ماه مارسِ سال 2024 برای ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه بسیار اهمیت دارد چرا که در این ماه مردم باید پای صندوق‌های رای بروند و یک بار دیگر به او رای بدهند. این انتخابات ریاست‌جمهوری با همیشه فرق دارد. این بار حضور مردم پای صندوق‌های رای به نوعی می‌تواند نشان دهد که تا چه اندازه با سیاست‌های پوتین در زمینه جنگ با اوکراین، همراه هستند. به هر حال او معتقد است که طی این دو سال جنگ، دستاوردهای بسیاری برای فرانسه داشته و اصرار دارد که توفیقاتش نباید نادیده گرفته شود. یعنی همه مردم باید به نوعی نشان دهند که دولت تا چه اندازه عملکرد موفقی در رابطه با جنگ اوکراین داشته است. صدهای نفر کشته و میلیون‌ها نفر به دلیل این جنگ آواره شده‌اند. اکثر آن‌ها، اوکراینی‌هایی بوده‌اند که از ترس موشک‌های روسی به کشورهای دیگر پناه برده‌اند. حدود یک میلیون نفر از روس‌های باسواد و تحصیل‌کرده از کشور خود فرار کرده‌اند تا ادامه عمرشان را در کشوری جنگ‌زده سپری نکنند.

پوتین روسیه را وارد جنگی بزرگ کرده است. این کشور با اقدام اخیر خود در زمینه اوکراین، به کلی از اتحادیه اروپا جدا شده و حالا بیش از هر زمانی به چین وابسته است. برخی از تحلیل‌گران می‌گویند اقدامات پوتین باعث شده ناتو هم تقویت شود. نگاهی به وضعیت بودجه روسیه در سال 2024 نشان می‌دهد که شاهد افزایش 70 درصدی در بودجه مربوط به هزینه‌های نظامی هستیم. این یعنی 6 درصد از تولید ناخالص داخلی روسیه و همچنین یک‌سوم از کل هزینه‌های کشور! به عبارت ساده‌تر، پوتین همه‌چیز را در این کشور، قربانی جنگ با اوکراین کرده است. او بارها به مردم خود گفته که جنگ با اوکراین در حقیقت نوعی عملیات ویژه علیه غرب است. به این ترتیب همه این هزینه‌ها هم معقول و منطقی به نظر می‌رسند.

*پول مسئله روسیه نبود

تا این لحظه، پول برای روسیه ذره‌ای دغدغه و مسئله نبوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد روسیه در سال نخست جنگ، 590 میلیارد دلار درآمد از محل صادرات به دست آورده است. اکثر این درآمد مربوط به صادرات نفت و گاز بوده است. نکته جالب توجه اینجاست که این درآمد از میانگین سالانه در دهه‌های پیشین بسیار بیشتر است؛ طبق برخی محاسبات بیش از 160 میلیارد دلار. هزینه‌های جنگ در این بین 100 میلیارد دلار در سال برآورد شده است. نکته جالب توجه دیگر اینجاست که درگیری و تنش اخیر در خاورمیانه هم می‌تواند منجر به افزایش قیمت نفت شود که در نهایت به نفع روسیه و پوتین است.

درآمدی که پوتین از محل این جنگ و ناآرامی و فروش نفت و گاز به دست آورده باعث شده همچنان ظاهر عادی را در روسیه حفظ کند. با این حال، اگر جنگ به همین شکل ادامه پیدا کند، حفظ ظاهر هم سخت می‌شود. روسیه برای اینکه به جنگی طولانی‌تر با اوکراین ادامه دهد، چاره‌ای ندارد جز اینکه نیروی انسانی بیشتری را قربانی کند یعنی به مردهای بیشتری برای جنگ نیاز دارد. علاوه بر آن، به سلاح بیشتری هم نیاز دارد. به این ترتیب برنامه‌های تولیدی روسیه کاملاً باید عوض شود. چنین مسائلی نه تنها دشوار است، بلکه در برخی موارد ناممکن هم به نظر می‌رسد.

پوتین باید حتماً خودش را پیروز جنگ و همچنین پیروز در انتخابات ریاست‌جمهوری روسیه نشان دهد. او مشکلاتش را با آغاز جنگ به نوعی شروع کرده است. حالا او می‌داند که چاره‌ای جز پیروزی ندارد در غیر اینصورت در نگاه مردم روسیه به فردی بی‌ارزش تبدیل خواهد شد چرا که مردم تصور می‌کنند او کاری بیهوده را آغاز کرده و صرفاً برایشان هزینه‌های احمقانه به بار آورده است. اگر سال آینده در آمریکا دونالد ترامپ دوباره به قدرت نرسد و کمک‌های آمریکا به اوکراین همچنان ادامه پیدا کند، می‌توان بدون تردید گفت که مشکلات روسیه تازه آغاز می‌شود. در واقع سال 2024 از همه لحاظ می‌تواند سال سرنوشت‌ساز برای پوتین باشد. او همه پل‌های پشت سرش را ویران کرده و اکنون چاره‌ای ندارد جز اینکه امیدوار باشد در سال پیش رو، بخت با ترامپ هم یار باشد تا کمک‌های آمریکا به اوکراین را متوقف کند و از این طریق معجزه برای روسیه اتفاق خواهد افتاد.

منبع: اکونومیست/ آینده‌نگر