بیست‌وچهارمین نشست هیات نمایندگان اتاق تهران  صبح سه‌شنبه 30 بهمن ماه با حضور رئیس سازمان امور مالیاتی و معاون درآمدهای مالیاتی این سازمان برگزار شد. در این نشست نمایندگان بخش خصوصی جدی‌ترین مشکلات خود و بنگاه‌های اقتصادی با نحوه مالیات‌ستانی را مطرح کرده و از محمدهادی سبحانیان خواستند رویه‌های سلیقه‌ای و امور فراقانونی از محاسبه و دریافت مالیات حذف شود.

سبحانیان نیز با تاکید بر اینکه دولت به سمت اخذ مالیات از مصرف حرکت می‌کند، از تعامل سازمان امور مالیاتی و اتاق تهران استقبال و عنوان کرد که تشکل‌ها و نهادهای بخش خصوصی مانند اتاق تهران می‌توانند کمک شایانی به شفاف شدن و دقیق شدن فرآیند مالیات‌ستانی داشته باشد.

ضرورت مشارکت در‌ تسهیل تامین مالی شرکت‌‌ها

 در ابتدای این جلسه، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران به عنوان نخستین سخنران پیش از دستور، عنوان کرد که طی دوره جدید فعالیت این کمیسیون، موضوع استفاده از ابزارهای نوین تامین مالی در دستور کار ویژه قرار گرفته است که هم‌زمان با انقباضی‌ترین شرایط نظام بانکی کشور در مورد تامین نقدینگی و ارائه تسهیلات بوده است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، فریال مستوفی گفت: بانک مرکزی در بازار پول و شبکه بانکی کشور از طریق ابلاغ بخشنامه‌های متعدد با هدف کنترل تورم به موضوع سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها به منظور محدودسازی رشد ترازنامه بانک‌ها ورود جدی کرده است. کنترل مستمر و سخت‌گیرانه نحوه اجرای این سیاست، باعث محدودیت جدی در اعطای تسیهلات بانکی شده است. از طرفی همین منابع محدود در زمان قحطی منابع پولی نیز طی سال‌های اخیر کمتر به فعالان اقتصادی پرداخت شده است؛ به طوری که مطابق گزارش اعلامی بانک مرکزی طی 10 ماه نخست سال 1403 از مجموع 5600 هزار ملیارد تومان تسهیلات اعطایی بانک‌ها، بیش از 1300 همت، یعنی حدود یک‌چهارم کل تسهیلات اعطایی، به مصارفی نظیر خرید کالای شخصی، قرض‌الحسنه ضروری، قرض‌الحسنه ازدواج، قرض‌الحسنه فرزند‌آوری و .... رسیده است.

او افزود: پیرو جلسه‌ای که به صورت مشترک‌ با دو کمیسیون صنعت و معدن و همچنین بهبود محیط کسب‌وکار اتاق تهران با حضور مدیرعامل محترم بورس تهران و معاونان ایشان برگزار شد، ایجاد مسیر سبز برای تامین مالی شرکت‌‌ها و پروژه‌‌هایی که از سوی اتاق تهران معرفی شوند، مورد توافق قرار گرفت. به طوری که پذیرش و عرضه سهام یکی از شرکت‌های معرفی شده از سوی کمیسیون در بورس و اوراق بهادار تهران، پذیره‌نویسی یکی از پروژه‌‌های معرفی شده از سوی کمیسیون در بورس و اوراق بهادار تهران در قالب شرکت سهامی عام پروژه‌محور و همچنین صدور مجوز صندوق سرمایه‌گذاری خصوصی با هماهنگی کمیسیون و پذیره‌نویسی آن از جمله توافقات بود.

مستوفی ادامه داد: از آن تاریخ از طرق مختلف اطلاع‌رسانی‌‌های متعددی در خصوص شناسایی شرکت‌ها و پروژه‌ها انجام شده است که متاسفانه تا کنون پاسخ درخوری واصل نشده است که با وجود مساله بحرانی تشکیل سرمایه و بحران تامین مالی سرمایه ثابت پروژه‌های نیمه‌تمام این موضوع بسیار دور از انتظار بود.

رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه در ادامه از اعضای هیات نمایندگان درخواست کرد در این زمینه مشارکت جدی و فعالانه‌ای داشته باشند تا از فرصت‌های پیش رو در تامین مالی فعالان اقتصادی در بازار سرمایه بهره‌برداری صورت گیرد.

