در بهار امسال ساخت و ساز در پايتخت به پايين‌ترين ميزان خود در چند سال اخير رسيد. به گونه‌اي كه آمارها نشان مي‌دهد تيراژ توليد مسكن در تهران طي فصل بهار در ۱۸سال گذشته بي‌سابقه بود. به اعتقاد كارشناسان اين ركود تاريخي در ساخت و سازها بيش از هر عاملي، متاثر ازجهش دوباره قيمت مسكن در ابتداي سال جاري است كه باعث نااطميناني سرمايه‌گذاران ساختماني به آينده و ناتواني بيشتر آنها در فروش و در نتيجه انصراف از ادامه فعاليت‌شان شده است.

اگرچه سال ۱۴۰۰ تيراژ ساخت مسكن در تهران به كف تاريخي خود رسيد، اما آمار جديد از پروانه‌هاي ساختماني صادرشده در سه ماه نخست امسال حكايت از آن دارد كه تيراژ توليد مسكن در تهران نسبت به كف تاريخي پارسال ۴۲ درصد ديگر سقوط كرد. بهار پارسال در تهران براي ۱۰ هزار و ۷۰۰ واحد مسكوني پروانه ساختماني صادر شد كه اين ميزان در بهار امسال به 6 هزار و ۲۰۰ واحد تنزل پيدا كرده است.  روند ساخت‌وساز‌ها در ساير شهرها نيز چندان تعريفي نداشته است؛ به‌طوري ‌كه براساس آمار‌هاي اخير مركز آمار ايران، در بهار سال جاري واحد‌هاي درج ‌شده در پروانه‌هاي ساختماني مناطق شهري كشور تعداد ۹۰ هزار و ۲۹۰ واحد بوده كه نسبت به بهار ۱۴۰۰ كاهش ۱۲.۷ درصدي و نسبت به زمستان ۱۴۰۰ كاهش ۲۱.۸ درصدي را نشان مي‌دهد. اين تعداد در استان البرز با كاهش ۴۳.۷ درصدي نسبت به بهار سال ۱۴۰۰ بيشترين افت را تجربه كرده است. پس از اين استان، ساخت‌وساز استان گيلان نسبت به بهار سال گذشته كاهش ۴۲.۶ درصدي داشته و اين استان در رتبه دوم با بيشترين افت ساخت‌وساز قرار دارد. همچنين طي بهار امسال نسبت به بهار ۱۴۰۰ ساخت‌وساز در استان مركزي كاهش حدود ۴۰ درصدي، در خراسان‌جنوبي كاهش ۳۸.۸ درصدي، در ايلام كاهش نزديك به ۳۵ درصدي، در زنجان كاهش ۳۱.۸ درصدي، در استان تهران كاهش ۳۱.۲ درصدي و در استان آذربايجان‌غربي نيز كاهش ۳۱ درصدي داشته است. در خراسان‌رضوي ساخت‌و‌ساز امسال نسبت به بهار سال قبل كاهش ۲۸.۲ درصدي، در مازندران كاهش ۱۸.۵ درصدي، در قم كاهش ۱۷.۷ درصدي، در خراسان‌شمالي كاهش ۱۵ درصدي، در كهگيلويه‌وبويراحمد كاهش ۱۴.۷ درصدي، لرستان كاهش ۱۴.۲ درصدي، خوزستان ۱۳.۳ درصدي و اين ميزان در استان‌هاي كرمان، فارس، هرمزگان و گلستان نيز كاهش ۱ تا ۱۲ درصدي داشته است. اين آمار‌ها نكته قابل‌ تاملي را نشان مي‌دهد؛ به‌طوري‌ كه ‌جز استان‌هاي اصفهان و آذربايجان‌شرقي كه داراي كلانشهر هستند، در ساير استان‌هاي داراي كلانشهر، ساخت‌و‌ساز با افت قابل‌ توجهي روبه‌رو بوده است.

نکته مهم این است که بخش عمده مشكلات كمبود مسكن مربوط به كلانشهر‌ها و شهر‌هاي بزرگ استان‌هايي همچون تهران (كلانشهر تهران)، البرز (كلانشهر كرج)، خراسان‌رضوي (كلانشهر مشهد)، قم (كلانشهر قم)، خوزستان (كلانشهر اهواز) و فارس (كلانشهر شيراز) است.

در این بین کارشناسان معتقدند بخش خصوصي هر قدر هم كه توان ساخت و ساز بالايي داشته باشد در شرايطي كه مردم قدرت خريد نداشته باشند و قادر به خريد مسكن نباشند مسلما سرمايه‌ گذاری چندانی در اين بازار نخواهند کرد و عملا به خاطر این شرایط از دو سال گذشته وضعيت در بازار مسكن به جايي رسيده كه مردم ديگر حتي با اخذ وام و اعتبار و ... هم نمي‌توانند در اين بازار وارد شوند. تنها دليل آن هم اين است كه از قدرت خريد مردم كاسته شده است. اينكه مي‌گويند 400 ميليون تومان وام به متقاضيان مسكن مي‌دهند باز هم مردم چندان استقبالي از اين وام‌ها نمي‌كنند، چراكه با وجود اين گرانيی ها و درآمدهای اندك بازپرداخت اين وام‌ها برای افراد بسیار سخت و تقریبا غيرممكن شده است.