای اتحادیه است. این همکاری‌ها چه در قلمروی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، چه حوزه خزر که بخشی از آن قلمرو را نیز شامل می‌شود، یک فرصت بسیار بسیار مغتنمی به وجود می‌آورد.

افزایش سطح مبادلات تجاری ایران

منصور عسگری ارجنگی، سرپرست گروه پژوهش‌های مدل‌سازی و مطالعات منطقه‌ای موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، نیز در این نشست تخصصی با اشاره به پژوهشی که در خصوص توسعه بازار مشترک و دستیابی به سرمایه در اتحادیه کشورهای عضو اوراسیا انجام شده است، گفت: با توسعه ناوگان حمل‌ونقل به‌خصوص ناوگان ریلی شاهد افزایش تجارت و مبادلات اقتصادی بین کشور‌های حوزه خزر خواهیم بود.

وی افزود: موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا ظرفیت بسیار بالایی دارد. معمولاً کشور‌ها سعی می‌کنند امتیازاتی را از کشور‌هایی که دسترسی به آب دارند، بگیرند و متقابلاً برای کشوری که دسترسی به آب دارد، مزایای بسیار زیادی از لحاظ اقتصادی و ارزش افزوده ایجاد می‌شود.

عسگری گفت:‌ عضویت ناظر ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا گام بسیار مهمی برای توسعه مبادلات تجاری بین ایران و پنج کشور عضو این اتحادیه محسوب می‌شود.

به گفته این پژوهشگر هم اکنون کشورهای ازبکستان، چین، ترکیه و ویتنام درخواست عضویت در این اتحادیه داده‌‌اند.

سرپرست گروه پژوهش‌های مدل‌سازی و مطالعات منطقه‌ای موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی اظهار داشت: صادرات ایران از 1395 تا 10 ماهه 1403 بیش از یک میلیارد افزایش یافته که بیشترین آن به روسیه و کمترین آن به بلاروس بوده‌است. سهم صادرات ایران به روسیه به 5 درصد در 1403 رسیده‌است.عمده اقلام صادراتی گروه‌های سوخت، مواد پلاستیکی، مواد شیمیایی چدن، آهن، فولاد و سبزیجات و میوه است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، منصور عسگری در پایان گفت: برگزاری نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا در آستانه اجرایی شدن قرارداد تجارت آزاد ایران و این اتحادیه، بستر مناسبی برای شناخت ظرفیت‌های طرفین و افزایش سطح مبادلات تجاری ایران و پنج کشور عضو این اتحادیه فراهم می‌کند.  

50میلیون دلار سالانه بهره اقتصادی برای ایران

کرا سرگیونا دانیلچوا، مدیر تنظیم مسائل خاص بازرگانی دایره سیاست‌های بازرگانی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، نیز در این نشست گفت: پس از امضای توافق‌نامه تجارت ترجیحی در 2019 سطح ارتباط تجاری با ایران به دو برابر افزایش یافت.

وی افزود: ایران می‌تواند در اقتصاد خودش تا 50 میلیون دلار در سال از توافق تجارت آزاد با اوراسیا بهره اقتصادی داشته باشد که این امر هم از حذف تعرفه و هم از امکان صادرات بیشتر کالاهای ایرانی به بازار اوراسیا حاصل می‌شود.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، دانیلچوا تاکید کرد: در بخش کشاورزی 63 درصد محصولات از تعرفه آزاد می‌شوند و 27 درصد باقیمانده نیز برای هزینه‌هایی که سالانه برای کنسرو کردن میوه‌ها در نظر گرفته می‌شود، برداشته می‌شود.

مدیر تنظیم مسائل خاص بازرگانی اوراسیا خاطرنشان کرد: در بخش صنعت نیز 89 درصد محصولات مورد مبادله تحت پوشش تعرفه صفر قرار می‌گیرند.

وی در پایان به دیجیتالی شدن سطح ارتباطات اشاره کرد و گفت: در نظر داریم تا 5 سال آینده با دسترسی به بازارها و پلتفرم‌ها، ارتباطات الکترونیکی شده و کاغذ را حذف کنیم.

گوی رقابت در دست ایرانی‌ها

الهام حاجی کریمی، رئیس اداره توافق‌های تجاری سازمان توسعه تجارت ایران، نیز در ادامه این نشست گفت: این توافق‌نامه می‌تواند درهای بازار کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا را به روی تولیدکنندگان و تجار ایران بگشاید و این موضوعی است که می‌تواند تحولات اقتصادی بزرگی به همراه داشته باشد.

وی افزود: هدف ما ایجاد هماهنگی بین دستگاهی است و به عنوان هماهنگ‌کننده از حضور تجار ایرانی در این عرصه استقبال می‌کنیم.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، حاجی کریمی تصریح کرد: پیشینه این موافقت‌نامه مربوط به سال 1394 است، در آن زمان وزیر تجارت اوراسیا به ایران دعوت شد و طی سفری که به ایران داشت بیانیه مشترکی بین ایشان و وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت امضا شد که طی آن دو طرف به بررسی بازارهای صادراتی خود برای ایجاد توافق‌نامه تجاری دوجانبه پرداختند.