اتکای بخش‌خصوصی به ابتکارات جدید

رئیس کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران، نیز در این نشست به نقش و اهمیت جایگاه و کارکرد کمیسیون‌های اتاق تهران و رسیدگی به مسائل و مشکلات حوزه‌های مختلف کسب‌و‌کار در این نهادها اشاره کرد و گفت: زمان آن فرا رسیده است که فعالان بخش خصوصی و تشکل‌ها، از وابستگی به دولت خارج شده و برای تامین نیازهای مالی و کسب‌وکار، روی پای خود بایستند.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، ایرج رهبر با بیان اینکه بخش خصوصی در حوزه‌های مختلف اقتصادی باید ابتکاراتی برای تامین درآمدها و ادامه حیات اقتصادی خود به کار گیرد، تصریح کرد: کمیسیون‌های تخصصی اتاق تهران محل مناسبی برای هم‌فکری و ارائه راهکارهای مبتنی بر دستیابی بنگاه‌ها به رشد اقتصادی و عبور از تنگناهایی است که پیش‌روی بنگاه‌ها قرار دارد و طی هم‌اندیشی و تبادل آرا و دیدگاه‌های فعالان اقتصادی، می‌توان به راهکارهای مناسب برای حیات اقتصادی بنگاه‌ها به دور از وابستگی به دولت دست پیدا کرد.

رهبر در همین رابطه به بررسی موضوع اقتصاد دریامحور در کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی و برگزاری همایش هم‌اندیشی بخش خصوصی و دولتی پیرامون تهیه راهکارهای مربوط به آن اشاره کرد و یادآور شد که طی نشست این کمیسیون با علی عبدالعلی‌زاده نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، پیشنهادهای عملیاتی بخش خصوصی به دولت ارائه شد.

ارائه گزارش از رویداد «هوش مصنوعی، همه چیز»

 رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران نیز که به عنوان سومین سخنران پیش از دستور پشت تریبون قرار گرفت، گزارشی از حضور هیات اعزامی اتاق به رویداد «هوش مصنوعی، همه‌چیز»  (AI Everything)‌در امارات متحده عربی ارائه کرد.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، مازیار نوربخش گفت: این رویداد یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین گردهمایی‌های جهانی در حوزه هوش مصنوعی است که در فوریه سال ۲۰۲۵ در امارات متحده عربی برگزار شد و بستری برای همکاری بین دولت‌ها، شرکت‌ها، استارت‌آپ‌ها، دانشگاه‌ها و محققان فراهم کرد تا به‌صورت مشترک به توسعه و پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی بپردازند.

نوربخش با بیان اینکه این رویداد در دو بخش اصلی برگزار شد، ادامه داد:‌ یکی از این بخش‌ها، اجلاس جهانی هوش مصنوعی بود که در چهارم فوریه ۲۰۲۵ در هتل سنت رجیس ابوظبی برگزار شد و شامل سخنرانی‌های کلیدی، بحث‌های سیاست‌گذاری جهانی در حوزه هوش مصنوعی، اهدای جوایز و فرصت‌های شبکه‌سازی بود. در عین حال این رویداد شامل نمایشگاه جهانی هوش مصنوعی نیز بود که در پنجم و ششم فوریه ۲۰۲۵ در مرکز نمایشگاهی دبیDEC) ) در اکسپو سیتی دبی برگزار شد و بیش از ۵۰۰ غرفه‌دار از شرکت‌های بزرگ فناوری و استارت‌آپ‌های حوزه هوش مصنوعی در آن شرکت داشتند. همچنین، بیش از ۲۰۰ سخنران از ۶۰ کشور جهان در این رویداد حضور داشتند و به ارائه آخرین دستاوردها و نوآوری‌های خود پرداختند.

رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق تهران در ادامه گفت: رویداد «هوش مصنوعی، همه‌چیز» بر محوریت تسهیل همکاری‌های جهانی در اقتصاد جدید هوش مصنوعی تمرکز داشت. این رویداد به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های جهانی در حوزه هوش مصنوعی، به بررسی کاربردهای پیشرفته هوش مصنوعی در بخش‌های حیاتی پرداخته و به‌دنبال ایجاد نتایج تحول‌آفرین در این حوزه‌هاست. چنانکه کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع مختلف، سیاست‌گذاری و مدیریت هوش مصنوعی، نوآوری و استارت‌‌آپ‌ها و آموزش و توانمندسازی از جمله محورهای اصلی ارائه شده در این رویداد بود.

او افزود: حضور در این نمایشگاه به هیات اعزامی کمک کرد تا بینش عمیق‌تری نسبت به چیستی و آینده این فناوری به‌دست آورند، ارتباطات تجاری و فنی ارزشمندی ایجاد کنند و به تبیین استفاده از فناوری‌های پیشرفته، در بهبود مدل‌های کسب‌وکار‌ توجه بیشتری داشته باشند. نکته حائز اهمیت اینکه، کسب‌وکارهای پیشرو در حال حاضر نه‌تنها از هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی فرآیندهای داخلی استفاده می‌کنند، بلکه آن را به‌عنوان یک مزیت رقابتی کلیدی در توسعه محصولات، شخصی‌سازی خدمات و بهبود تجربه مشتری به کار می‌گیرند.

