جنگ روسیه و اوکراین برنده‌هایی هم داشت، یکی از آن‌ها عربستان سعودی بود. اما چطور؟ اقتصاد عربستان سعودی در دومین فصل از سال 2022 رشد 11.8 درصدی را تجربه کرده، رشدی که از سال 2011 تاکنون در اقتصاد این کشور سابقه نداشته‌است. دلیل این رشد اقتصادی هم افزایش قیمت نفت بوده‌است. اصولاً تنش‌های ژئوپلیتیکی منجر به افزایش قیمت نفت می‌شود، این همان اتفاقی است که با جنگ روسیه و اوکراین در دنیای نفت رخ داد و باعث شد قیمت طلای سیاه دوباره به بالای 100 دلار در ازای هر بشکه صعود کند. نتیجه آن، سود کشورهای اصلی تولیدکننده نفت بود که مهم‌ترین آن‌ها عربستان سعودی است. اما این جنگ در کنار افزایش قیمت نفت، منجر به افزایش قیمت بسیاری از دیگر کالاها در کشورهای مختلف شد که نتیجه آن افزایش نرخ تورم است. پرسش اینجاست که عربستان سعودی به چه نرخ تورمی رسید و چطور تلاش کرد از مردم فقیر محافظت کند؟

تورم در عربستان سعودی براساس‏‏‏‏ گزارش‌های بلومبرگ به بالاترین سطح خود در 22 ماه گذشته رسیده‌است. همه‌گیری کرونا و جنگ روسیه و اوکراین از اصلی‌ترین دلایل افزایش نرخ تورم در این کشور بوده‌است. البته در گزارش بلومبرگ گفته شده که افزایش قیمت‌ها در عربستان سعودی به شدتِ سایر کشورهای جهان نبوده و آن‌قدر به مردم فشار نیاورده‌است. رویترز نوشته شاخص قیمت‌های مصرف‌کننده در ماه ژوئن در عربستان، 2.3 درصد افزایش یافته که اصلی‌ترین آن‌ها مربوط به افزایش قیمت مواد غذایی بوده‌است. نرخ تورم این کشور در ماه می، 2.2 درصد بوده‌است.

طبق آمار مرکز آمار عربستان سعودی، قیمت مواد غذایی و نوشیدنی‌ها در این کشور در ماه ژوئن رشد 4.4 درصدی و قیمت حمل‌ونقل هم رشد 2.5 درصدی داشته که عمده آن از جنگ روسیه و اوکراین ناشی شده‌است. اما کارشناسان اقتصادی بر این باورند که فشار تورم در عربستان به اندازه سایر نقاط جهان نخواهد بود.

اکثر کشورهای جهان به دلیل افزایش قیمت حامل‌های انرژی هنوز نتوانسته‌اند تورم خود را به شکلی جدی مهار کنند. اما برخی از کشورهای منطقه خاورمیانه، قصه‌ای متفاوت دارند. براساس‏‏‏‏ گزارش واشنگتن‌پست، این کشورها به‌رغم آسیب دیدن از افزایش جهانی قیمت کالاها، از افزایش قیمت انرژی سود برده‌اند و از این طریق توانسته‌اند اقتصاد خود را مدیریت کنند. عربستان سعودی یکی از همین کشورهاست. این کشور توانسته از سود حاصل از انرژی به عنوان سپری برای دفاع از فقرا در برابر تورم بهره بگیرد.

*بسته 5.33 میلیارد دلاری برای فقرا

ملک سلمان، پادشاه سعودی‌ها چندی پیش برای حمایت از فقرا از تخصیص 5 میلیارد و 330 میلیون دلار در قالب پول نقد و کالا به مردم این کشور خبر داد. دسترسی به منابع نفتی به این کشور اجازه داده به راحتی بسته‌هایی برای معیشت و حفاظت از فقرا طراحی کند. حدوداً دوسوم از جمعیت 35 میلیون نفری عربستان را شهروندان عربستانی تشکیل می‌دهند که نیمی از بسته مالی به عنوان کمک به آن‌ها تعلق گرفته‌است. البته عربستان سعودی از سال 2017 برنامه‌ای را در پیش گرفته که طبق آن، مردم از یارانه‌هایی هم برخوردار می‌شوند. اما بسته حمایتی دولت، جدا از این یارانه قدیمی بوده و به شهروندان عربستانی تعلق گرفته‌است.

برخی گزارش‌ها حاکی از این است که عربستان سعودی به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت در جهان، روزانه 1 میلیارد دلار درآمد نفتی دارد. همین درآمد باعث شده پادشاه سعودی‌ها سخاوت بیشتری به خرج دهد و با راحتیِ بیشتری برای بسته‌های معیشتی تصمیم بگیرد. به این ترتیب فشار تورم بر مردم هم کاهش پیدا کرده و شهروندان سعودی نسبت به سایر نقاط جهان، کمتر از این لحاظ تحت فشار قرار گرفته‌اند.

هرچند مقامات عربستان سعودی برای مهار تورم تلاش‌های زیادی کرده‌اند و حتی بسته‌هایی برای حمایت از مردم تدارک دیده‌اند اما باز هم تورم این کشور تک‌رقمی و در محدوده 2 درصد است، رقمی که برای بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران، دور از دسترس به نظر می‌رسد. بهره‌گیری از درآمدهای نفتی و ارائه طرح‌های حمایتی، در کنار افزایش قیمت نفت و همچنین جمعیت نسبتاً پایین باعث شده عربستان سعودی از عهده مهار تورم بربیاید و آن را به نوعی مدیریت کند. با این حال باید دید ادامه جنگ روسیه و اوکراین و تداوم خیزش قیمت‌ها در نقاط مختلف جهان، تا چه اندازه این کشور را تحت فشار قرار می‌دهد و تا کجا به آن اجازه کنترل اوضاع را می‌دهد.