حمایت از ساخت داخل در صنایع استخراجی، در بسیاری از کشورهای نفت خیز پذیرفته شده است. امروز بیش از 49 کشور الزامات ساخت داخل که مرتبط با این صنایع است را، توسعه داده اند. به بیان دیگر درآمد حاصل از عملیات نفتی، غیر از فروش نفت خام مورد توجه قرار گرفته است. ارزیابی ها نشان می دهد 90 درصد از کشورهای نفت خیز به سیاست های حمایت از ساخت داخل روی آورده اند.

تمایل به استفاده از محصولات داخلی در صنایع استخراجی، در قوانین ایران هم مورد تاکید قرار گرفته است. اما  با وجود دسترسی کشور به منابع عظیم نفت و گاز و سابقه بیش از یکصدساله این صنعت، اهدافی که در اسنادبالادستی به آن اشاره شده، کمتر محقق شده است. تولیدکنندگان داخلی کالا و تجهیزات مورد استفاده در صنایع استخراجی به ویژه صنعت گاز، به اندازه کافی رشد نکرده اند.

حمایت از سازندگان کالا و تجهیزات داخلی، یک موضوع چند محوری است.  توفیق در استفاده حداکثری از توان تولیدکنندگان ایرانی در صنایعی مثل صنعت استخراج گاز، با داشتن بسته ای منسجم و متوازن از ابزارها و راهکارها تحقق پیدا می کند. اینکه برنامه های آتی توسعه صنعت گاز باید متناسب با ظرفیت ها تنظیم شود یک بخش از توسعه استفاده از توان تولیدکنندگان داخلی است. در بخش های دیگر باید به کاهش ریسک تقاضا برای محصولات داخلی با ابزار مدیریت بازار و حمایت نهادهای نظارتی از تولیدکنندگان داخلی هم توجه کرد.

تمرکز بر یک جنبه از برنامه ها نتیجه ای پایدار و قابل اتکا در اقتصاد ایران نخواهد داشت. یک نمونه از این موارد، توجه به مهندسی معکوس در ساخت داخل و دنبال کردن راهکارهایی برای تضمین خرید و مدیریت تقاضا بوده است. بی توجهی به دیگر بخش ها در صنعت گاز ایران باعث شده این بخش در درازمدت از فناوری جهانی عقب بماند و کیفیت و بهره وری در صنعت گاز کشور کاهش پیدا کند. هرچند راهکارهای اجرا شده در کوتاه مدت موثر بوده اما باید در کنار حمایت از تقویت توانمندی های فناورانه و منابع انسانی دنبال می شده است.

برای مطالعه بیشتر مقاله «ارائه چارچوبی برای شناسایی و اولویت بندی ابزارها و راهکارهای حمایت از تولیدکنندگان داخلی کالا و تجهیزات» را بخوانید. این مقاله در بهار سال جاری در نشریه مدیریت صنعتی منتشر شده است.