به گفته نوربخش، هوش مصنوعی می‌تواند در تمامی بخش‌های یک سازمان، از بازاریابی و فروش گرفته تا مدیریت زنجیره تأمین و پشتیبانی مشتری، تحول ایجاد کند. به کمک الگوریتم‌های یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های کلان، شرکت‌ها می‌توانند تصمیمات هوشمندانه‌تری بگیرند، هزینه‌ها را کاهش دهند و با سرعت بیشتری به تغییرات بازار واکنش نشان دهند. ضمن آنکه، در دنیای امروز، نوآوری و رقابت بدون استفاده از ابزارهای هوشمند تقریباً غیرممکن شده است. شرکت‌هایی که زودتر هوش مصنوعی را در استراتژی‌های خود ادغام کنند، نه‌تنها بقای خود را تضمین می‌کنند، بلکه در مسیر رشد سریع‌تر و سودآوری بالاتر قرار خواهند گرفت.

نوربخش با تاکید بر اینکه استفاده از هوش مصنوعی به صاحبان کسب‌وکار کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه‌تر و مبتنی بر داده داشته باشند، ادامه داد: الگوریتم‌های یادگیری ماشین می‌توانند حجم عظیمی از داده‌ها را در کسری از ثانیه پردازش کرده و الگوهای پنهان را شناسایی کنند. این قابلیت باعث می‌شود مدیران بتوانند بر اساس اطلاعات دقیق، تصمیماتی بگیرند که ریسک کمتری داشته و بیشترین بازدهی را ایجاد کند. علاوه بر این، هوش مصنوعی پیش‌بینی‌پذیری را بهبود می‌بخشد. مدل‌های پیش‌بینی مبتنی بر داده می‌توانند روندهای بازار، تغییرات رفتاری مشتریان و حتی نوسانات زنجیره تأمین را تحلیل کرده و آینده را با دقت بالایی پیش‌بینی کنند. این موضوع به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد تا به‌جای واکنش‌های دیرهنگام، اقدامات پیشگیرانه انجام دهند و برای چالش‌های احتمالی آماده باشند.

این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران ادامه داد: هوش‌مصنوعی به دلیل پیشرفت‌های تکنولوژیکی،کاربردهای گسترده، تأثیر اقتصادی و نقش استراتژیک در دنیای امروز بسیار مهم و ترند شده است. این فناوری نه‌تنها فرآیندهای موجود را بهینه کرده، بلکه راه‌های جدیدی برای نوآوری و رشد کسب‌وکارها فراهم کرده است.

اقتصاد ایران باید از فرصت اوراسیا استفاده کند

در ادامه رئیس اتاق بازرگانی تهران، طی سخنانی با اشاره به در پیش بودن ماه مبارک رمضان و ایام پایان سال، از اعضای هیات نمایندگان خواست با همت و تلاش مضاعف برای عبور کشور از شرایطی سخت کنونی کمک کنند تا مشکلات برطرف شود.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، محمود نجفی عرب در ادامه به برگزاری نهمین دوره جشن کارآفرینی امین‌الضرب که سالانه برای تجلیل از کارآفرینان از سوی اتاق تهران برگزار شود، اشاره کرد و گفت: برای برگزاری دوره نهم جشنواره امین‌الضرب از 6 ماه قبل گروهی از همکاران ما در اتاق تهران در پشت صحنه فعالیت کرده‌اند تا مراسمی با شکوه برای تجلیل از کارآفرینان و فعالان اقتصادی برگزار شود. بعد از ارسال فراخوان برگزاری نهمین دوره این جشنواره حدود 600 نفر از فعالان اقتصادی و کارآفرینان ثبت‌نام کردند و افرادی هم از سوی تشکل‌ها و اتاق‌های بازرگانی استان‌ها دیگر معرفی شدند و در نهایت بعد از پالایش‌ها و پایش‌های اولیه، فهرستی به هیات داوران ارسال شد. داوران نیز بی‌اطلاع از یکدیگر، به ارزیابی و امتیازدهی افراد پرداختند و مجموعه نتایج این آرا روز یکشنبه پنجم اسفند ماه در مراسم نهایی اعلام می‌شود. جا دارد از همگی افرادی که در این کار فعال بودند از جمله همکاران روابط عمومی و آقای مهرجو تشکر کنم. امیدوارم مراسم امسال هم مثل سال‌های گذشته پرشور با حضور جدی فعالان بخش خصوصی برگزار شود.

او در ادامه به برگزاری نمایشگاه اوراسیا که از سوم تا ششم اسفند در محل دائمی نمایشگاه‌های تهران برگزار ‌می‌شود، اشاره کرد و گفت: اتاق تهران در موضوع عضویت ایران به عنوان عضو ناظر در اوراسیا و توسعه روابط با کشورهای عضو تلاش بسیاری کرده است و امیدواریم اقتصاد کشور بتواند از این فرصت به شکل مطلوبی بهره ببرد. این نمایشگاه و همایش روز جمعه سوم اسفندماه با حضور رئیس‌جمهور یا معاون اول ایشان افتتاح خواهد شد و من از همه فعالان اقتصادی بخش خصوصی دعوت ‌می‌کنم که در این نمایشگاه حاضر شوند و از این فرصت برای توسعه روابط خود با فعالان اقتصادی کشورهای عضو اوراسیا استفاده کنند.

