این روزها عوامل مختلفی مثل جنگ اوکراین، افزایش شدید قیمت سوخت و مواد غذایی و نیز افزایش نرخ بهره باعث شده که تهدید رکود تورمی به شدت افزایش پیدا کند. اما حداقل یک منطقه هست که توانسته از این وضعیت سخت دور بماند: منطقه آسیای جنوب شرقی.

در سطح دنیا سرمایه‌گذاران در حال فروش سهام‌هایشان هستند چون انتظار دارند نرخ بهره بالاتر برود و رکود اتفاق بیفتد. فدرال رزرو آمریکا نرخ بهره را در حدی بیش از انتظار بالا برده تا جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرد. این در حالی است که استراتژی کووید-صفر چین و تلاش شدید برای مقابله با افزایش ابتلا به کووید در چین باعث شده که تقاضا در دومین اقتصاد بزرگ دنیا کاهش پیدا کند.

با این حال این طور به نظر می‌رسد که منطقه آسیای جنوب شرقی از چرخه رکود تورمی کنار مانده است. بر اساس تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده، در چهار تا از شش اقتصاد بزرگ مجمع کشورهای آسیای جنوب شرقی، تولید ناخالص داخلی دارد با سرعتی بیشتر از تورم افزایش پیدا می‌کند.

در این چهار کشور یعنی ویتنام، مالزی، اندونزی و فیلیپین، اقتصادها در حال احیا هستند چون محدودیت‌های دوران پاندمی کرونا برداشته شده و نیز گردشگران به هتل‌ها و ریزورت‌های منطقه بازگشته‌اند. این شرایط به خصوص در ویتنام و اندونزی قابل مشاهده است.

فردریک نیومان اقتصاددان ارشد آسیا در اچ‌اس‌بی‌سی در این خصوص می‌گوید: «آنچه امروز در منطقه آسیای جنوب شرقی می‌بینیم، این است که فضای رشد بسیار قوی شده است و احتمال دارد که این وضع در نیمه دوم سال جاری هم ادامه داشته باشد. درواقع منطقه آسه‌آن خیلی مقاومت خوبی از خود نشان داده است.»

به همین ترتیب، خوان گو رییس بخش پژوهش‌های آسیا در موسسه اِی‌اِن‌زد در سنگاپور می‌گوید: «اینجا صحبت‌های زیادی درباره رکود تورمی مطرح می‌شود. اما یکی از نقاط روشن بحث این است که کشورهای منطقه آسیای جنوب شرقی موفق شده‌اند با بحران کووید به عنوان یک بحران محلی یا اِندمیک (در نقطه مقابل جهانی یا پاندمیک) برخورد داشته باشند و تا حدی آن را مدیریت کنند و به تدریج محدودیت‌های کرونایی را بردارند و مسیر پیش روی اقتصادشان را باز کنند.»

فقط در تایلند و سنگاپور است که نرخ تورم با سرعتی بیشتر از رشد تولید ناخالص داخلی بالا رفته است. در حال حاضر، اقتصاد تایلند در وضعیت احیا قرار دارد اما نرخ فزاینده تورم دارد جلوی تقاضای مصرف‌کننده را می‌گیرد. در همین حال، سنگاپور ماه گذشته هشدار داد که احیای اقتصادش دارد به کندی انجام می‌گیرد؛ زیرا تاثیر جنگ اوکراین و نیز محدودیت‌های قرنطینه‌ای در چین (که بزرگ‌ترین شریک تجاری سنگاپور است) روی اقتصاد این کشور تاثیر منفی گذاشته است.

در سایر نقاط منطقه، این طور به نظر می‌رسد که بدترین دوران‌های افول اقتصادی ناشی از پاندمی کرونا سپری شده و احیا در حال مشاهده است. در فیلیپین که قرنطینه سختی برای مقابله با کووید داشت و به تبع آن یکی از بدترین انقباض‌های اقتصادی در میان کشورهای منطقه را تجربه کرد، شاهدیم که تولید ناخالص داخلی در سه ماهه اول سال جاری میلادی به میزان ۸.۳ درصد افزایش پیدا کرده است. علتش هم احیای مصرف است.

اما اقتصادهای جنوب شرق آسیا دارند در زمینه بازده اقتصادی نشانه‌های بسیار مثبتی از خود نشان می‌دهند و افزایش باثبات رشد صادرات نیز در همین راستا مطرح است. افزایش قیمت مواد غذایی، سوخت و مواد خام به سود کشورهایی که آنها را در حجم زیاد صادر می‌کنند تمام شده است. مثلا افزایش قیمت روغن پالم برای اندونزی و مالزی، افزایش قیمت لاستیک برای تایلند و مالزی و افزایش قیمت زغال سنگ برای اندونزی تاثیر مثبتی داشته است.

کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا در عین حال می‌توانند از تغییر در سیاست‌های تولیدکنندگان و تنوع‌بخشی به زنجیره تامین آنها (که پس از جنگ تجاری آمریکا با چین مورد توجه قرار گرفت) بهره ببرند. مثلا شرکت اپل برخی از کارخانه‌های تولید آیپد خود را از چین به ویتنام منتقل کرده است.

ترین نگوین اقتصاددان ارشد بخش اقتصادهای نوظهور آسیا در بانک ناتیکیس در این خصوص می‌گوید: «ویتنام قابلیت آن را دارد که کاهش تولید در چین را جبران کند. این کاهش به خاطر اختلال در زنجیره‌های تامین رخ داده بود و بیش از همه در بخش تولید لوازم الکترونیک، نساجی و کفش دیده می‌شد.»

البته کشورهای منطقه آسیای جنوب شرقی با مشکلات پیش‌بینی‌نشده‌ای هم مواجه‌اند که در آینده می‌تواند آنها را تحت تاثیر قرار بدهد. مثلا فیلیپین که به واردات برنج، سوخت و مواد غذایی وابسته است حالا تحت فشار قرار دارد و احتمالا در آینده هم وضع مشابهی را تجربه خواهد کرد.