بعضی ها از آدمی با علایق ایوان شوینارد کمتر انتظار داشتند که او به راه حل خوبی برای مقابله با تغییرات اقلیمی برسد. اما این انتظار آدم ها نیست که عیار دیگران را تعیین می کند.  شوینارد روزی دست به کاری زد که سال ها بود برایش برنامه می چید. او در اتاقی در خانه  چوبی اش نشست، یک ورق کاغذ سفید را پیش رویش گذاشت و شروع به نوشتن کرد.

«اکنون زمین تنها سهامدار ماست». این عنوان نوشته او درباره ارزشها و اهداف شرکت بود. او نوشت «اگر به شکوفایی زمین امید داریم، حتی کمتر از رشد یک کسب وکار، باید با اتکا منابعی که در اختیار داریم، هرآنچه از دستمان بر می آید، انجام دهیم». پس از نگارش این خطوط، سرنوشت کسب وکار او برای همیشه تغییر کرد.

*ایوان شوینارد کیست؟

ایوان شوینارد موسس خرده فروشی پاتاگونیاست. شرکتی که در زمینه تولید لوازم ورزشی و مورد نیاز برای کوهنوردی و طبیعت گردی کار می کند. شوینارد در دهه 1970 با واردات پوشاک به آمریکا کارش را آغاز کرد. او تی شرت های راگبی را از انگلستان می خرید و به رفقایش در آمریکا می فروخت. اما کمی بعد، خودش وارد ساخت وساز تجهیزات مورد نیاز برای کوهنوردی شد و درحالیکه حتی خود هم انتظار نداشت، به صنعتگری در فضای کسب وکار آمریکا تبدیل شد. پاتاگونیا در سال 1973 تاسیس شد و اکنون در بیش از  ده ها کشور در سراسر جهان لباس و وسایل مورد نیاز برای کوهنوردی و طبیعت گردی را عرضه می کند.

*ایوان چقدر پول دارد؟

 از سال 2017، این شرکت به بیش از 800 میلیون دلار درآمد رسیده است. فوربز در فهرست خود از میلیاردرهای جهان، نام ایوان شوینارد را در رتبه 2 هزار و 324اُم قرار داده است.  در سال 2018 ارزش دارایی ایوان شوینارد یک میلیارد دلار تخمین زده شده است. این رقم در سال 2019 به 1.5 میلیارد دلار رسید و در سال 2020، 1.2 میلیارد دلار اعلام شد. در سال 2021، فوربز ارزش دارایی های او را 1.8 میلیارد دلار اعلام کرد اما این رقم در سال 2022، به 1.2 میلیارد دلار رسیده است.

*ایوان برای زمین چه کرد؟

هیچ کدام از ارقام و اعدادی که دارایی شوینارد را تخمی می زند،  گویای واقعیت اصلی در زندگی این ورزشکار و صنعتگر نیست. نکته مهم درباره این صنعتگر، توجه ویژه او به طبیعت و اختصاص سود کسب وکارش به مراقبت از کره زمین است. اما این ماموریتی نیست که به دلیل فشار دولت ها یا نهادهای فراملیتی بر کسب وکار او تحمیل شده باشد. فعالیت های او برای حفظ کره زمین از سال دهه 80 میلادی آغاز شده است.

 از سال 1985، شرکت پاتاگونیا، یک درصد از فروش خود را به حمایت از گروه های حامی محیط زیست در ایالات متحده آمریکا و خارج از آن اختصاص داده است. هم چنین در ماه می 2013، پاتاگونیا شرکت Tin Shed را تاسیس کرد که از استارتاپ های  حوزه محیط زیست و تغییرات اقلیمی حمایت می کرد. در نهایت، شوینارد اعلام کرد در سپتامبر سال جاری میلادی اعلام کرد با هدف مقابله با تغییرات اقلیمی، شرکتش را به یک نهاد خیریه واگذار کرده است. شوینارد، موسس پاتاگونیا اعلام کرده اگر شرایط مالی شرکت به خوبی پیش برود، به احتمال زیاد سالانه 100 میلیون دلار از محل کسب وکار او  برای مقابله با تغییرات اقلیمی پول جمع می شود.

