چای پوئر یک دمنوش محبوب برای افرادی است که به دنبال گوارشی سالم هستند. برگ‌های این چای از کوه‌های ژینگمای در جنوب غربی چین به دست می‌آیند، که از سوی یونسکو به عنوان میراث بشری ثبت شدند. چین از این ثبت میراث به دنبال افزایش فروش چای و جذب توریست‌ها به این منطقه است، که در نزدیکی مرز میانمار، لائوس و ویتنام قرار دارد. مقامات چینی به سختی به دنبال دریافت اعتباری از سوی یونسکو هستند. فقط ایتالیا مناطق بیشتری مشابه این دارد. هیچ کشور دیگری از لحاظ تعداد مناسک فرهنگی به رسمیت شناخته شده از سوی این سازمان، حتی به چین نزدیک هم نمی‌شود.

با این‌حال اهداف چین ابعاد بیشتری از فروش چای و جذب توریست دارند. حزب کمونیست چین مدعی این است که چین امروز که صدها اقلیت قومی دارد، یک ملت یکپارچه با تاریخی پیوسته است که هزاران سال قدمت دارد. هویت ملی برای گروه قومی هان که بیش از 90 درصد جمعیت چین را به خود اختصاص داده‌اند، مسئله‌ای بسیار مهم است. چین به دنبال ایجاد «اتحاد در کشور» و «هارمونی اجتماعی» است. این اهداف و نیت‌ها بعضی وقت‌ها منجر به دستکاری کردن تاریخ به منظور تحکیم دیدگاه حزب کمونیست می‌شود.

در اوایل دهه 70 قرن پیش که یونسکو به دنبال ثبت چنین اماکنی رفت، چین به شدت در از بین بردن آثار فرهنگی خود مصمم بود. با این‌حال، امروزه چین بیش از هر کشور دیگری به این نهاد بین‌المللی پول و نماینده می‌فرستد. بعضی از این اماکن کاملاً شناخته شده هستند، مثل دیوار بزرگ چین. اما بعضی اماکن و مناسک فرهنگی دیگر بیشتر برای مشروعیت بخشیدن به حکمرانی حزب بر مناطقی استفاده می‌شوند که اقلیت‌های قومی بزرگی دارند. مناطقی مانند شینژیانگ و تبت همواره بخشی از چین یا تحت تسلط قوم هان نبوده‌اند. با این‌حال، نسخه‌ای که حزب از تاریخ دارد، داستانی دیگر را تعریف می‌کند.

در بخش غربی شینژیانگ، بیش از 40 درصد جمعیت را اویغورها تشکیل می‌دهند. فرهنگ، زبان و مذهب اسلام این بخش، آن‌ها را از بقیه بخش‌های چین متمایز می‌کند. منطقه اصلی اویغورنشین در اواسط قرن هجدهم در کنترل چین قرار گرفت. حکام مانچو از خاندان کینگ نام این منطقه را شینژیانگ گذاشتند که معنایش «منطقه جدید» است. طی دهه اخیر، حزب کمونیست اویغورها و دیگر اقلیت‌های قومی این منطقه را مجبور به یکسان‌سازی کرده‌است. از سال 2017 به این سو، شاید یک میلیون نفر از آن‌ها از «کمپ‌های بازآموزی» عبور داده شده‌اند. اقدامات امنیتی در این منطقه بسیار شدید هستند. فعالان اجتماعی نگران پاک شدن فرهنگ اویغورها در این منطقه هستند.

*پاکسازی صفحات تاریخ

برای برجسته کردن هویت متمرکز بر قوم هان، حزب کمونیست چین به دنبال رقیق کردن کارهایی است که گروه‌های اقلیت در ادعانامه‌های یونسکو ثبت کرده‌اند. برای مثال، در سندی که برای این سازمان ارسال شده‌است، قصر پوتالای تبت، قصر زمستانی دالای لاماها از 1649 تا 1959، بیانگر مهارت‌های گروه‌های قومیتی زیادی است، نه فقط تبتی‌ها. دولت چین از یک «گزینش رادیکال» برای انتخاب اماکن، افراد و مناسکی که می‌خواهد تبلیغ کند، استفاده می‌کند.

از سوی دیگر ویژگی‌های فرهنگی متفاوت هم به شکلی کاملاً گزینشی به هر قوم نسبت داده می‌شوند. برای مثال قوم هان عمدتاً با عنوان «تمدن‌ساز» معرفی می‌شوند. به غیر از این هم ویژگی‌هایی در سطح هنر عالی، مانند اپرای پکینگ، و تخصص فنی مانند ساخت پل، به این گروه نسبت داده می‌شود. از سوی دیگر، اقلیت‌های حاشیه‌ای کشور چین معمولاً با مناسکی محلی مانند حمام‌درمانی (تبتی‌ها) و آوازخوانی از گلو (مغول‌ها) ارتباط داده می‌شوند.

یونسکو معمولاً با ادعاهای چین مخالفت نمی‌کند. تاریخ‌دانان چینی هم خیلی جرات مخالفت با این ادعاها را ندارند. شواهد نشان می‌دهد که پژوهشگران اویغور به خاطر دست گذاشتن روی نسخه دیگری از تاریخ، زندانی شده‌اند. البته تلاش‌های حزب کمونیست برای پیش کشیدن تفسیر خود تا حد زیادی کند شده‌است. یونسکو در سال 2018 قوانین خود را تغییر داد، تا هر کشور بتواند در سال تنها 1 مکان یا فرهنگ را به عنوان نامزد معرفی کند.

منبع: اکونومیست / آینده‌نگر