چین در حال تشدید اجبار نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک خود بر تایوان است که آن را قطعه‌ای از سرزمین ازدست‌رفته می‌داند که در صورت لزوم باید با زور بازگردانده شود. در حالی که جنگ بین چین و آمریکا بر سر تایوان نه قریب‌الوقوع و نه اجتناب‌ناپذیر است، افزایش تنش‌ها سؤالات مهمی را مطرح می‌کند که باید به آنها پرداخت: چرا تایوان اهمیت دارد و چرا آمریکایی‌ها باید به سرنوشت آن اهمیت دهند؟ تجاوز چین به تایوان چه تأثیری بر آمریکا خواهد داشت؟ برای حفاظت از منافع آمریکا چه‌کاری می‌توان و باید انجام داد؟

در حالی که آمریکا هزاران مایل از تایوان فاصله دارد، سرنوشت این جزیره پیامدهای مهمی برای امنیت و رفاه آمریکا خواهد داشت. آنچه در تنگه تایوان اتفاق می‌افتد به مسائل اساسی نظم بین‌المللی و آینده دموکراسی نیز بستگی دارد. گزارش اخیر کارگروه مستقل تحت حمایت شورای روابط خارجی ما با عنوان «روابط آمریکا و تایوان در عصر جدید: پاسخ به چین قاطع‌تر»، توضیح می‌دهد که آمریکا منافع استراتژیک حیاتی در تنگه تایوان در خطر دارد و چگونگی آن را بررسی می‌کند.

تایوان در جایگاه مهمی در مهم‌ترین منطقه اقتصادی جهان قرار دارد. همان طور که الی راتنر، دستیار وزیر دفاع آمریکا اشاره کرد، تایوان در یک گره حیاتی در اولین زنجیره جزیره قرار دارد. شبکه‌ای از متحدان و شرکای آمریکا که از مجمع‌الجزایر ژاپن تا فیلیپین و تا دریای چین جنوبی امتداد دارد، لنگر انداخته است برای امنیت منطقه حیاتی و برای دفاع از منافع حیاتی آمریکا در اقیانوس هند و اقیانوس آرام حیاتی است.

ارزش نظامی ذاتی تایوان را نمی‌توان نادیده گرفت. در عوض، موقعیت آن حکم می‌کند که سرنوشتش تا حد زیادی تعیین‌کننده موازنه قدرت در منطقه خواهد بود. با خارج از کنترل شدن تایوان و متحدان و شرکای آمریکا که در اولین زنجیره جزیره قرار گرفته اند، ارتش چین برای ارائه قدرت بسیار فراتر از سواحل چین مبارزه خواهد کرد. با این حال، اگر چین بخواهد تایوان را ضمیمه کند و دارایی‌های نظامی خود مانند دستگاه‌های نظارت زیر آب، زیردریایی‌ها و واحدهای پدافند هوایی در جزیره را ضمیمه کند، می‌تواند عملیات ارتش آمریکا در منطقه و توانایی آن برای دفاع را محدود کند. برای متحدان آسیایی با تایوان تحت کنترل چین، حفظ توازن قوا در هند و اقیانوس آرام یا جلوگیری از تلاش چین برای تسلط بر منطقه برای آمریکا بسیار دشوارتر خواهد بود.

آنچه در تنگه تایوان اتفاق می‌افتد، پیامدهای زیادی برای آینده اتحادهای آمریکا در منطقه خواهد داشت، که مهم‌ترین مزیت نامتقارن واشنگتن را نسبت به پکن تشکیل می‌دهد. اگر آمریکا در مقابل تجاوز چین به تایوان کناره‌گیری کند و چین با موفقیت این جزیره را ضمیمه کند، تنها هفتاد مایل از خاک ژاپن و 120 مایل با فیلیپین فاصله خواهد داشت. متحدان آمریکا این سوال را مطرح می‌کنند که آیا آمریکا می‌تواند از آنها دفاع کند. با از دست دادن اعتماد به تعهد آمریکا به امنیت خود، متحدان به فکر تطبیق با چین یا محافظت در برابر آن با افزایش ارتش خود یا حتی توسعه سلاح‌های هسته‌ای هستند. هریک از این نتایج منجر به کاهش نفوذ آمریکا و افزایش بی‌ثباتی منطقه‌ای و جهانی خواهد شد.

حمله چین به تایوان، صرف‌نظر از موفقیت آن یا اینکه آیا آمریکا مداخله را انتخاب کرده است، باعث رکود اقتصادی جهانی می‌شود و تریلیون‌ها دلار از تولید اقتصاد جهانی را کاهش می‌دهد. شرکت‌های تایوانی نزدیک به 70 درصد از نیمه‌هادی‌های جهان و حدود 90 درصد از پیشرفته‌ترین تراشه‌ها را تولید می‌کنند. اگر جهان ظرفیت تولید تایوان را از دست بدهد، هیچ شرکت دیگری نمی‌تواند در کوتاه‌مدت این شکاف را پر کند. در طی یک محاصره یا حمله چین، تولید و ارسال نیمه‌رساناها متوقف می‌شود که منجر به کمبود هر محصولی می‌شود که دارای فناوری است، از تلفن‌های هوشمند گرفته تا رایانه‌ها و خودروها. شرکت‌ها در طیف وسیعی از صنایع باید تولید را کاهش دهند یا حتی متوقف کنند.

سرنوشت تایوان همچنین پیامدهایی برای اساسی‌ترین اصول نظم بین‌المللی دارد. پس از تهاجم روسیه به اوکراین، اگر چین علی‌رغم مقاومت تایوان، تایوان را با موفقیت جذب کند، الگویی از کشورهای مستبد ایجاد می‌کند که از زور برای حمله به همسایگان دموکراتیک و تغییر مرزها استفاده می‌کنند. یکی از اساسی‌ترین ارکان روابط بین‌الملل –‌این‌که کشورها نمی‌توانند از زور برای تغییر مرزها استفاده کنند- به‌شدت تضعیف خواهد شد.

از نظر سیاسی، تایوان یکی از معدود داستان‌های موفقیت دموکراتیک آسیا و بر اساس برخی معیارها آزادترین جامعه منطقه است. سیستم سیاسی باز آن به شهروندان چینی نشان می‌دهد که یک راه جایگزین برای توسعه برای جامعه اکثریت قومی چینی وجود دارد. اگر چین تایوان را به زور تصرف می‌کرد، دموکراسی تایوان خاموش می‌شد و بیست و سه میلیون نفر از مردم آن به شدت حقوق خود را محدود می‌دیدند. از آنجایی که این امر در پی سرکوب دموکراسی توسط چین در هنگ‌کنگ رخ می‌دهد، پیامدهای آن حتی بیشتر خواهد بود.

خطر در کمین است، به همین دلیل است که آمریکا باید تلاش‌های خود را برای بازدارندگی چین از استفاده از زور یا اجبار برای دستیابی به اتحاد با تایوان بیشتر کند. در حالی که یک رویارویی نظامی در تنگه تایوان نه قریب‌الوقوع و نه اجتناب‌ناپذیر است، شانس آن در حال افزایش است. سیاست آمریکا در قبال تایوان باید برای مقابله با چینی توانمندتر، قاطع‌تر و ریسک‌پذیرتر که به طور فزاینده‌ای از وضعیت موجود ناراضی است، تکامل پیدا کند.

منبع: آینده‌نگر