او ادامه داد: اتاق تهران در این نمایشگاه در سالن 38B پاویون بزرگی برپا و از تشکل‌های مختلف دعوت کرده است که در پاویون حضور داشته باشند و جلسات گفت‌وگو و مذاکره زیادی تنظیم شده است که فعالان اقتصادی ‌می‌توانند از آن برای همتایابی و گسترش همکاری‌های خود با طرف‌های خارجی استفاده کنند.

رئیس اتاق تهران افزود: خوشبختانه ایران به عنوان عضو ناظر در اتحادیه اوراسیا پذیرفته شده و مجلس شورای اسلامی هم موافقت‌نامه آزاد تجاری با این اتحادیه را تصویب کرده و من امیدوارم از ظرفیت کشورهای عضو بتوانیم بهترین استفاده را ببریم. اتاق تهران انرژی بسیار زیادی را روی این موضوع متمرکز کرده است و من فکر ‌می‌کنم عضویت ایران در اوراسیا هم برای صادرات کالا و هم خدمات فنی و مهندسی فرصتی بسیار عالی باشد.

محمود نجفی عرب در پایان سخنانش با اشاره به اینکه به تازگی با دو نفر از سفرای کشورهای عضو اوراسیا جلسه و گفت‌وگو داشته است؛ ادامه داد: ما از مسیر برخی از کشورهای اوراسیا که مشمول تحریم آمریکا نیستند، ‌می‌توانیم در جهت تولید محصولات مشترک و صادرات به کشورهای حوزه  CIS و حتی کشورهای اروپایی استفاده کنیم و از این موقعیت و فرصت نهایت استفاده را ببریم.

اصلاحات مالیاتی را شروع کرده‌ایم

پس از سخنان کوتاه رئیس اتاق تهران، دستور اصلی این نشست، یعنی بررسی چالش‌ها و مشکلات بخش خصوصی در حوزه مالیات در دستورکار قرار گرفت. ابتدا رئیس سازمان امور مالیاتی که در این نشست مهمان نمایندگان بخش خصوصی بود، با بیان اینکه با رویکرد نقادانه و اصلاح برخی سیاستگذاری‌ها در فرآیندهای مربوط به مالیات‌ستانی، این مسئولیت را پذیرفته است، گفت: تداوم مسیر گذشته و صرفا وصول درآمدها برای دولت، هدف ما نبود و نیست بنابراین به اصلاح رویه‌های سازمان امور مالیاتی ورود کردیم.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، محمدهادی سبحانیان با بیان اینکه عدم اعتماد مؤدیان و سازمان مالیات به یکدیگر به یک بازی باخت - باخت تبدیل شده بود، افزود: یکی از چالش‌ها میان مؤدیان و سازمان مالیات، احساس تبعیضی است که مؤدیان احساس می‌کنند در این حوزه وجود دارد و همواره از سوی فعالان اقتصادی مطرح ‌شده‌است. بنابراین اشکال و ایرادات موجود در حوزه زیرساختی سازمان مالیات مسئله‌ای بود که باید به فوریت به آن رسیدگی می‌شد.

او سپس با بیان اینکه طی دوره جدید فعالیت این سازمان، تلاش شد تا آسیب‌ها شناسایی شوند، تصریح کرد که امروز به طور جدی در حل‌وفصل مسائل و مشکلات در حوزه مالیات، گام‌های اساسی برداشته شده است. سبحانیان با بیان اینکه رسیدگی‌های مالیاتی به شکل فزاینده‌ای سیستمی شده است، افزود: در تلاشیم تا فرآیند تعیین و تشخیص مالیات را نیز به طور حداکثری سیستمی کنیم.

به گفته وی، در حال حاضر این مسئله در حوزه مشاغل بالای 90 درصد و در حوزه مستغلات اجاری نیز به طور کامل و 100 درصد به صورت سیستمی انجام می‌گیرد. او با بیان اینکه اظهارنامه برآوردی را برای اولین‌بار صادر کرده‌ایم، افزود: پیش از این، اظهارنامه سفید به مؤدیان داده می‌شد و باید آن را تکمیل و در اختیار سازمان مالیات قرار می‌دادند. اما در حال حاضر، اظهارنامه برآوردی و مبتنی بر اطلاعاتی که مؤدیان ارسال کرده‌اند، صادر می‌شود و مؤدیان نیز آن را تکمیل و مسترد می‌کنند.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در همین‌باره تصریح کرد: در سازمان امور مالیاتی کشور برای اولین‌بار اصل بر صحت اظهارات قرار گرفت و صورت حساب الکترونیکی صادره در سامانه مؤدیان قرار داده شده و بخشنامه مربوط به آن را نیز صادر کردیم.

محمدهادی سبحانیان هم‌چنین با اشاره به توقف رسیدگی به تراکنش‌ها به شکل سابق، یادآور شد که لغو ماده 69 نیز در دستورکار قرار گرفت. او سپس با اشاره به اینکه طی سال گذشته، حدود چهار میلیون پرونده مالیاتی مربوط به سال‌های گذشته سیستمی شد، افزود: از فعالان اقتصادی و بخش خصوصی انتظار داریم که در سیستمی کردن مالیات‌ستانی‌ها نظرات مشورتی و راهکارهای خود را با سازمان مالیات در میان بگذارند.