*ایوان چه نوشته است؟

«هرگز نمی خواستم تاجر شوم». این نخستین جمله در توضیح کاری است که ایوان شوینارد با کسب وکارش کرده است. او می گوید هیچگاه برای تبدیل شدن به صاحب یک کسب وکار یا تاجر برنامه ای نداشته است. ایوان در آغاز کارش را با صنعتگری شروع کرده است. برای دوستانش و البته خودش، وسایل کوهنوردی می ساخته تا اینکه سروکارش به صنعت پوشاک و مبادله آن رسیده است. او نوشته همانطور که کسب وکار او بزرگتر می شده، زمین هم گرمتر شده است. تخریب محیط زیست چیزی است که ایوان شوینارد از تماشای آن در سال های کارش می گوید و اینکه فکر می کرده حالا پاتاگونیا باید برای کره زمین چه کند؟ از کسب وکاری که کفش و لوازم کوهنوردی و طبیعت گردی می ساخته چه کار بر می آید؟ او در پاسخ به این پرسش ها،  از تغییر روش های تجارت در پاتاگونیا با هدف کمک به کره زمین و مقابله با تغییرات اقلیمی نوشته است. او نوشته «می توانستیم هم کار درست را انجام دهیم و هم به اندازه پرداخت قبوض پول در آوریم. می توانستیم بر مشتریان و سایر کسب وکارها اثر بگذاریم و شاید آن ها را هم به  مسیر تغییر روش های تجارت دعوت کنیم».

*کار چطور شروع شد؟

کار مقابله با تغییرات اقلیمی در پاتاگونیا از تولید محصولات آغاز شد. ایوان شوینارد نوشته آن ها در انتخاب مواد اولیه برای تولید محصولاتشان سراغ موادی رفتند که کمترین آسیب را به محیط زیست وارد می کند. از دیگر کارهای آغازین در شرکت پاتاگونیا برای حمایت از محیط زیست، تخصیص یک درصد از فروش در هر سال به گروه های فعال در این زمینه بود. هم چنین آن ها در شرکت پاتاگونیا برای حفظ و اشاعه فرهنگ مقابله با تغییرات اقلیمی هم تلاش می کردند. شوینارد  نوشته «ما به شرکتی با گواهی B در کالیفرنیا تبدیل شدیم و هر آنچه برایمان با ارزش بود را در منشور شرکت گنجاندیم تا حفظ شود».

اما کار در این نقطه خاتمه نیافت. در سال 2018، شرکت پاتاگونیا اعلام کرد هدف این کسب وکار حفظ سیاره زمین به عنوان خانه انسان هاست. شرکت شوینارد با انتخاب این هدف توانست بهترین خودش را در مقابله با تغییرات اقلیمی و بحران های زیست محیطی به نمایش بگذارد. اما حتی رسیدن به این مرحله هم برای ایوان شوینارد کافی نبود. او نوشته «لازم بود راهی برای اختصاص پول برای مقابله با بحران های زیست محیطی پیدا کنیم درحالی که ارزش های شرکت را هم حفظ می کردیم. باید راستش را به شما بگویم. هیچ انتخاب خوبی در بین گزینه ها نباید. برای همین باید خودمان دست به کار می شدیم».

*انتخاب های شوینارد چه بود؟

یکی از انتخاب های ایوان شوینارد و گروهش در شرکت پاتاگونیا، فروش این شرکت بود. ایوان شوینارد فکر می کرد می تواند کسب وکارش را بفروشد و پول این فروش را به گروه های فعال در مقابله با تغییرات اقلیمی تخصیص دهد. اما چند مسئله مانع از انجام این کار شد. او نوشته در مرحله اول به این فکر کرده که آیا مالک تازه پاتاگونیا به ارزش هایی که در منشور این شرکت ثبت شده پایبند خواهد بود؟ آیا مالک تازه شرکت کارکنانی که اکنون در شعب پاتاگونیا  در کشورهای مختلف کار می کنند و با اهداف این شرکت همراه شده اند را حفظ خواهد کرد؟ عدم اطمینان از پاسخ مثبت مالک تازه پاتاگونیا به این پرسش ها باعث شد شوینارد دنبال راه حل های دیگر برود.

