کسانیکه به دنبال پایه و اساس اقتصاد مدرن هستند باید از یک کتاب شروع کنند: «انتخاب اجتماعی و ارزشهای فردی» که توسط کنت ارو نخستین بار در سال 1951 روانه بازار شد.
کنت ارو یکی از چهرههای اقتصادی است که توانسته چشمانداز نظریات اقتصادی را متحول کند. خدمات او در دنیای اقتصاد منجر به شکلگیری نظریهها و ایدههای جدیدی شده است. بهرغم گذشت سالها، نظریات او همچنان بوی مدرنیته میدهند و به شکلگیری اقتصاد مدرن کمک کرده است.
ارو به عنوان اقتصاددانی آمریکایی شناخته میشود که در 23 آگوست 1921 در شهر نیویورک به دنیا آمده است. او به عنوان نابغهای در علم ریاضیات شناخته میشد و همیشه تمایل زیادی به تحصیل و آموختن داشت. در ابتدا به کالج نیویورک رفت و سپس به دانشگاه کلمبیا راه پیدا کرد. فقط 23 سال داشت که موفق شد. مدرک دکتری خود را در رشته اقتصاد به دست آورد. اما این فقط سن کم او نبود که خیلیها را شگفتزده کرد، رساله دکتری او شگفتیِ اصلی بود.
*معجزه 15 صفحهای
اگر قرار باشد رسالهای نقشی حیاتی در علم اقتصاد داشته باشد و مبانی آن را متحول کند، احتمالاً باید خیلی مفصل باشد، اینطور نیست؟ کنت ارو ثابت کرد که اینطور نیست! رساله دکتری او فقط 15 صفحه است و به عنوان یکی از موجزترین و خلاصهترین رسالههای دکتری در جهان و در علم اقتصاد شناخته میشود. این رساله با عنوان «انتخاب اجتماعی و ارزشهای فردی» توانست تحولی عظیم در دنیای اقتصاد ایجاد کند، با این حال کاملاً مختصر و در عین حال مفید بود. این رساله باعث شد او در دنیای اقتصاد شناخته شود و به شهرت دست پیدا کند.
وضوح و عمق مفاهیمی و مطالبی که ارو در رساله خود مطرح کرد، به قدری بالا بود که هیچکس نمیتوانست آن را نادیده بگیرد. او با این رساله، قدرت تحلیل و هوش سرشار و استثنایی خود را نشان داد. به این ترتیب توانست نخستین مرحله اساسی از زندگی کاریاش را طی کند و بینشی عمیق به اهالی اقتصاد ببخشد. حالا رساله او وارد کتابهای درسیِ دانشجویان اقتصاد شده و همگی باید با آن آشنا شوند تا بتوانند از اقتصاد مدرن سر دربیاورند.
*مدل ارو-دبرو
یکی از بزرگترین خدمات کنت ارو به اقتصاد، ایجاد مدلی به اسم «مدل ارو-دبرو» بوده است. این مدل که در حوزه تعادل عمومی مطرح میشود، مفهومی بنیادین در اقتصاد است که نشان میدهد قیمت در اقتصاد و بازار رقابتی چطور تعیین میشود؟ علاوه بر آن، توضیح میدهد که چه منابعی باید تخصیص داده شود تا توسعه در بازار به صورت کارآمد و موثر پیش برود. دهه 50 میلادی بود که کنت ارو و جرارد دبرو مدلی را برای درک عملکرد بازار و شیوه تعامل در اقتصاد مطرح کردند. این مدل شامل چند بخش کلیدی میشود:
1. مصرفکننده: هر فرد اولویتهایی دارد که براساس آن میتواند بهرهوری را به حداکثر برساند و تقاضا برای کالا و خدمات را محدود سازد.
2. تولیدکننده: شرکتها کالاها و خدماتی را تولید میکنند و تلاش دارند سود خود را به حداکثر برسانند.
3. بازارها: در این مدل، تنها زمانیکه عرضه و تقاضا در وضعیتی متعادل باشد، بازار رقابتی شکل میگیرد. در این شرایط، قیمت مطابق با تقاضا شکل میگیرد.