وی با اشاره به اینکه سازمان امور مالیاتی کشور در بسترهای حقوقی نیاز به حمایت دارد، افزود: در اقداماتی که نفع آن متوجه مؤدیان و فعالان اقتصادی است، پشتیبانی لازم در مجلس شورای اسلامی و از سوی نمایندگان صورت نمی‌گیرد که در این رابطه نیاز به حمایت اتاق بازرگانی و بخش خصوصی داریم.

با بنگاه‌های تولیدی منعطف باشید

در ادامه این جلسه، برخی از اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران نظرات و انتظارات خود را با رئیس سازمان امور مالیاتی در میان گذاشتند.

در ابتدا محسن بهرامی ارض اقدس به این مساله اشاره کرد که بنگاه‌‌های تولیدی در سال جاری به طور متوسط بیش از 15 روز در ماه فعال نبوده‌ و طی این مدت کارفرمایان و صاحبان بنگاه‌‌ها تلاش کرده‌اند نیروی کار خود را حفظ کنند تا این افراد نیز به جمعیت بیکاران افزوده نشده و وبال گردن دولت نشوند.

او گفت: در چنین شرایطی انتظار این است که دولت از جهت آنکه صاحبان کسب‌وکارها سال سختی را پشت سر گذاشته‌اند، آنان را مورد حمایت قرار دهد. اما مشاهده می‌کنیم که برای یک قسط معوق مالیاتی، علاوه بر حساب بانکی بنگاه، حساب‌های شخصی اعضای هیات مدیره مسدود و تلفن‌های آنها نیز قطع شده است.

بهرامی در ادامه خواستار جلوگیری از بستن حساب‌‌های شخصی هیات مدیره شرکت‌‌ها، ممنوعیت قطع تلفن همراه و توقیف اموال اشخاص حقیقی عضو هیات مدیره شرکت‌‌ها شده و گفت: با توجه به تعطیلات اجباری واحد‌‌های تولیدی به دلیل قطع گاز و برق و آلودگی هوا، انتظار این است که در تعیین مالیات سال جاری انعطاف لازم به عمل آید. در عین حال انتظار می‌رود که بدهی مالیاتی باعث تعطیل واحد تولیدی نشود که هم بنگاه ضرر کند و هم دولت.

این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان اینکه در طول سال گذشته قیمت گاز سه بار افزایش یافته است، گفت که قیمت کالاها به این میزان و هم‌زمان با تغییر قیمت نهاده‌‌ها تغییر نمی‌کند و درخواست ما این است که سازمان امور مالیاتی این ملاحظات را در نظر بگیرد.

افزایش اعتبار ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم

محمدرضا نجفی‌منش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسب‌وکار و رفع موانع تولید اتاق تهران هم از ضرورت افزایش اعتبار گواهی ماده 186 قانون مالیات‌‌های مستقیم در اعطای تسهیلات سخن گفت و با اشاره به قطعی سامانه ارزش افزوده خواستار افزایش مهلت پرداخت این نوع مالیات شد.

شهاب جوانمردی، نایب‌رئیس اتاق تهران به چالش شرکت‌‌های دانش‌بنیان در حوزه دریافت اعتبار مالیاتی بخش تحقیق و توسعه اشاره کرد و بر ضرورت تمرکز بر زنجیره‌‌های اثرگذار تاکید کرد. او گفت: اگر بدانیم دیدگاه سیاست‌گذار در این مورد معطوف به چه حوزه‌‌هایی است بسیار کمک‌کننده خواهد بود.

مساله استرداد مالیات بر ارزش افزوده

سیدرسول خلیفه‌السلطان، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، فرآیند دشوار استرداد مالیات بر ارزش افزوده صادرات را که در بسیاری از مواقع باعث عدم تحقق این امر می‌شود، مورد اشاره قرار داد و درخواست تسهیل‌ این فرایند و همچنین فراهم شدن امکان تهاتر مالیات‌های بر ارزش افزوده قابل استرداد با مالیات بر ارزش افزوده پرداختنی حداقل برای شرکت‌های هم‌گروه و هلدینگ‌‌ها را مطرح کرد.

او همچنین با انتقاد از برخورد سلیقه‌ای ممیزها با درآمد فروش واحدهای فولادی، جلوگیری از برخوردهای سلیقه‌ای از طریق استعلام از مراجع تخصصی همچون انجمن فولاد و بورس کالا را ضروری دانست. خلیفه‌سلطان در ادامه به عدم اعتماد ممیزان به سودآوری شرکت‌‌ها و عدم وجود رویه‌های تعیین قیمت ضایعات هم پرداخت و خواستار بهره‌گیری از نظرات انجمن‌‌های تخصصی در این موارد شد. درخواست دیگری که دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران به آن اشاره کرد این بود که سازمان امور مالیاتی در اوایل سال فهرست شرکت‌‌هایی را که در لیست سیاه قرار دارند، اعلام کند که شرکت‌‌ها بدانند با کدام شرکت‌‌ها نباید معامله کنند.

