بیش از دوهزار زندانی در السالوادور تحت نظر هستند. این زندانی‌ها در فشار امنیتی شدیدی قرار دارند، اخیراً تصاویری از آن‌ها منتشر شده که واقعاً ناراحت‌کننده است. این افراد در شرایطی زندانی شده‌اند که دادگاه منصفانه و عادلانه‌ای برایشان برگزار نشده است. با این حال، ناراحت‌کننده‌ترین و شوکه‌کننده‌ترین مسئله در مورد این ویدیوی زندانی‌ها، این بود که نجیب بقیله، رئیس‌جمهوری السالوادور، خودش این ویدیو را منتشر کرده بود. این مرد، ده‌ها هزار نفر از مردان جوان السالوادور را در زندان حبس کرده و با این حال، همچنان محبوب‌ترین مرد در سرزمینش محسوب می‌شود. او طبق نظرسنجی‌ها، حتی از پاپ فرانسیس هم محبوب‌تر است. چرا چنین رهبر اقتدارگرایی توانسته به پذیرش 80 تا 90 درصدی در میان مردم کشورش دست پیدا کند؟ چگونه چنین چیزی ممکن شده است؟

مطالعه وضعیت بقیله می‌تواند نشان دهد که چگونه می‌توان دموکراسی را به کلی نابود کرد و در عین‌حال از محبوبیت بالایی در میان مردم برخوردار بود. السالوادور سال‌ها با گروه‌های خشن و مافیایی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. هر کسی در این کشور به قدرت می‌رسید، ادعا می‌کرد که به زودی با این گروه‌های خشونت‌طلب، مبارزه می‌کند. نجیب بقیله هم وقتی به ریاست‌جمهوری دست پیدا می‌کرد، اعلام کرد به شکلی جدی با این گروه‌ها مبارزه خواهد کرد. او روشی کاملاً متفاوت از رئیس‌جمهوری پیشین در پیش گرفت و اقداماتی را در دستور کار قرار داد که انتظار نمی‌رفت. او جمعیت زیادی از مردان جوان السالوادور را دستگیر کرد. هرکسی که پلیس به او تردید داشت و تصور می‌کرد ممکن است کوچک‌ترین ارتباطی با گروه‌های خشونت‌طلب داشته باشد، دستگیر شد. در برخی از موارد، تنها مدرک آن‌ها یک تتو یا خالکوبی مشکوک بود و هیچ مدرک و شواهد دیگری موجود نبود.

 زندانی‌های بی‌گناه

در حال حاضر 7 درصد از مردان جوان السالوادور توسط بقیله دستگیر شده‌اند و در زندان به سر می‌برند. مادران این مردان جوان، پشت دیوارهای زندان صف می‌کشند و انتظار دارند فرزندشان را ببینند. اما مردمی که در این ماجرا درگیر نشده‌اند، نگرانی ندارند. آن‌ها که فرزندشان دستگیر نشده و از این مهلکه جان سالم به در برده، نسبت به اقدام بقیله ابراز رضایت می‌کنند. مردم می‌گویند این گنگسترها، جان و امنیتشان را به خطر انداخته بودند و پولشان را می‌دزدیدند. برای آن‌ها اهمیتی ندارد که شاید بسیاری از افرادی که دستگیر شده‌اند، هیچ ارتباطی با این گروه‌ها نداشته‌اند. همچنین برایشان مهم نیست که دادگاه عادلانه‌ای برای این افراد برگزار نشده است. همه می‌ترسیدند و حالا محلی برای ترس وجود ندارد، پس مردم هم شکایت نمی‌کنند.

خانواده‌های کسانی‌که در زندان‌ها حبس شده‌اند، قصه متفاوتی نسبت به مردم عادی، روایت می‌کنند. آن‌ها می‌گویند همسر یا فرزندشان بدون هیچ دلیلی دستگیر شده و حتی نمی‌دانند چه چیزی باعث شده این اتفاق برایشان رخ بدهد. بسیاری از این زنان می‌ترسند صورتشان دیده شود یا نامشان مطرح شود. آن‌ها احساس ناامنی می‌کنند و می‌ترسند دولت بابت حرف زدن در مورد همسر یا پسرشان، مجازاتشان کند. با این حال، خانواده‌ها به دنبال برگزاری دادگاه‌های عادلانه هستند.

طبق گفته‌های مقامات دولتی در السالوادور، برگزاری دادگاه برای این افراد ممکن است بیش از 24 ماه طول بکشد. اگر فردی بی‌گناه باشد، بیش از دو سال از عمرش را در شرایط وخیم در زندان‌ها از دست داده است. نکته جالب توجه این است که دادگاه‌ها به صورت گروهی برگزار می‌شود و شخصی و فردی نیست. به این ترتیب، میزان عادلانه بودنِ آن بسیار کمتر است. دولت می‌گوید ما برای شهروندان السالوادور کار می‌کنیم، نه برای سازمان‌های حقوق بشری! پس نیازی نیست به چنین سازمان‌ها و نهادهایی پاسخ بدهیم و صرفاً وظیفه داریم شرایط را برای شهروندان بهبود ببخشیم.

بقیله این صلح و آرامشی که به خیابان‌ها بازگشته را جشن می‌گیرد و برای مردم سخنرانی می‌کند. به همین سادگی توانسته به محبوبیت در میان مردم دست پیدا کند. با این حال، مردم هم برایشان مهم نیست که بسیاری از افرادی که پشت میله‌های زندان به سر می‌برند، بی‌گناه هستند. رئیس‌جمهوری السالوادور با همین ترفند توانسته نرخ محبوبیتش را در میان مردم بالا ببرد. این در حالی است که دموکراسی واقعی در این کشور از میان رفته است.

منبع: آینده‌نگر / اکونومیست