4. تعادل: در مدل ارو-دبرو، باید میان تقاضا و تولید برای هر کالا و خدماتی، تعادل ایجاد شود. در واقع نباید مازاد عرضه یا تقاضا وجود داشته باشد.
در نهایت میتوان گفت با مدل ارو-دبرو، میتوان بازار رقابتی را در اقتصاد مورد تحلیل و بررسی قرار داد و براساس آن به مفهوم رقابت در بازار، معنا بخشیده شد. حالا مدلهای تحلیلی برای بررسی رقابت در بازار، همگی باید از این مسیر و این مدل عبور کنند تا به دستاورد برسند.
*تقاطع اقتصاد و ریاضی
اکثر اقتصاددانها از دنیای ریاضیات فاصله میگیرند و خودشان را در عالم اقتصاد غرق میکنند، اما ارو از آن دسته نبود. او یکی از موفقترین اقتصاددانها در زمینه ایجاد رابطه میان علم اقتصاد و ریاضیات است. نهتنها ریاضیات، بلکه سایر رشتههای مورد علاقه ارو هم به نوعی سر از دنیای اقتصاد درآورند چرا که او اینطور میخواست. حتی جرارد دبرو که به کمک او مدل ارو-دبرو را خلق کرد هم یک ریاضیدان بود که دستش را گرفت و به دنیای اقتصاد راهش داد. او حتی موفق شد علم روانشناسی را وارد دنیای اقتصاد کند و رویکردی متفاوت به وجود آورد. در واقع ارو از این مسیر تلاش میکرد به درک از اقتصاد عمق ببخشد و حوزه مطالعات را گستردهتر کند.
ارو نمیخواست خودش را در علم اقتصاد محبوس کند. او به دنبال سیاستگذارانی بود که با چالشهای اقتصادی دست به گریبان بودند و به آنها کمک میکرد این موانع را پشت سر بگذارند تا بتواند پیچیدگیهای اجتماعی را کنار بزنند و به راهکارهای موثر دست پیدا کنند. این اقتصاددان به عنوان یکی از طلایهداران در پژوهشهای اقتصادی شناخته میشود که حتی در زمینه اثرات قوانین بازار بر سلامت و محیط زیست هم مطالعه کرده است. ارو حتی به مطالعه عدالت اجتماعی هم پرداخته و توانسته به نتایج شایان توجهی دست پیدا کند. برخی از ارو به عنوان کسی یاد میکنند که مشعل در دست گرفته و وارد تاریکترین بخشهای دنیای علم اقتصاد شده و از این مسیر، راه را برای سایر افراد هم روشن کرده است. در واقع او توانسته مرزهای علم اقتصاد را توسعه بدهد و مسیر پیشرفت را برای نسل بعد باز کند تا همه در مسیر توسعه گام بردارند.
یکی دیگر از مواردی که ارو مطرح کرده، قضیه عدم امکان است. این قضیه به نوعی نشان میدهد که وقتی سه گزینه یا بیشتر وجود دارد و افراد میتوانند اولویتهای متفاوت داشته باشند، ایجاد وضعیت پایدار اجتماعی که در آن رضایت خاطر عمومی وجود داشته باشد، ناممکن میشود. این نظریه به عنوان یکی از نظریههای بنیادین در اقتصاد مطرح است که پس از گذشت سالها، همچنان مورد توجه قرار دارد.
ارو در 21 فوریه سال 2017 در 95 سالگی در کالیفرنیا از دنیا رفت. او توانست به کمک اقتصاد و ریاضیات، تحولات بزرگی در زندگی انسانها ایجاد کند. دانش سرشار او باعث شد که وارد بسیاری از رشتهها و علوم مختلف شود و در همه آنها به نوعی حرفی برای گفتن داشت. حالا ارو را به عنوان یکی از بزرگترین برندگان جایزه نوبل میشناسند که توانست در کنار جان هیکس، تحولاتی بزرگ در اقتصاد رقم بزند.
نظر خود را بنویسید