او نوشته «راه دوم این بود که سهام شرکت را عرضه کنیم. اما چه فاجعه ای می شد اگر این کار را می کردیم». این راه برای شوینارد کارآمد نبود. حتی شرکت های عمومی که انگیزه مقابله با تغییرات اقلیمی و دیگر کارهای عام المنفعه را دارند، به دلیل تلاش مداوم برای خلق سود در کوتاه مدت، در بلندمدت درگیر فشار مضاعف اند.  مسئولیتی که آن ها در بلندمدت در قبال سهامداران دارند، انگیزه شان برای انجام کارهایی که منافع آن همه جامعه را درگیر می کند، از بین می برد.

اینجا بود که شوینارد به پایان راه رسید. او نوشت «راستش را باید بگویم. هیچ راه خوبی در دسترس نبود. بنابراین باید خودمان دست به کار می شدیم. سهام شرکت ما در بازار عرضه نشده و ما شرکت سهامی عام نیستیم اما هدف داریم. این را می توانم به شما بگویم».

شوینارد کسب وکاری را اداره می کند که به جای استخراج  مواد ارزشمند از دل طبیعت و به عبارت بهتر کره زمین، و تبدیل آن به ثروتی برای ثروتمندتر شدن میلیاردرها در سراسر جهان، به کار دیگری روی آورده و این کار، همان تخصیص ثروت از محل  کسب وکارش به حفاظت از سیاره زمین است. اما چطور؟

*پاتاگونیا چطور کار می کند؟

براساس تصمیم شوینارد، 100 درصد از سهام این شرکت خصوصی به صندوق هدف پاتاگونیا اختصاص پیدا می کند. این صندوق براساس ارزش هایی که در منشور شرکت ثبت شده و اهدافی که برای شرکت تعریف شده ایجاد شده است. پیش از این، 100 درصد از سهام بدون رای این شرکت به یک سازمان غیر انتفاعی به نام Holdfast Collective منتقل شده بود، سازمانی که برای مقابله با بحران های زیست محیطی و تغییرات اقلیمی و برای دفاع از طبیعت شکل گرفته است. نکته دیگر، تامین بودجه از پاتاگونیا برای مقابله با بحران هایی است که زمین را تهدید می کند. شوینارد نوشته «هر سال پولی را در کسب وکار سرمایه گذاری می کنیم و این سرمایه گذاری به درآمد می رسد و از این درآمد برای مقابله با بحران ها استفاده می کنیم».

*تازه اول راهیم

پاتاگونیا در سپتامبر سال 2022 میلادی در صدر اخبار اقتصادی و محیط زیستی جای گرفته درحالیکه این نخستین تلاش ایوان شوینارد برای مقابله با بحران های زیست محیطی و تغییرات اقلیمی نیست. در نوشته ای که از ایوان در سایت پاتاگونیا منتشر شده، به سابقه 50 ساله شرکت در مقابله با تهدیدها علیه طبیعت اشاره شده است. با این وجود شوینارد می گوید آن ها تازه در آغاز راه مبارزه با تغییرات اقلیمی ایستاده اند. او نوشته «نزدیک به 50 سال است که تغییر رویه و مسئولیت پذیری در کسب وکارمان را آغاز کردیم اما تازه اول راهیم».

ایوان شوینارد نوشته «اگر به شکوفایی زمین امید داریم، حتی کمتر از رشد یک کسب وکار، باید با منابعی که در اختیار داریم، هرآنچه از دستمان بر می آید، انجام دهیم. این راه حل دیگری است که ما برای انجام وظیفه مان در قبال زمین پیدا کرده ایم».

باوجود وسعت زمین، منابع آن بی نهایت نیست و پایانی دارد. شوینارد نوشته «دیگر برای همه روشن شده که ما از محدودیت هایی که برای منابع زمین تعریف شده فراتر رفته ایم. اما طبیعت انعطاف پذیر است. ما می توانیم کره خاکی را حفظ کنیم. فقط باید به انجام این کار متعهد بود».