نگاه سازمان امور مالیاتی معطوف بر مالیات بر درآمد باشد نه فروش

داود رنگی، یکی دیگر از اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران هم با اشاره به اینکه چند سالی است که نگاه سازمان امور مالیاتی به جای مالیات بر درآمد به مالیات مبالغ فروش معطوف شده است، گفت: این در حالی است ‌که مقدار فروش بعضاً افزایش نیافته و افزایش مذکور صرفاً بابت بالا رفتن نرخ‌‌ها بوده و برای شرکت‌های بازرگانی سودی در بر نداشته است.

او همچنین گفت که شرکت‌‌های فعال در حوزه واردات نیز به دلیل ثبت مکرر خرید ارز از بانک و فاصله آن با‌ خرید از فروشنده خارجی‌ مشمول جریمه‌های سنگین می‌شوند. داود رنگی افزود: مساله دیگر اینکه در واردات فله‌ای اقلام، معمولاً 1.5 درصد افت گزارش می‌شود اما سازمان امور مالیاتی این افت را نپذیرفته و مطالبه مالیات بر ارزش افزوده می‌کند. او ایجاد محدودیت سازمان امور مالیاتی برای پذیرش هزینه‌های ناشی از کمک به خیریه‌ها را نیز مورد اشاره قرار داد و خواستار رسیدگی به این موارد شد.

چالش فعالان حوزه صنایع دستی با سامانه مؤدیان

سیدمرتضی حاجی‌آقامیری، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، نیز به عدم امکان رعایت‌ قانون سامانه مؤدیان در زنجیره تولید فرش دستباف و صنایع دستی به ویژه در میان اقشار روستایی‌ را مورد اشاره قرار داد و با اشاره به عدم اجرای ماده 142 قانون مالیات‌‌های مستقیم توسط ممیزان در برخی از استان‌ها به بهانه‌‌های متعدد از جمله عدم ثبت اطلاعات در سامانه جامع تجارت گفت: لازم است که بخشنامه تأکیدی و نظارتی بر اجرای این ماده صادر شود. همچنین عدم مشروط کردن اجرای این قانون به اقدامات دیگر به ویژه اقدامات سامانه‌ای با زیرساخت معیوب ضروری است.

ضرورت توجه به اجرای صحیح اعتبار مالیاتی

 مریم تاج‌‌‌آبادی ابراهیمی، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، طی سخنانی با اشاره به اینکه اعطای اعتبار مالیاتی یکی از راهکارهای توسعه اکوسیستم نوآوری است، گفت: یکی از اهداف احکام مالیاتی قانون جهش تولید دانش‌بنیان حمایت و مساعدت شرکت‌‌های دانش‌بنیان، به ویژه شرکت‌‌های تولیدی فناور است، اما با وجود تصویب اعتبارات مالیاتی در کارگروه مورد نظر، برخورد شایسته‌ای از طرف گروه رسیدگی‌کننده نسبت به این موضوع صورت نمی‌گیرد و تلاش بر آن است که به گونه‌ای معافیت مورد نظر حذف و عمدتاً بر اساس نسبت سود به فعالیت محاسبه مالیات کرده و مطالبه کنند.

 او همچنین با توضیح این نکته که شرکت‌‌های دانش‌بنیان تولیدی نوع یک، عمدتاً دارای کالاهایی با فروش معاف هستند گفت: بنا بر قوانین ارزش افزوده، اعتبار ارزش افزوده این شرکت‌‌ها قابل قبول نبوده و باید به عنوان هزینه شناسایی شود. اما زمانی که این‌ شرکت‌‌ها اقدام به خرید ماشین‌آلات یا دارایی‌‌های سرمایه‌ای به مبالغ و ارزش افزوده بالا می‌کنند رسیدگی‌کنندگان این اعتبارات را نیز نمی‌پذیرند. بر این اساس، شرکت‌‌ها عمدتاً به موجب ماده 36 قانون ارزش‌افزوده، مشمول جریمه می‌شوند که این جرایم چندین برابر اصل مالیات تشخیصی است، حتی با اعلان‌‌های مختلف بخشودگی جرائم و اختیارات روسای ادارات باز هم جرائم بالاتر از میزان اصل مالیات است.

کمک‌گیری از سامانه جامع تجارت برای مالیات‌ستانی شفاف

علیرضا کلاهی صمدی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، نیز بر استفاده از سامانه جامع تجارت به عنوان ابزاری برای مالیات‌ستانی شفاف و گسترش چتر مالیاتی به بخش‌های زیرزمینی تاکید کرد و خواستار این شد که برای استرداد مالیات ارزش افزوده صادرکنندگان، رویه مشخصی تعیین شود. وی در همین رابطه پیشنهاد داد که پیش از رسیدگی به پرونده مالیاتی صادرکنندگان، فعالان این بخش حداقل 80 درصد مطالبات خود را به طور علی‌الحساب دریافت کنند.