حاجی‌کریمی گفت: موافقت‌نامه موقت تجارت ترجیحی از سال 98 اجرایی شد و تاکنون هم ادامه دارد. بر اساس این موافقت‌نامه تعداد از اقلام مشمول تخفیف تعرفه شدند. عملکرد این موافقتنامه موفق بود و ما در همان سال اول 86 درصد در اقلام مشمول موافقت‌نامه رشد صادرات داشتیم. یک سال بعد از اجرایی شدن موافقتنامه موقت یعنی در سال 1399 هم مذاکرات برای موافقت‌نامه تجارت آزاد بین دو طرف آغاز شد.

وی افزود: براساس توافق‌نامه تجارت آزاد، گستره عظیمی از کالاها مشمول حذف تعرفه می‌شوند، یعنی برای 87 درصد کالاهای مورد مبادله دو طرف عوارض گمرکی صفر شده و تنها تعرفه 13 درصد از کالاهای حساس حذف نمی شود.

حاجی‌کریمی تصریح کرد: اتحادیه اقتصادی اوراسیا که شامل 5 کشور می‌شود، بیش از 800 میلیون جمعیت دارد و مجموع این 5 کشور سالیانه حدود 388 میلیارد دلار واردات انجام می‌دهند. به همین دلیل هم این بازار پتانسیل عظیمی برای صادرات کالاهای ایرانی به شمار می‌آید.

استفاده از ظرفیت‌های دو جانبه

الکسی والریویچ والکوف، معاون رئیس بنیاد روس کانگرس و مدیر مجمع بین‌المللی اقتصاد سن پترزبورگ هم در این نشست اشاره داشت که بنیاد روس کنگرس به عنوان بخشی از قرارداد همکاری بین بنیاد و شرکت پارس کارن تجارت، در سازماندهی و برگزاری نمایشگاه مشارکت داشته است.

او اظهار کرد: بنیاد روس کانگرس یک موسسه توسعه غیرمالی اجتماعی و بزرگ‌ترین برگزارکننده رویدادهای بین‌المللی، نمایشگاهی، تجاری، اجتماعی، ورزشی و فرهنگی در روسیه است که مطابق با تصمیم رئیس‌جمهور روسیه ایجاد شده است.

والریویچ والکوف یادآوری کرد: بنیاد روس کانگرس در رویدادهای خود شرکت‌کنندگانی از 208 کشور را گرد هم می‌آورد. بیش از 15هزار نماینده رسانه‌ها سالانه در سایت‌های روس کانگرس کار می‌کنند و بیش از پنج هزار متخصص در روسیه و خارج از کشور درگیر کارهای تحلیلی و تخصصی هستند.

معاون رئیس بنیاد روس کانگرس تصریح کرد: تعامل با 133 شریک اقتصادی خارجی، انجمن‌های صنعتگران و کارآفرینان، انجمن‌های مالی، تجاری و بازرگانی در 70 کشور جهان از جمله فعالیت‌های این بنیاد است.

وی درپایان از تجار ایرانی برای حضور در هفته انرژی روسیه که اکتبر 2025 برگزار خواهد شد دعوت کرد.

اهمیت حمل‌ونقل در کریدور شمال-جنوب

میخائیل یوریویچ گانچارف، دبیرکل شورای هماهنگی بین‌المللی حمل و نقل ترانس اوراسیا، نیز یکی دیگر از سخنرانان این نشست تخصصی بود که طی سخنانی خواستار تردد روان ناوگان در مرزها و الکترونیکی شدن اسناد حمل شد. وی افزود: بهترین توافق‌نامه اقتصادی برون ترانزیت و وسایل لجستیکی به جایی نخواهد رسید.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، گانچارف یادآور شد: در نشست خزر به کریدور شمال جنوب اشاره کردیم که باید توسط بخش خصوصی به جریان دربیاید و دولت‌ها بیش از پیش بر نقش تسهیل‌گری خود در این فضا بیافزایند.

دبیرکل شورای هماهنگی بین‌المللی حمل‌ونقل ترانس اوراسیا تصریح کرد: به هر میزان تعاملات بین مناطق آزاد کشورهای حوزه دریای خزر افزایش پیدا کند ، مطمئناً منافعش برای اقتصاد کشورها خواهد بود.

وی در پایان باردیگر بر ایجاد شورای همکاری مناطق آزاد کشورهای حاشیه دریای خزر تأکید کرد.

توجه به منافع صادرکنندگان

علی زاهدطلبان، مدیر گروه بازرگانی خارجی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی وزارت خارجه، هم طی سخنانی در این نشست تاکید کرد که ایران در حوزه تجارت با اوراسیا چند وظیفه دارد.

