معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری در یکی از سلسله نشست‌های «برای ایران» موضوع ضرورت حضور رئیس‌جمهور ایران در اجلاس کاپ29 را به بحث و بررسی گذاشت. در این جلسه که در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با حضور محمدجواد ظریف، معاون راهبردی رئیس‌جمهور، برپا شده بود، سعید تاجیک رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، آرمان خورسند سرپرست مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست و سارا نیک‌بنیاد دبیر کارگروه دولت محیط‌‌‌زیستی مرکز بررسی‌های استراتژیک، درباره ضرورت حضور رئیس‌جمهور در یکی از مهم‌ترین رویدادهای جهانی حوزه محیط زیست سخن گفتند.

رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران، در سخنان خود ضمن ارائه گزارشی از کاپ 28 که سال گذشته در دبی برگزار شد، به تعهدات مصوب در این دوره از سری اجلاس تغییرات اقلیم پرداخت و گفت: در کاپ سال گذشته، 35 تن از سران کشورها از جمله فرانسه، روسیه، انگلیس، هند و … حضور داشتند. 85 هزار نفر از جایگاه blue zone (منطقه آبی/تعاملات با بخش دولتی) از آن دیدن کردند.

 او با اشاره به تعداد بازدیدکنندگانی که از کشورهایی نظیر برزیل، چین و اندونزی در این رویداد حضور یافتند، گفت: شرکت‌کنندگان از هر کشور به بیش از 4هزار نفر می‌رسید. در حالی که از کشور ما، میزان حضور معادل 73 نفر بوده که 6 نفر در منطقه آبی به مذاکره پرداختند و علی اکبر محرابیان، وزیر وقت نیرو نیز بالاترین مقام کشوری بود که در این اجلاس حضور یافت که در کل می توان گفت حضور موثری صورت نگرفت.

وی همچنین درخصوص عمده‌ترین مصوبات دوره پیش به تصویب واژه transition به جای عبارت phase out  و تصمیم عبور از سوخت‌های فسیلی تا سال 2050 اشاره کرد و گفت: محور اهداف این کاپ، جلوگیری از افزایش بیش از 1.5 درجه‌ای زمین از طریق سه برابر کردن ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر و دو برابر کردن راندمان انرژی تا سال 2030 است. همچنین  ایجاد یک صندوق بین‌المللی ضرر و زیان برای کمک به کشورهای آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی مصوب شد و توافقات دیگری نیز نظیر تعهد 50 شرکت بزرگ نفت و گازی به توقف انتشار گازهای فلر و متان تا سال 2030 صورت گرفت.

رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران با اشاره به برگزاری کاپ29 در کشور آذربایجان گفت: در این اجلاس بررسی پنج حوزه کلیدی اعم از آب، طبیعت، غذا، سرمایه‌گذاری و نیز سازگاری با تغییرات آب و هوایی در دستورکار قرار خواهد گرفت.

به گفته او، کشورهایی که در کاپ حضور دارند اکثراً بیشترین منتشرکنندگان گازهای گلخانه‌ای در دنیا هستند و ایران نیز در رتبه 6 انتشار گاز گلخانه‌ای قرار دارد. علاوه بر آن از منظر شدت مصرف انرژی در منطقه، ایران ضعیف‌ترین موقعیت را داراست و براساس آمار رسمی سال 2021، تنها 0.9درصد از تولید برق به انرژی‌های تجدیدپذیر اختصاص دارد. در حالی که طبق قانون برنامه ششم این رقم باید تاکنون به 5 درصد می‌رسید و طبق قانون هوای پاک نیز باید سالانه 30 درصد از افزایش تولید برق به انرژی‌های تجدیدپذیر اختصاص یابد که با توجه به آمار سایر کشورهای منطقه می توان گفت کشور ما در وضعیت مناسبی قرار ندارد

تاجیک در ادامه به دلایل اهمیت حضور ایران در این رویداد اشاره کرد و گفت: قرار داشتن ایران در بین کشورهای اصلی تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای به‌رغم تولید ناخالص داخلی پایین، سهم پایین انرژی‌های تجدیدپذیر از سبد انرژی کشور، مصرف غیربهینه انرژی و سوخت‌های فسیلی در کشور، سهم بالای انتشار کربن و نبود برنامه‌های مشخص در دولت و بخش ‌خصوصی برای کاهش انتشارات و مشکلات زیست محیطی مشترک ایران با کشورهای منطقه نظیر خشکسالی، تنش‌های آبی، ریزگردها از جمله این دلایل است. افزون بر این،  مکانیزم تنظیم مرز کربن اروپا در سال 2026 امکان صادرات بسیاری از کالاها به اتحادیه اروپا بدون گواهی انتشار کربن امکان‌پذیر نخواهد بود و رفته رفته افزایش محدودیت کشور در صادرات را خواهیم داشت.

