در شرایطی که بازارها از طلا گرفته تا دلار و خودرو روزهای سرکشی را طی می کنند و قیمت دلار وارد کانال 40 هزار تومان شده و قیمت هر گرم طلا بیش از یک میلیون و 750 هزار تومان خرید و فروش می شود؛ مرکز آمار گزارشی منتشر کرده است که با نوسانات بازار شباهتی ندارد.

مرکز آمار ایران گزارش تورم آخرین ماه فصل پاییز را منتشر کرد. آمار منتشرشده نشان می‌دهد شاخص قیمت مصرف‌کننده در آذرماه 563واحد بوده که به نسبت ماه قبل رشد 9/ 1درصدی را ثبت کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد تورم ماهانه در مهرماه 3درصد، در آبان‌ماه 1/ 2درصد و در آذرماه 9/ 1درصد بوده که نشان‌دهنده نزولی بودن نرخ تورم در فصل پاییز است. به‌رغم کاهش تورم ماهانه، تورم نقطه‌به‌نقطه افزایشی گزارش شده است. نرخ تورم نقطه‌ای آذر به میزان 5/ 48درصد گزارش شده که این رقم در آبان‌ماه 1/ 48 درصد بود. همسو با تورم نقطه‌ای، تورم متوسط نیز افزایش یافته است. نرخ تورم متوسط آذرماه 45درصد گزارش شده که یک واحد درصد نسبت به آبان بیشتر بوده است.

مرکز آمار ایران تغییرات قیمتی کالاها و خدمات را در 12 گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها»، «دخانیات»، «پوشاک و کفش»، «مسکن، آب برق، گاز و سایر سوخت‌ها»، «مبلمان و لوازم خانگی»، «بهداشت و درمان»، «حمل‌و‌نقل»، «ارتباطات»، «تفریح و فرهنگ»، «آموزش»، «هتل و رستوران» و «کالاها و خدمات متفرقه» بررسی می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد در آ‌ذرماه تورم در این گروه‌ها در بازه حدود صفر تا 8/ 8درصد بوده است. 6 گروه از گروه‌های موردبررسی تورم بیشتر از 5/ 1درصد داشته‌اند. 

بررسی‌ها نشان می‌دهد گروه بهداشت و درمان با حدود 8/ 8درصد تورم ماهانه، بیشترین افزایش را در میان گروه‌ها به خود اختصاص داده که به نظر می‌رسد این افزایش به دلیل بالارفتن قیمت دارو بوده است. مشاهدات میدانی نشان می‌دهد قیمت یک ورق ده‌تایی ژلوفن که یکی از مسکن‌های پرمصرف به حساب می‌آید، به 20‌هزار تومان رسیده اما در سایت‌های فروش دارو، قیمت‌ها متفاوت است. وزن این گروه در سبد خانوار حدود 14/ 7درصد است.   دومین گروه که بیشترین تورم را به خود اختصاص داده، گروه حمل‌ونقل است که تورم آن در آذرماه 9/ 4درصد بوده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در نهمین ماه سال، خودرو‌های سواری افزایش قیمت داشته‌اند. افزایش قیمت دلار بر افزایش قیمت خودرو بی‌تاثیر نبوده است. ضریب اهمیت این گروه در محاسبه تورم حدود 41/ 9درصد است. گروه مسکن، آب برق، گاز و سایر سوخت‌ها که سهم حدود 5/ 35درصد در محاسبه تورم را به خود اختصاص می‌دهد، تغییرات قیمت ماهانه حدود 6/ 2درصدی داشته است. در این گروه، قیمت اجاره در آذرماه 8/ 2درصد رشد داشته و آب، برق و سوخت نیز حدود 9/ 0درصد مثبت بوده است.  

آمارها نشان می‌دهد گروه پوشاک و کفش  نیز تورم ماهانه 2/ 2درصدی در آذرماه را ثبت کرد. ضریب اهمیت این گروه در محاسبه تغییرات قیمتی 78/ 4درصد است.   تغییرات قیمتی در گروه کالاها و خدمات متفرقه در آذرماه سال جاری نسبت به آبان‌ماه حدود 9/ 1درصد بوده است. ضریب اهمیت این گروه نیز حدود 18/ 4درصد بوده است.  گروه مبلمان و لوازم خانگی با ضریب اهمیت 93/ 3درصد تورم ماهانه 7/ 1درصدی را در آذرماه ثبت کرده است.  دو گروه «دخانیات» و «هتل و رستوران» نیز آخرین ماه فصل پاییز تورم ماهانه 5/ 1‌درصدی را ثبت کرده‌اند.

تورم صفر در خوراکی‌‌ها

یکی از نکته‌های قابل توجه در آمار آذرماه، تورم صفر در گروه خوراکی‌ها بوده است. به عبارت دیگر، میانگین قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در آذرماه نسبت به آبان‌ماه تغییر قابل‌توجهی نداشته است. در این گروه که ضریب اهمیت حدود 64/ 26درصد دارد، نان و غلات یک‌درصد، شیر و پنیر و تخم مرغ 3/ 1درصد، سبزیجات و حبوبات 9/ 1درصد و چای، قهوه، کاکائو، نوشابه و آب‌میوه 7/ 1درصد افزایش قیمت داشته‌اند. در مقابل، گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها تورم منفی 4/ 2درصد و میوه و خشکبار تورم منفی 5/ 2درصدی را ثبت کرده‌اند.

اما سوال اصلی این است که با وجود رشد قیمت ها در بازار طلا، سکه، دلار و... چرا تورم کمی کنترل شد. دلیل نخست می تواند این باشد که ممکن است وزن کالاهای دلاری در شاخص مصرف‌ کننده بالا نباشد. از سوی دیگر بررسی شاخص کل مصرف‌کننده در دو دسته کالاها و خدمات است. گروه کالاها به سه دسته کالاهای بادوام، کم‌دوام و بی‌دوام تقسیم می‌شوند. اثر تغییرات دلار بر کالاهای بادوام بیشتر است که ضریب اهمیت 5/ 5درصدی دارد. تورم ماهانه آذر کالاهای بادوام 2/ 6درصد بوده است. کالاهای بی‌دوام که ضریب اهمیت 40درصدی دارند، تورم ماهانه 1/ 1درصد را ثبت کرده‌اند و کالاهای کم‌دوام با ضریب اهمیت 5درصد، تغییرات قیمتی 3/ 2درصدی را در آذرماه ثبت کرده‌اند.  از سوی دیگر به اعتقاد کارشناسان افزایش قیمت دلار با یک وقفه زمانی بر سایر کالاها اثرگذار است و احتمالا در ماه‌های آتی شاهد تخلیه شدن قیمت دلار بر کالاها هستیم.