انتخابات اتاق‌های بازرگانی و هیات‌رئیسه آنها با تمام حواشی ایجاد شده به پایان رسید و در مرحله بعد، نامگذاری و تعیین کمیسیون‌های تخصصی انجام می‌پذیرد و فعالیت کمیسیون‌ها با انتخابات هیات‌رئیسه‌ آنها آغاز خواهد شد.

گزارش عملکرد چهار ساله کمیسیون‌های اتاق تهران نیز توسط معاونت امورکمیسیون‌ها نیز مدت زمانی‌ است منتشر شده که حاوی اطلاعات عملکردی کمیسیون‌ها از قبیل ماموریت، اهداف و میزان دسترسی به آنها، حوزه‌های عملکرد، اقدامات موثر و کارآمد کمیسیون، تهیه گزارش‌های کارشناسی و گزارش مکاتبات انجام شده است. البته گزارش‌های منتشر شده، عمدتاً به نقاط قوت و خروجی کمیسیون‌ها پرداخته و شایسته است با تکمیل این گزارش در آینده، نقاط ضعف کمیسیون‌ها نیز شناسایی و راهکارهایی جهت اصلاح آنها ارائه شود. در عین حال، بهبود مستمر عملکرد کمیسیون‌ها باید جزو اولویت‌های اتاق‌های بازرگانی باشد؛ به ترتیبی که خروجی کمیسیون‌ها منجر به بهبود فضای کسب‌وکار در آن حوزه تخصصی شود.

طی چندسال حضور در تشکل‌ها و کمیسیون‌های مختلف اتاق بازرگانی ایران و تهران، اتاق‌های مشترک و انجمن‌ها و تشکل‌ها با نقاط ضعف و قوت بسیاری مواجه شده‌ام؛ که به نظر می‌رسد باید این نقاط ضعف بیان شده تا مورد توجه نمایندگان بخش خصوصی به عنوان اعضای کمیسیون‌ها قرار گیرد. این نکات برداشت‌های شخصی یک عضو هیات نمایندگان است که دغدغه کارآمدی حداکثری و رفع نواقص احتمالی را دارد و به مثابه سوزنی است که باید خودمان به خودمان بزنیم. اما برخی از این نقاط ضعف به شرح زیر است:

1-اغلب کمیسیون‌ها رئیس‌محور است و عملاً نواب‌رئیس دخالت و یا بهتر است بگویم همراهی موثری در سیاست‌گذاری کمیسیون ندارند و در بسیاری از کمیسون‌ها، اعضا و نواب‌رئیس تنها گوش شنوا هستند. بر این اساس، شایسته است کمیسیون‌ها به صورت مشارکتی هدایت شوند و اعضا و نواب‌رئیس، همراهی بیشتری در اداره جلسات کمیسیون داشته باشند.

2-بسیاری از جلسات کمیسیون‌ها به کلاس درس ‌می‌ماند که موضوعی تئوری توسط فردی ارائه می‌شود و دیگران تنها به سخنان او گوش می‌سپارند. شایسته است که زمان کمیسیون تنها صرف بررسی، واکاری و ارائه پیشنهادات تخصص برای مشکلات در حوزه مربوطه شود.

3-در بسیاری از کمیسیون‌ها، کمیته یا گروه‌های فرعی ایجاد می‌شود که عمر آنها‌ به بیش از یک جلسه نمی‌رسد. از این رو به نظر می‌رسد اساساً نیازی به شکل‌گیری کمیته‌های فرعی نیست و بهتر است تمام مسائل در همان نشست‌های اصلی کمیسیون مطرح و بررسی شود و در صورت نیاز تعداد جلسات افزایش یابد.

4. عدم مشارکت کافی و مفید اعضای کمیسیون نیز یکی دیگر از نقاط ضعف کمیسیون‌هاست؛ به ترتیبی که در ابتدای شروع به کار کمیسیون‌ها اعضا با اشتیاق شروع به کار می‌کنند اما حضور آنها در جلسات بعدی‌ مانند اشتیاق روز نخست نیست. در عین‌حال، عضویت افراد متعهد و عملگرا می‌تواند به کارایی کمیسیون‌ها بهبود ببخشد. از سوی دیگر، تعداد جلسات یک کمیسیون طی یک سال کافی نیست؛ به ترتیبی که امکان و زمان کافی برای بررسی مسائل حوزه تخصصی فراهم نمی‌شود. همچنین نظارت بر حضور و غیاب و برگزاری جلسات باید با سخت گیری بیشتری انجام شود.

5. عدم پیگیری مکاتبات قبلی کمیسیون‌ها نیز یکی دیگر از نقاط ضعف کمیسیون‌هاست به ترتیبی که بعد از شناسایی مشکل و ارائه راه حل و ارسال نامه، پیگیری‌های بعدی صورت نمی‌پذیرد.

6. موضوع دیگر حضور اعضا و انجمن‌های تخصصی در کمیسیون‌هاست که انتظار می‌رود، روسای کمیسیون‌ها بدون در نظر گرفتن ارتباطات شخصی تنها اعضا و انجمن‌های تخصصی فعال در آن حوزه را به کمیسیون دعوت کنند.

یکی دیگر از مسائل مشهود، کندی واکنش کمیسیون‌های تخصصی به مسائل و مشکلات روزانه فعالان اقتصادی است. با شدت گرفتن تحریم‌ها و مدیریت ناکارآمد داخلی، مسائل و مشکلات به صورت روزانه در برابر فعالان اقتصادی قرار می‌گیرد و لازم است کمیسیون با سرعت عمل بیشتری مطالبات بخش خصوصی را مورد پیگیری قرار دهند.

8. کمیسیون‌های مختلف هزینه‌های زیادی را بابت تهیه گزارش‌هایی صرف می‌کنند که این گزارش‌ها، گاهی کارکرد زیادی نداشته و بعد از یک جلسه ارائه به بایگانی می‌رود. لذا پیشنهاد می‌شود که این هزینه‌ها مدیریت شده و صرف تحقیق و توسعه مورد نیاز فعالان بخش خصوصی شود.

9. موضوع آخر، عدم حضور کافی نمایندگان دولت و نهاد مربوطه در جلسات کمیسیون‌هاست. در حالی که حضور بیشتر این اعضا در کمیسیون، به طور قطع باعث هم‌افزایی بیشتر برای ارائه راهکار برای حل مشکلات موجود می‌شود.

انتظار این است که با در نظر گرفتن موارد فوق و همچنین با آگاهی از نقاط ضعف و ارائه راهکار برای مقابله با آنها، عملکرد کمیسیون‌ها که بازوی اجرایی اتاق‌ها هستند ارتقا پیدا کند.