سعید تاجیک با تاکید بر حضور رئیس‌جمهور در کاپ 29، به مذاکرات روسای کمیسیون‌های اتاق بازرگانی در نشست‌های پیشین اشاره کرد و افزود: این کاپ علاوه اینکه دریچه‌ای برای گفتمان مشترک برای مشکلات مشترک با دنیا به شمار می‌آید، می‌تواند از طریق توجه بیشتر به مسائل محیط زیست، برای دولت آقای پزشکیان در داخل و خارج کشور برندساز باشد. گفتمان محیط زیستی برای دولت می‌تواند در داخل و خارج کشور وفاق‌آفرین باشد. این موضوع مثل گفتگوی تمدن ها می‌تواند برند دولت آقای پزشکیان باشد.

او با بیان اینکه صرفا سازمان محیط زیست عهده دار مسئولیت حفاظت از محیط زیست نیست، ادامه داد: بدنه دولت اعم از وزرای نیرو، راه، صمت و … در این مقوله مسئول هستند و حضور پررنگ دولت در رویداد پیش رو علاوه بر اینکه تمام ارکان دولت را به اصول زیست محیطی پایبند می‌سازد، به بخش خصوصی نیز برای عبور از سوخت‌های فسیلی در حوزه انرژی کمک خواهد کرد. همچنین در خارج کشور نیز فرصت مناسبی برای تحکیم مذاکره و بررسی پنج محور اصلی اجلاس به عنوان مسائل مشترک با کشورهای همسایه خواهد بود.

رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران، در ادامه با اشاره به اینکه حضور رئیس جمهور در کاپ29 به بخش خصوصی هم قدرت می‌دهد، گفت: بسیاری از موضوعات زیست محیطی از تحریم خارج است و ما می‌توانیم از دریچه محیط زیست به برخی مسایل اقتصادی هم رسیدگی کنیم.

او با بیان اینکه بخش خصوصی در این زمینه به صدای واحد دست یافته است، گفت: پرسش تامل برانگیزی که از ما می‌پرسند این است که چرا می‌خواهید همراه دولت در این اجلاس شرکت کنید؟ اما مگر دولت بدون بخش خصوصی قادر است تعهدات خود را ایفا کند، به بیان ساده‌تر مگر بدون مشارکت بخش خصوصی کاهش انتشار کربن ممکن است؟

تاجیک گفت: فرصت کوتاهی تا برگزاری این رویداد در آذربایجان باقی مانده و به جای آنکه امروز درباره محتواها بحث کنیم در مورد این مساله گفت‌وگو می‌کنیم که آیا در این اجلاس حضور خواهیم یافت؟ مساله این است که نقطه کانونی تصمیم‌گیری در مورد حضور یا عدم حضور ایران در این اجلاس وزارت امور خارجه است؛ در حالی که محیط زیست دغدغه این وزارتخانه نیست و سازمان حفاظت محیط زیست نباید در انتظار این وزارتخانه بماند.

 او با اشاره به اینکه دست بخش خصوصی برای حضور در کاپ29 خالی نیست، به تشریح دستاوردها و طرح‌های اتاق بازرگانی در حوزه‌های مرتبط نظیر پتروشیمی، کربن کردیت و … پرداخت و اعلام کرد: جمع آوری و تهیه گزارش کاهش انتشار مجموعه‌های بزرگ پتروشیمی، زمینه‌سازی برای راه‌اندازی بازار کربن داخلی بخش خصوصی از طریق اتاق بازرگانی،اقدام برای اخذ تایید صلاحیت VB از مرکز ملی تایید صلاحیت و نهادهای بین‌المللی برای صدور گواهی کربن و اقدام برای اجرای پروژه‌های مدیریت کربن و اندازه‌گیری رد پای کربن در مجموعه‌های ذیل اتاق بازرگانی و آغاز آن از اتاق بازرگانی تهران از جمله اقدامات صورت گرفته است و اکنون هم به رغم همه کاستی‌ها با دستان پر آماده همراهی دولت چهاردهم در اجلاس پیش رو خواهد بود.