تولیدکنندگان غیراوپک (اوپک‌پلاس) به تازگی از کاهش عرضه داوطلبانه روزانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه‌ای نفت خام افزون برتصمیم کاهش تولید روزانه ۲ میلیون بشکه‌ای این ائتلاف در اکتبر ۲۰۲۲ که قرار بود از نوامبر ۲۰۲۲ تا پایان سال ۲۰۲۳ اجرایی شود، خبر داده‌اند. تصمیم ناگهانی اوپک ‌پلاس دایر برکاهش عرضه روزانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه‌ای نفت، قیمت‌های جهانی نفت خام را ۴ دلار برای هر بشکه افزایش داد. با کاهش جدید، مجموع کاهش تولیدی که اوپک پلاس از نوامبر اعلام کرده به ۳.۶۶ میلیون بشکه در روز می‌رسد که معادل ۳.۷ درصد تقاضای جهانی است.
تصمیم اخیر اوپک پلاس، یک روز پیش از برگزاری نشست برنامه‌ریزی‌شده کمیته وزارتی نظارت برتوافق اوپک ‌پلاس (JMMC) گرفته شد. درحالی که به گفته منابع اوپک‌پلاس انتظار می‌رفت اعضای این ائتلاف تا پایان سال ۲۰۲۳ به برنامه کاهش روزانه ۲ میلیون بشکه‌ای خود ادامه دهند.
اما در بین کشورهای عضو کدام کشورها در این بین تصمیم به کاهش تولید گرفته‌اند؟ ازعربستان سعودی با کاهش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید به عنوان صدرنشین این فهرست یاد می‌شود. بعد ازآن نوبت به عراق می‌رسد که ۲۱۱ هزار بشکه از تولیدات خود را محدود خواهد کرد. امارات متحده عربی هم کاهش تولید روزانه ۱۴۴ هزار بشکه‌ای، کویت کاهش روزانه ۱۲۸ هزار بشکه‌ای، الجزایر کاهش عرضه روزانه ۴۸ هزار بشکه‌ای و عمان نیز تعهد کاهش تولید روزانه ۴۰ هزار بشکه‌ای را اعلام کرده‌اند. قزاقستان هم قرار است تولید خود را روزانه ۷۸ هزار بشکه کاهش دهد. الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه نیز گفته که مسکو کاهش داوطلبانه روزانه ۵۰۰ هزار بشکه‌ای را تا پایان سال ۲۰۲۳ تمدید خواهد کرد. مسکو پیش‌تر در ماه فوریه، به‌صورت یکجانبه و در واکنش به طرح سقف قیمتی از سوی کشورهای عضو گروه هفت، اتحادیه اروپا و استرالیا از کاهش داوطلبانه روزانه ۵۰۰ هزار بشکه‌ای نفت خود خبر داده بود.
البته همه اعضای اوپک‌پلاس به این اقدام برای کاهش سقف تولید ملحق نمی‌شوند، زیرا بعضی از آنها اکنون به دلیل کمبود ظرفیت تولید، پایین‌تر از سطح توافق شده تولید می‌کنند. ایران، لیبی و ونزوئلا نیز از توافق کاهش عرضه نفت اعضای اوپک‌پلاس مستثنا هستند.
قیمت نفت درماه گذشته میلادی (مارس) به‌دلیل نگرانی آسیب بحران بانکی به تقاضای جهانی نفت، به ۷۰ دلار برای هر بشکه و پایین‌ترین رقم در ۱۵ ماه اخیر رسیده بود.
با این حال، پس ازاینکه کارشناسان امر، این چشم‌انداز را کم‌اهمیت جلوه دادند و قیمت‌ نفت تا ۸۰ دلار بهبود یافت، انتظار نمی‌رفت اعضای اوپک‌پلاس برنامه کاهش تولید خود را با هدف حمایت از بازار تغییر دهند.
کاهش تولید اوپک پلاس در حالی روی می‌دهد که پیش‌بینی شده خرید از سوی چین که بزرگترین وارد کننده نفت جهان است، با خروج این کشور از قرنطینه‌های کووید ۱۹، در سال ۲۰۲۳ به رکورد بالایی برسد و همزمان، مصرف هند که سومین وارد کننده بزرگ جهان بوده نیز تقویت شود. گفته می‌شود که تقاضای پالایشگاه‌های اروپایی برای نفت خاورمیانه به خصوص نفت سنگین بصره و گریدهای نفتی عمان به منظور جایگزینی نفت روسیه که از دسامبر واردات آن به اتحادیه اروپا ممنوع شد، افزایش پیدا کرده است.
روز دوشنبه قیمت نفت خام شاخص برنت دریای شمال تا ساعت ۶ و ۲۷ دقیقه به وقت گرینویچ با ۴ دلار یا ۵ درصد افزایش به ۸۳ دلار و ۸۹ سنت برای هر بشکه رسید. هرچندکه این شاخص در ساعت‌های اولیه معاملات به ۸۶ دلار و ۴۴ سنت و بالاترین رقم در یک ماه گذشته رسیده بود. نفت خام شاخص دبلیوتی‌آی امریکا با حدود ۴ دلار یا ۵ درصد افزایش ۷۹ دلار و ۳۹ سنت برای هر بشکه معامله شد.
تا پیش از این، معامله‌گران و تحلیلگران انتظار داشتند که نفت خام در سه ماهه دوم که پالایشگاه‌های آسیایی به دلیل تعمیرات، فعالیت ندارند و پالایشگاه‌های فرانسه به دلیل اعتصاب گسترده فلج شده‌اند، با مازاد عرضه روبه‌رو شود اما اکنون انتظار دارند که کاهش تولید اوپک پلاس، بازارها را قبل از تابستان که فصل تقاضای بالا است، با محدودیت عرضه روبه‌رو کند.