هفدهمین جلسه کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران با امضای تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان این کمیسیون با کمیسیون‌های انرژی و توسعه پایدار اتاق ایران همراه بود؛ امضای این تفاهم‌نامه به منظور‌ تعیین چارچوب همکاری و حضور در کاپ۲۹ صورت گرفت که در کشور آذربایجان برگزار می‌شود. البته نمایندگان سازمان محیط زیست در این نشست حضور داشتند و دلیل عدم حضور ایران در کاپ۲۸ امارات را ملاحظات امنیتی و سیاسی عنوان کرده و حضور در باکو را نیز در‌ هاله‌ای از ابهام دانستند.

در ابتدای این جلسه، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران با اشاره به حضور خود در کمیته انتخاب وزرای دولت چهاردهم گفت: در حوزه انرژی و مسائل مربوط به آن در دوره بسیار حساسی قرار گرفته‌ایم؛ از این رو امیدواریم کار انتخاب وزرا به طور کلی نیز به بهترین نحو به پیش برود. ما در این جلسات مواضع اتاق را منعکس می‌کنیم؛ هرچند احتمال دارد این حرف‌ها شنیده نشود اما نفس حضور نمایندگان اتاق بازرگانی در این کمیته‌ها را باید به فال نیک گرفت.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، سعید تاجیک ادامه داد: مساله‌ای که علاوه بر دستور جلسه اصلی باید بررسی کنیم مربوط به همین جریان است. در جلسه هفته گذشته با هیات رئیسه اتاق تهران بنا بر این شد که هر کمیسیون علاوه بر اشخاص بر برنامه‌های وزیر نیز تمرکز کند و برنامه‌ای ارائه دهد.

او گفت: دستور کار جلسه امروز بررسی نحوه مشارکت اتاق در رویداد کاپ۲۹ است. قرار است با توجه به اتفاقاتی که در کاپ۲۸ امارات افتاد و عملاً دولت و بخش خصوصی ایران حضور نداشتند امسال برنامه‌ریزی متفاوتی داشته باشیم و با همگرایی بیشتر هم درون اتاق و هم با سازمان محیط زیست، به توافقی جمعی برسیم.

در ادامه، آزاده انتظاری، مشاورکمیسیون، این توضیح را ارائه کرد که هدف از گردهمایی امروز و حضور نمایندگان دو کمیسیون اتاق ایران در این جلسه، ایجاد تعامل برای همکاری‌های دولتی و خصوصی برای شرکت در کاپ۲۹ است.

او گفت: بخش خصوصی اقداماتی قابل توجه در سال گذشته در زمینه انتشار کربن انجام داده است. با توجه به این که ثبت‌نام کاپ29 آغاز شده باید بتوانیم به عنوان نمایندگان ایران اقدامات خود را ارائه کنیم. از همین‌رو تفاهم‌نامه‌ای میان ۳ کمیسیون مرتبط اتاق بازرگانی براي همکاری در این زمینه امضا خواهیم کرد.

کاپ 29 ساله می‌شود

رضا پدیدار، رئیس کمیسیون توسعه پایدار، محیط‌زیست و استاندارد اتاق ایران، در سخنان خود با انتقاد از فقدان هماهنگی و زبان مشترک میان بخش‌های مختلف گفت: ما کارهایی بسیاری انجام داده‌ایم اما باید از درهم‌ریختگی خارج شده و به انسجام برسیم‌. برای این کار ناچار به ارائه یک مدل هستیم؛ این کاری است که دیگر کشورها نیز انجام داده‌اند وگرنه‌ حضور ما در این رویداد غیرموثر خواهد بود.

همچنین ناصر مقدسی، معاون دبیرکل کمیته ایرانی ICC با ارائه توضیحاتی درباره کاپ و مسائل سیاسی و حقوقی و سابقه حضور در این رویداد مهم جهانی گفت: این رویداد برای 29 سال متوالی به جز سال 2020 (به دلیل کرونا) برگزار شده و یکی از حساس‌ترین کنفرانس‌های سازمان ملل با موضوع تغییر اقلیم محسوب می‌شود.

وی افزود: تعداد بسیار زیاد شرکت‌کنندگان در COP28 در 2023 در امارت متحده به بیش از 80هزار نفر رسید، ناشی از توجه جامعه جهانی به موضع تغییرات اقلیمی است. همچنین در COP29 در باکوی آذربایجان کشور میزبان ظرفیت 40هزار نفر را پیش‌بینی کرده است که خود نوعی محدودیت محسوب می‌شود.

