نهم بهمن ماه بانک مرکزی، دستورالعمل انتشار گواهی سپرده خاص با نرخ سود علی‌الحساب بانکی ۳۰ درصد سالانه (پرداخت سود ماهانه) را با هدف تامین سرمایه در گردش واحد‌های تولیدی به شبکه بانکی ابلاغ کرد. بر اساس این دستورالعمل، بانک‌ها می‌توانند برای تامین سرمایه در گردش طرح‌های با بازدهی بالا اقدام به انتشار این اوراق کرده و در پایان دوره مشارکت، سود قطعی نیز علاوه بر سود علی‌الحساب ۳۰ درصدی به خریداران این گواهی سپرده در شعب بانک‌ها پرداخت می‌شود.

به موجب آنچه در ابلاغیه بانک مرکزی آمده، دارندگان این گواهی می‌توانند از آن به عنوان وثیقه جهت دریافت تسهیلات بانکی استفاده کنند. همچنین بانک‌ها مجازند از روز چهارشنبه ۱۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۲ به مدت ۷ روز کاری اقدام به عرضه این اوراق کنند.

در همین رابطه، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی یک از نکات مثبت این طرح را کاهش اختلاف میان نرخ بهره حقیقی و نرخ بهره بانک مرکزی دانست که این دو نرخ را به هم نزدیک کرده است.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، عباس آرگون گفت: در واقع هر چه این نرخ‌ها به سمت واقعی شدن حرکت کند، منافع آن در اقتصاد ظاهر خواهد شد. البته ظاهر شدن این منافع در گرو آن است که نرخ تورم کاهش یافته و نرخ بهره حقیقی نیز متعاقب آن کاهش پیدا کند.

او ادامه داد: نکته دیگر آنکه، بانک مرکزی با بهره‌گیری از این ابزار سیاستی تلاش دارد که نقدینگی سرگردان را که بازارهای مختلف را ملتهب می‌کند، جمع‌آوری کرده و در عین حال امکان مشارکت مردم را در طرح هایی که دارای توجیه اقتصادی است نیز فراهم کند.

عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران افزود: اما نکته حائز اهمیت اینکه نرخ بهره 30درصدی، بهای تمام شده این پول را برای بانک‌ها را افزایش داده و به حدود 35 درصد می‌رساند. در ادامه، بانک‌ها نیز با کسب میزانی از سود که نرخ تمام شده این پول را به حدود 40 درصد افزایش می‌دهد، آن را برای تامین مالی طرح‌های مولد و تولیدی به تسهیلات گیرنده پرداخت خواهند کرد. در این صورت، این پرسش مطرح می‌شود که آیا فعالیت‌های تولیدی با این نرخ می‌توانند سودآوری داشته باشند؟ به بیان دیگر، یک بنگاه تولیدی باید بازدهی بیش از 40 درصد داشته باشد تا بتواند نزدیک به 40 درصد سود به بانک پرداخت کرده و انتفاع خود را نیز برداشت کند. آیا در شرایط کنونی، فعالیت اقتصادی واقعی با چنین سودی وجود دارد که بتواند این منابع را جذب کند؟ یا تسهیلاتی پرداخت خواهد شد که بنگاه ها در بازپرداخت آن دچار مساله می‌شوند؟

آرگون مساله دیگر مربوط به این طرح را برهم زدن بخشی از توازن موجود در بازارها از جمله بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: به هر حال طرحی در حال اجراست که سود قطعی و علی‌‌الحساب پرداخت می‌کند و ریسک و مالیات هم ندارد. بنابراین چندان بعید نیست که این طرح، منابع را از سایر بازارها و صندوق‌ها با درآمد ثابت به سمت خود جلب کنند و به این ترتیب احتمال دارد یک جابه‌جایی سنگین منابع در میان بازارها رقم بخورد. بنابراین بازاری مانند بازار سرمایه که در سال‌های گذشته از ناحیه قیمت‌گذاری و سلب اعتماد بازیگرانش دچار آسیب شده، نیازمند حمایت خواهد بود.