مالیات ارزش افزوده صادرکنندگان منطقی نیست

حمیدرضا صالحی، دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، نیز با بیان اینکه اخذ مالیات ارزش افزوده از صادرکنندگان، قدرت رقابت و توان فعالیت را از آنان گرفته است، گفت: اگر سازمان امور مالیاتی کشور، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی را شریک خود می‌داند، به نظر نمی‌رسد که دریافت مالیات ارزش افزوده از صادرات منطقی باشد.

وی افزود: برخی شرکت‌های بخش خصوصی در حالی مالیات خود را پرداخت می‌کنند که از دریافت مطالبات خود از دولت ناکام بوده‌اند. درخواست ما این است که ممیزی تشکل‌ها با بنگاه‌ها و شرکت‌ها به شکلی متفاوت صورت بگیرد.

مالیات از دارایی‌های واقعی گرفته شود

عباس آرگون، عضو هیات رئیسه اتاق تهران، نیز به مسئله وصول درآمدهای اتاق بازرگانی از محل سه در هزار و چهار در هزار دارندگان کارت‌های بازرگانی حقیقی و حقوقی اشاره کرد که پس از کسر مالیات صاحبان بنگاه‌ها، اخذ می‌شود. وی این درخواست را مطرح کرد که در سامانه مالیات، امکانی فراهم شود تا اتاق‌های بازرگانی بتوانند به بخشی از اطلاعات مؤدیانی که دارای کارت بازرگانی هستند به صورت سیستمی دسترسی داشته و این کار را انجام دهند.

وی همچنین به مسئله و مقوله عدالت مالیاتی اشاره کرد و افزود: کنترل تورم از وظایف دولت است و مردم دخالتی در پیدایش آن و نیز افت ارزش پول ملی ندارند، بنابراین انتظار می‌رود که از دارایی‌های واقعی مالیات گرفته شود و نه تورم.

سد مالیات مقابل رشد تولید

ابراهیم شیخ، معاون صنایع عمومی وزارت صمت، نیز در سخنانی به نقد سیاست‌های مالیاتی پرداخت و با اشاره به اینکه وزارت صمت معافیت مالیاتی برای شرکت‌هایی که در زمینه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کنند، پیشنهاد داده است، گفت: طبق برنامه جبرانی تولید که برای مدت اسفندماه تا خردادماه سال آینده طراحی شده‌است، از وزارت اقتصاد خواسته‌ایم که در اخذ مالیات از بنگاه‌هایی که با مشکل تامین مالی مواجه هستند، تجدیدنظر کند اما با دیوار بلند سازمان امور مالیاتی برخورد کرده‌ایم.

وی از رئیس سازمان امور مالیاتی خواست، با اتخاذ تدابیر و ابتکارات جدید، از فرآیند نظام مالیاتی کشور برای رشد تولید کمک بگیرد.

نیاز سازمان مالیاتی به شایسته‌سالاری

همچنین علی نقیب، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، با تاکید بر اینکه شایسته‌سالاری در سازمان امور مالیاتی باید حاکم شود، افزود: در این نهاد، اختلافات درون‌سازمانی نیز وجود دارد که رسیدگی‌ به پرونده‌های مالیاتی بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی را دچار اخلال کرده است.

اعتبار مالیاتی، یک سیاست قطعی و قانونی

پس از سخنان نمایندگان بخش خصوصی، رئیس سازمان امور مالیاتی نیز گفت: ما بعضاً با مؤدیانی مواجه می‌شویم که تصور می‌کنند، امکان پرداخت مالیات را ندارند یا به دلیل مضایقی که دارند، تمایلی به پرداخت مالیات نشان نمی‌دهند. مانند برخی شرکت‌‌های پتروشیمی.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، محمدهادی سبحانیان گفت: اگرچه مسدودی‌ها توسط سازمان امور مالیاتی انجام می‌گیرد اما در واقع از آنجا که برای مثال شرکت گاز نتوانسته، مطالبات خود را وصول کند، ما ملزم به وصول مطالبات شرکت گاز می‌شویم. ضمن آنکه،‌ قبل از وقوع مسدودی‌ها، این موضوع به مؤدی اطلاع‌رسانی می‌شود و این‌گونه نیست به صورت خلق‌الساعه انجام گیرد. در مواردی هم توافقات طرفینی برای امهال صورت می‌گیرد.

او با اشاره به اینکه افزایش اعتبار ماده 186 در حال پیگیری است، گفت: البته باید این را هم مورد تاکید قرار دهم که بررسی بدهی مالیاتی مؤدی پیش از دریافت تسهیلات بانکی، بر اساس قانون به سازمان تکلیف شده است. اما یکی از گرفتاری‌های مؤدیان این است که در مواقعی، بدهی ندارد‌ و بدهی برای آنان در نظر گرفته ‌می‌شود که تلاش می‌کنیم این موارد برطرف شود. هم‌چنین اگر ارتباط سیستمی دچار مشکل باشد، سازمان امور مالیاتی، مواعید را تمدید می‌‌کند.