مقدسی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در سال 1375 عضویت کنوانسیون تغییرات اقلیمی را با مصوبه مجلس پذیرفته است. هدف اولیه کنوانسیون تلاش جهانی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای از طریق حرکت از سوخت‌های فسیلی به انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی مصرف انرژی بوده است. با تکامل کنوانسیون معاهداتی نظیر پروتکل کیوتو در سال 1997 و موافقت‌نامه پاریس در سال 2015 به تصویب اعضای کنوانسیون رسیده است. به موجب پیمان کیوتو کشورهای صنعتی موظف به کاهش 5.2 درصدی گازهای گلخانه‌ای نسبت به سال 1990 شدند.

معاون دبیرکل کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی افزود: موافقت‌نامه پاریس که از معاهدات ذیل کنوانسیون تعریف می‌شود علاوه بر کاهش گازهای گلخانه‌ای که آن را وظیفه همه اعضا دانسته به تعهد کشورهای صنعتی به کمک به کشورهای درحال توسعه و کمترتوسعه‌یافته در موضوع سازگاری و ارتقا تاب‌آوری از طریق تأمین مالی، انتقال تکنولوژی و ظرفیت‌سازی تأکید کرده است.

ناصر مقدسی در پایان عدم الحاق کشورمان به موافقت‌نامه آب و هوایی پاریس را موجب محرومیت کشور در بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی و مطالبه‌گری از کشورهای توسعه‌یافته به عنوان کشور قربانی تغییر اقلیم ارزیابی کرد. او همچنین حضور هیأت‌های ایرانی در کاپ‌های گذشته را بسیار ضعیف و در مغایرت کامل با اصول «عزت، حکمت و مصلحت» برشمرد و افزود: وزارت‌خارجه و سازمان حفاظت محیط زیست موظفند در COP29‌ باکو از کلیه ظرفیت‌های کشور از جمله بخش خصوصی، تشکل‌ها، استارت‌آپ‌ها و دانشگاه‌ها در هیأت ایرانی استفاده کرده و ضمن معرفی توانمندی‌های کشور از تجارب بین‌المللی استفاده کنند.

سردرگمی برای حضور در کاپ 29

در ادامه، الهام عزیزی، نماینده سازمان حفاظت محیط زیست نیز با بیان اینکه کارگروه تغییر اقلیم با حضور وزارتخانه‌های مختلف در سازمان شکل گرفته است، گفت: علاوه بر این، دو کمیته مربوط به موضوع تغییر اقلیم با عناوین کمیته ملی و کمیته بین‌المللی وجود دارد که طی سال‌های اخیر در این زمینه تصمیم‌گیری کرده است.

او اضافه کرد: بخش خصوصی عملاً هیچ‌گاه در این رویداد حضور نداشته‌ است. اما حضور ایران در بخش پیش از برگزاری کنفرانس که مهم است، با کمترین تعداد شرکت‌کننده همراه بوده است. کشورهای بسیار معدودی چون یمن، لیبی و ایران هستند که به موافقت‌نامه پاریس نپیوسته‌اند و امیدواریم در دولت جدید این اتفاق بیفتد. البته هنوز در مورد حضور ایران در کاپ29 تصمیمی اتخاذ نشده است.

آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، نیز با انتقاد از اینکه هنوز مشخص نیست که ایران در کاپ29 حضور خواهد داشت یا خیر، گفت: وظیفه بخش خصوصی دفاع از کشور است. نحوه مواجهه با کاپ۲۷ و ۲۸ نشان داد که سیاستگذاری موفق نبوده چرا که هیچ اثری از کشور عزیز ما در این رویدادها نبود. با این رویکرد ما کم‌کم به جایی خواهیم رسید که ایران را فراموش می‌کنند‌.

او در بخش دیگری از سخنانش گفت: اقدام دیگر ما باید بازاریابی باشد. باید شرکت‌ها را متقاعد کنیم انجام پروژه‌های کاهش انتشار کربن در ایران بسیار مقرون به صرفه‌تر است و این مساله برای آنها قطعا جذاب خواهد بود.

در ادامه سایر حاضران نیز نظرات و دیدگاه‌های خود را مطرح کردند و سپس امضای تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان این کمیسیون با کمیسیون انرژی و کمیسیون توسعه پایدار اتاق ایران برای همکاری و نقش‌آفرینی کشور در رویداد کاپ 29 صورت گرفت.