اگر دونالد ترامپ به عنوان ریاست‌جمهوری آمریکا به قدرت برسد، کدام نسخه خواهد بود: آن نسخه‌ای که ناتو را تا بن دندان مسلح خواهد کرد و از طریق کمک نظامی به اوکراین، جلوی روسیه می‌ایستد؟ یا آن نسخه‌ای که کل این اتحاد را رها می‌کند و به آغوش ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه می‌رود؟ اگر بخواهیم از روی کارزار انتخاباتی اخیرش در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا قضاوت کنیم و به این پرسش پاسخ دهیم، بی‌تردید باید بگوییم که او قصد دارد اتحاد غربی را از پای درآورد و به مسیر خودش به صورت تنها ادامه دهد و این یعنی دست اروپا از کمک‌های آمریکا کوتاه خواهد شد.

ترامپ اخیراً اظهار کرده که هر کسی باید هزینه اقداماتش را بپردازد و آمریکا حاضر نیست هزینه را برای آن‌ها پرداخت کند. این صحبت‌ها به صورت مشخص به سمت ناتو نشانه رفته و لحن شدید ترامپ را نسبت به این گروه نشان می‌دهد. در واقع هزینه دفاع کردن از غرب از مسیر ناتو، برای اروپایی‌ها بالا رفته چرا که احتمالاً اگر ترامپ رای بیاورد، حاضر نیست با آن‌ها همراهی کند. مواضع ترامپ کاملاً ناهمسو با مواضع جو بایدن، رئیس‌جمهوری فعلی آمریکاست. در واقع بایدن به دنبال حمایت از ناتو است. با این حال به نظر می‌رسد که ترامپ به دنبال تضعیف ناتو است.

حضور ناتو از زمان تاسیسش در سال 1949 تاکنون، ظاهراً باعث شده بود که روسیه تهدیدی برای کشورهای همسایه‌اش نباشد تا اینکه بالاخره حمله به اوکراین صورت گرفت. به این ترتیب، مشخص شد که ناتو چندان هم در ماموریت خود موفق نبوده و الزاماً نمی‌تواند خطرات را در کشورهای همسایه از میان بردارد. به هر حال، این مسائل مانع گسترش ناتو نشده است. برای مثال گفته می‌شود که فنلاند و سوئد همچنان به دنبال راهی برای الحاق به ناتو هستند. این یعنی اروپا هنوز حاضر نیست دست از ناتو بکشد.

ترامپ به این باور رسیده که آمریکا بدون پول نمی‌تواند موفق باشد و قدرت خودش را به رخ جهانیان بکشد. به همین دلیل است که اصرار دارد هزینه‌ها را کاهش دهد و یکی از مهم‌ترین هزینه‌ها، جنگ اوکراین و روسیه و کمک‌های آمریکا به اوکراین است. ترامپ به این نتیجه رسیده که آمریکا باید برای دفاع از خود هزینه کند. در نتیجه باید هزینه‌های سایر بخش‌ها را کاهش دهد. اگر ترامپ بتواند برای دور دوم به ریاست‌جمهوری آمریکا دست پیدا کند، احتمالاً سیاست‌هایش نسبت به دوره اول، متفاوت خواهد بود. با این حال سیاست اصلی هنوز همان است که سال‌ها روی آن اصرار داشته: «اول آمریکا». حتی برخی از تحلیل‌گران می‌گویند در صورت حضور ترامپ، ممکن است آمریکا از ناتو خارج شود.

*ترامپ را دست‌کم نگیرید!

طرفداران ترامپ می‌گویند در دوران ریاست‌جمهوری او، آمریکا توانسته بود از جنگ‌های بسیاری اجتناب کند و دلیلش این بوده که همه از ترامپ می‌ترسیده‌اند. در واقع ترامپ و طرافدارانش اینطور لاف می‌زنند که به خاطر حضور این شخص، جنگی در کار نبوده و اکنون هم اگر دوباره به قدرت برسد، جنگ‌های فعلی متوقف خواهند شد. برای مثال یکی از این طرفداران می‌گوید: «روسیه در زمان ریاست‌جمهوری ترامپ به جایی حمله نکرد. در آن زمان کوچک‌ترین نگرانی در این زمینه نبود. به این خاطر که او رئیس‌جمهور بود.» به این ترتیب جمهوری‌خواهان اصرار دارند که حضور ترامپ حلال مشکلات خواهد بود.

واقعیت ماجرا این است که اقدامات بازدارنده الزامی هستند. از نگاه بسیاری از کارشناسان، ناتو هم نقش بازدارندگی دارد و می‌تواند جلوی بسیاری از پیش‌دستی‌ها را در عرصه سیاست بین‌الملل بگیرد. با این حال، ترامپ و طرفدارانش طور دیگری وانمود می‌کنند. آن‌ها اصرار دارند که ناتو عملاً کاری از پیش نمی‌برد و صرفاً حضور شخصیت‌هایی نظیر ترامپ می‌تواند موثر باشد. در این شرایط، اروپایی‌ها باید کل این جریان را به عنوان زنگ خطر دریافت کنند و به دنبال اقداماتی باشند که جلوی گسترش بحران را در صورت پیروزی ترامپ در آمریکا، بگیرد. اروپایی‌ها باید روابط خود را با همه از جمله آمریکایی‌ها، گسترش دهند تا بتوانند بحران احتمالی را به حداقل برسانند. به هر حال نباید قدرت آمریکا را در این زمینه دست‌کم گرفت.

منبع: اکونومیست / ترجمه: آینده‌نگر