در سال های گذشته میل و رغبت شهروندان به سرمایه گذاری در بخش های مختلف بدنه دولت کاهش پیدا کرده است و صنایع هوایی یکی از این بخش هاست. استفاده از دپوی وسایل استهلاکی و مزایده یا مناقصه بخشی از هواپیمایهای فرسوده از دیگر راه های صنایع هوایی ایران برای تامین مالی بوده است. هم چنین دریافت وام و بازپرداخت آن تنها به عنوان مُسکن در این صنعت نقش آفرینی کرده است. در یک سال گذشته تحریم ایران باعث شده درآمدزایی از محل عبور پروازها از آسمان کشور هم کاهش پیدا کند. در این شرایط برای تامین مالی صنعت هوایی چه باید کرد؟

صنایع هوایی ایران به دلیل استفاده از رویکردهای سنتی و دیرینه در استفاده از ابزارآلات و تجهیزات قدیمی دچار مشکلات متعدد شده است. فشار تحریم و عدم انتقال دانش و تجربیات سایر کشورها به ایران باعث شده استراتژی های سنتی در این بخش از اقتصاد کشور ادامه پیدا کند. بیشتر تجهیزات و وسایل هوایی که امروز در فرودگاه ها از آن استفاده می کنیم، مربوط به دوران جنگ تحمیلی و بازمانده از آن روزهاست. این نکته می گوید که صنعت هوایی کشور به منابع و قدرت مالی برای تامین خود نیاز دارد.

تجربه بعضی کشورها در این زمینه نشان می دهد بخش خصوصی می تواند در تامین مالی صنایع هوایی ایران نقش مهمی ایفا کند. در هندوستان بخشی از فعالیت های نظامی صنعت هوایی به شرکت های خصوصی و بخش خصوصی واگذار شده است. هم چنین در ترکیه این بخش توانسته به تامین مالی صنایع هوایی این کشور کمک کند. توجه بیشتر به واحدهای تحقیق و توسعه هم از دیگر نکات مهم در بروز رسانی صنایع هوایی کشور است.

یک پژوهش ایرانی با بررسی وضعیت امروز صنایع هوایی کشور، به ویژه وضعیت پس از تحریم ها می گوید تامین مالی از طریق بورس اوراق بهادار و استفاده از سرمایه گذاران داخلی در صنایع هوایی باید مورد توجه قرار بگیرد. از دیگر نکات مهم در این زمینه لزوم برون سپاری بخشی از فعالیت ها و مسئولیت های صنعت هوایی کشور به بخش خصوصی است که می تواند هزینه های دولت را در تامین مالی این بخش کاهش دهد.

برای مطالعه بیشتر مقاله «تبیین روش های تامین مالی مناسب صنایع هوایی ایران و مطالعه تطبیقی آن با کشورهای منتخب» را بخوانید. این مقاله در نشریه اقتصاد دفاع در تابستان سال جاری منتشر شده است.