رئیس سازمان امور مالیاتی با تاکید بر اینکه اعتبار مالیاتی،‌ یک سیاست قطعی و قانونی است، ادامه داد: با معاونت علمی ریاست جمهوری نیز مذاکراتی صورت گرفته است تا تمرکز در این زمینه در برخی حوزه‌های تخصصی افزایش پیدا کند.

او درباره موضوعات مطرح شده در زمینه لیست سیاه و استرداد مالیات صادرات گفت:‌ در قاعده سامانه مؤدیان، مواعیدی را تعیین کرده‌ایم که استرداد مالیات صادرکنندگان تسریع شود و کسانی که صادرکننده واقعی هستند در انتظار رسیدگی نمانند.

سبحانیان در مورد حد اعتباری هم توضیح داد که حد اعتباری به میزان 5 برابر فروش دوره قبل است و بیش از آن مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌شود و رعایت این مورد از صدور فاکتورهای صوری جلوگیری به عمل می‌آورد.

او در ادامه از تلاش برای حداقلی شدن جرایم بند ب ماده 36 سخن گفت و ادامه داد: یکی دیگر از اقداماتی که سامانه مؤدیان اجرایی می‌شود این است که چنانچه مؤدی اعلام کند کالایی را نسیه فروخته و خریدار هم آن را تایید کند، به همان میزان از او مالیات دریافت می‌شود.

سبحانیان در پایان گفت: این نکته بسیار حائز اهمیت است که سازمان امور مالیاتی در مالیات‌ستانی مجری قانون بوده و چنانچه وصولی‌‌های کاهش پیدا کند، دستگاه‌های نظارتی به این امر ورود می‌کنند اما گام مثبتی که در قالب بودجه سال 1404 برداشته شده، افزایش معافیت‌های مالیاتی حقوق بگیران بود که البته 100 همت نیز از درآمد‌‌های دولت را می‌کاهد. همچنین لایحه‌ای در جهت حمایت از تولید در دست تهیه است که مالیات تولیدکنندگان را به 15 درصد کاهش ‌می‌دهد و در عین حال نظر دولت این است که عمده مالیات‌ستانی‌‌ها به سوی مالیات بر مصرف سوق پیدا کند.

 استرداد مالیات صادرکنندگان

در ادامه، محمدتقی پاکدامن، معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی، نیز طی سخنانی از آمادگی این سازمان برای همکاری با اتاق تهران سخن گفت و تصریح کرد که این سازمان در موضوع استرداد مالیات ارزش افزوده صادرکنندگان، به ادارات‌کل این سازمان ابلاغ کرده‌است که در کوتاه‌ترین زمان، رسیدگی کنند.

وی افزود: در مورد ضایعات متعارف تولید نیز این آمادگی را داریم که با هم‌فکری تشکل‌ها، در صنایع مختلف نسبت خاصی را تعریف کنیم.

پاکدامن در رابطه با مالیات ارزش افزوده صادرات نیز این توضیح را داد که این نوع مالیات به کالا و خدمات مربوط می‌شود و نه اشخاص، بنابراین برای معافیت صادرکنندگان از این مالیات، نیاز به اصلاح قانون وجود دارد.

رئیس اتاق بازرگانی تهران نیز در جمع‌بندی موضوعاتی که مطرح شد، با اشاره به اینکه حال اقتصاد کشور خوب نیست، ابراز امیدواری کرد که در سایه تعامل دولت و بخش خصوصی، بخشی از مشکلات و مسایل فعالان اقتصادی کاهش پیدا کند.

محمود نجفی عرب با اشاره به آثار ناترازی‌ها بر بنگاه‌‌های اقتصادی گفت: اتاق تهران بسته پیشنهادی خود را در 10 بند به وزیر صنعت ارائه کرده که ظاهراً در کمیسیون زیربنایی دولت به تصویب رسیده است. ما این موضوع را در جلسه‌ای با رئیس‌جمهوری و وزیر اقتصاد مطرح کردیم و از آقای همتی خواستیم که دست‌کم بخشی از بندهای این بسته پیشنهادی به تصویب برسد؛ از جمله اینکه در مورد سهم پرداختی کارفرمایان به تامین اجتماعی تسهیلاتی نظیر امهال یا تقسیط در نظر گرفته شود و اگر امکان پرداخت برای کارفرما فراهم نبود، خدمات به بیمه‌شدگان قطع نشود.

او افزود: در حوزه مالیاتی هم درخواست ما این است که شبیه تسهیلاتی که در دوران کرونا برای واحدهای تولیدی‌ در نظر گرفته شد، ارائه اظهارنامه شرکت‌‌ها سه ماه به تعویق بیفتد.

محمدهادی سبحانیان نیز در این رابطه توضیح داد که آنچه در دوران کرونا اجرایی شد، مصوبه ستاد کرونا و لازم‌الاجرا بود و اکنون نیز اجرای این درخواست‌‌ها نیاز به مصوبه دارد که ابراهیم شیخ، نماینده وزیر صنعت در هیات نمایندگان اتاق تهران پیشنهاد طرح این موضوع در نشست سران قوا را مطرح کرد.

گزارش تصویری