بررسی «فرصت‌ها و محدودیت‌های تجارت با قزاقستان» عنوان یکی از 9 پنل تخصصی همایش دیپلماسی اقتصادی ایران و اوراسیا بود که توسط اتاق تهران در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار شد. در این پنل، کالاهای مزیت‌دار برای صادرات به قزاقستان معرفی شده و چنین عنوان شد که ایران از طریق قزاقستان می‌تواند به شرق روسیه دسترسی پیدا کند.

امیر عابدی، رئیس اتاق مشترک ایران و قزاقستان، در آغاز این پنل با اشاره به اینکه نهاده‌های کشاورزی قزاقستان برای ایران بسیار حائز اهمیت است، گفت: نکته مهم دیگر این است که کریدور جدیدی از قزاقستان به شرق روسیه امتداد یافته و ایران نیز از طریق این کشور می‌تواند به شرق روسیه دسترسی پیدا کند.

او با بیان اینکه «مساله حادی در ارتباط لجستیکی با قزاقستان وجود ندارد» افزود: در حال حاضر 40 درصد از زیرساخت‌ها دریایی مرتبط با قزاقستان بلااستفاده مانده است. با وجود این، لازم است که تمرکز بیشتری به توسعه زیرساخت‌ها در این بخش معطوف شود و در عین حال ضرورت دارد که بخش حاکمیتی برای توسعه ظرفیت‌ها توسط بخش خصوصی فرصت‌سازی کند.

بازرگانان از تلاش برای کسب منافع کوتاه‌مدت پرهیز کنند

در ادامه این جلسه، علی‌اکبر جوکار، رئیس اداره دوم شرق اروپا وزارت امور خارجه و سفیر منصوب ایران در قزاقستان، توضیحاتی درباره وضعیت جغرافیایی و جمعیتی قزاقستان ارائه کرد و گفت: این کشور از نظر صنایع و میزان جمعیت که به حدود 19 میلیون نفر می‌رسد، یک مزیت برای ایران محسوب می‌شود. نکته دیگر اینکه، 92 درصد واردات ایران از قزاقستان، غلات بوده و عمده صادرات ایران به این کشور مواد غذایی است. البته این حجم مراودات کفایت نمی‌کند و لزوم سرمایه‌گذاری در حمل‌ونقل، تقویت سوآپ، ایجاد تنوع در صادرات محصولات غذایی و صادرات کالا با ارزش افزوده بالاتر به این کشور احساس می‌شود.

جوکار هم‌چنین در ادامه سخنان خود، بازرگانان را از تلاش برای کسب منافع کوتاه‌مدت در ارتباط با قزاقستان برحذر داشت.

حسن ولی‌بیگی، مشاور اتاق مشترک ایران و قزاقستان، به عنوان دیگر عضو این پنل طی سخنانی به فرصت‌های صادرات ایران به قزاقستان پرداخت و گفت: کل واردات قزاقستان 48 میلیارد دلار برآورد می‌شود که حدود 5 میلیارد دلار آن به صنایع غذایی اختصاص دارد. در این میان، صادرات ایران به قزاقستان در سال گذشته، حدود 152 میلیون دلار بوده است؛ در حالی که ایران در بخش کشاورزی به میزان 700 میلیون دلار امکان صادرات به این کشور را دارد و در حوزه صنایع غذایی این رقم به 560 میلیون دلار می‌رسد.

او افزود: واردات قزاقستان در بخش میوه و خشکبار، به میزان 470 میلون دلار است و ایران 56 میلیون دلار در این بخش به قزاقستان صادرات دارد. در حالی که ظرفیت بازار قزاقستان به گونه‌ای است که امکان افزایش صادرات میوه و خشکبار به این کشور تا 200 میلیون دلار نیز وجود دارد. همچنین واردات قزاقستان در بخش سبزی و نباتات 163 میلون دلار برآورد شده که ارزش صادرات ایران در این بخش به این کشور معادل 14 میلیون دلار است اما افزایش این رقم به 133 میلیون دلار نیز امکان‌پذیر است. در عین حال، این کشور در بخش لبنیات نیز 350 میلیون واردات دارد که به میزان 5 میلیون دلار آن از ایران تامین می‌شود اما امکان افزایش صادرات لبنیات ایران به قزاقستان تا 210 میلیون دلار نیز ممکن است.

 ولی‌بیگی چشم‌انداز اقتصاد قزاقستان تا سال 2031 را نیز از نظر تقویت نرخ ارز، برخورداری از تورم کمتر از 5 درصد و رشد حدود 5 درصدی مثبت ارزیابی کرد و گفت: پیش‌بینی این شاخص‌ها نشان می‌دهد که چنانچه فعالان اقتصادی با نیت سرمایه‌گذاری وارد این کشور شوند، دچار مشکل نخواهند شد.

در ادامه، نسرین پابرجا، رایزن بازرگانی جدید ایران در قزاقستان، هم با اشاره به اینکه ایران و قزاقستان از طریق چهار مدل حمل‌ونقل با یکدیگر در ارتباط هستند، گفت که نسبت به ایجاد خطوط منظم دریایی از بنادر شمالی ایران به بنادر قزاقستان اقدام شده و تجار می‌توانند از این امکان استفاده کنند.

او در ادامه توسعه تجارت در زمینه دارو و خدمات فنی مهندسی برای افزایش همکاری‌ها را دارای مزیت دانست و گفت که حضور در نمایشگاه‌ها، استفاده از ظرفیت اتاق‌های مشترک و استفاده از ظرفیت مرکز تجاری ایران در قزاقستان نیز در دستیابی به این هدف راهگشا خواهد بود.