وی افزود: ابتدا باید به طور شفاف اطلاع‌رسانی شود تا تجار و صادرکنندگان با مزایای این  بخش از تجارت بین‌الملل آشنا شوند. در گام بعدی باید مفاد موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا و امتیازاتی که طرفین به آن متعهد شده‌اند، بیان شود.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، زاهد‌طلبان تصریح کرد: در گام سوم باید ضمن فرصت‌یابی و تسهیل برای این حضور سهم صاحبان سرمایه و تجار را محفوظ دانست.

ظرفیت ترانزیتی ایران، فرصتی بی‌نظیر برای اتحادیه اقتصادی اوراسیا

امیرتوکلی رودی، نماینده مردم خواف و رشتخوار در مجلس شورای اسلامی، برپایی این نمایشگاه را نتیجه همگرایی و همدلی دانست و گفت: کشورهای عضو اوراسیا می‌توانند از ظرفیت ترانزیتی جمهوری اسلامی بهره خوبی ببرند و چنین موضوعی موجب ارزآوری برای کشورمان خواهد شد.

وی افزود: پیشرفت در این امر و توسعه روابط تجاری به مدد احترام متقابل و شناخت طرفین از ظرفیت‌ها شکل می‌گیرد.

نماینده خواف و رشتخوار با بیان اینکه اقتصاد ایران یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای منطقه محسوب می‌شود، ادامه داد: در این میان ظرفیت تولید نفت و پتروشیمی کشورمان نیز می‌تواند برای کشورهای عضو این اتحادیه خوب تلقی شود.

توکلی ضمن اشاره به اینکه توسعه تجارت و همکاری میان اعضای اوراسیا می‌تواند به دستیابی به بازار جدیدتر منجر شود، افزود: مجلس بر حمایت از این موافقت‌نامه و تسهیل برای تجارت اوراسیا تأکید می‌کند.

وی گفت: ما تجربه خوبی در ترانزیت با چین و روسیه تجربه کردیم و ایران می‌تواند کریدور ارتباط شمال به جنوب را توسعه ببخشد و ظرفیتی برای ارسال محصولات از این کریدور باشد.

بستر مناسب برای افزایش سطح مبادلات تجاری ایران

محسن امید زمانی، دستیار مدیرکل همکاری‌های اقتصادی چندجانبه و بین المللی وزارت خارجه، نیز با اشاره به اهمیت عضویت‌ در این مجموعه و موافقت‌نامه تجارت آزاد، تصریح کرد: امسال در حوزه اوراسیا بیش از ۲۰ درصد افزایش وزنی و ارزشی تجارت ما با کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا رشد کرد.

وی افزود: انعقاد قرارداد تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا امتیازاتی را برای فعالان بخش خصوصی، تجار، تولیدکنندگان و صادرکنندگان به همراه خواهد داشت.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، محسن امید زمانی این موافقت‌نامه را فرصتی برای ارتباط با شرکای تجاری قابل‌اعتنا دانست و گفت: این اتحادیه، بستر مناسبی را برای شناخت ظرفیت‌های طرفین و افزایش سطح مبادلات تجاری ایران و پنج کشور عضو این اتحادیه فراهم خواهد کرد.

تقویت همکاری صنعتگران و کارآفرینان ایران و روسیه

آنا والریونا سولوویوا، معاون مدیرعامل دفتر همکاری‌های دوجانبه اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه، نیز در این نشست گفت: این اتحادیه از سال 1990 مشغول به فعالیت است و 130 بخش در حوزه‌های محلی و اشتغال عضو اتحادیه ما هستند. همچنین این اتحادیه در همه امور صنعتی، اشتغال، رقابت، مشارکت، بهره‌وری، امنیت شغلی، قوانین و مقرراتی دارد که از این طریق با شرکت‌ها و پیشران‌های اقتصادی همکاری دو سویه دارند.

وی افزود: از 2 سپتامبر 2019 گفت‌وگوی تجاری میان اوراسیا و اتاق بازرگانی ایران آغاز شد و هدف از آن نزدیک کردن کشورهای عضو بوده‌است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، سولوویوا با بیان اینکه این اتحادیه با کمپانی‌ها در مسیر توسعه پایدار همکاری ویژه‌ای دارد، اظهار امیدواری کرد بتوان با ایران نیز همانند سایر کشورها ارتباطات موثر و پایداری از طریق اتحادیه اوراسیا برقرار کرد.

معاون مدیرعامل دفتر همکاری‌های دوجانبه اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه با اشاره به اهمیت تفاهم‌نامه برای تجارت آزاد عنوان کرد: این تفاهم‌نامه بستری برای گفت‌وگوهاست و پیام آن موجب بیشترین دستاورد برای طرفین خواهد بود.

• گزارش تصویری دومین روز از نمایشگاه تجارت با اوراسیا