پرونده سال آبی 1401– 1400با کاهش 18تا 24درصدی بارندگی و افزایش 1.1درجه ‌ای میانگین دمای هوای کشور نسبت به میانگین بلندمدت بسته شد اما نکته نگران کننده این است که برآوردهای اولیه آینده‌نگر هواشناسی نشان می دهد همچنان پاییز خشک پیش روی کشور است و لااقل در 3ماهه سال آبی 1402- 1401نیز نباید منتظر گشایشی در بارندگی بود. طبق آمارها، میانگین بارش‌های جوی سال آبی گذشته (اول مهر 1400تا 31شهریور 1401) حدود 20.6میلیارد مترمکعب معادل 18درصد کمتر از میانگین بارش‌های کشور در 54 سال اخیر بوده است.

سال آبی 1401-1400(اول مهر 1400تا 31شهریور سال 1401) به‌جز یک دوره بارش مقطعی در بهار و سیل تابستان امسال، سالی خشک و کم باران بود و هرچند در سایه تغییرات اقلیمی و به‌خصوص ورود جریان موسمی هند (مونسان) سیلاب‌هایی برای مناطقی ایجاد شد اما درمجموع بارندگی‌های آن در مقایسه با میانگین بلندمدت نامساعد بود. این در حالی است که بررسی آمارهای مربوط به تغییرات دمای هوا نیز از تغییرات قابل‌توجه در این حوزه حکایت دارد به‌گونه‌ای که متوسط دمای کشور در سال آبی گذشته نسبت به دوره زمانی بلندمدت 1.1درجه افزایش داشته است.

طبق آمارهای هواشناسی، حداکثر تغییرات دما نسبت به بلندمدت، در استان کهگیلویه و بویراحمد با 1.9درجه افزایش و استان ایلام به 1.7درجه رشد تعلق داشته است. در قعر جدول تغییرات دمای هوا نیز استان‌های گلستان و خراسان شمالی با افزایش 0.4درصدی قرار دارند. این تغییرات در حالی است که هرگونه نوسان پایدار دمای هوا در یک منطقه می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات شدید و گسترده اقلیمی و آبی باشد.

اطلاعات و داده‌های مؤسسه تحقیقات آب وزارت نیرو نشان می‌دهد در سال آبی گذشته (1401-1400) میانگین بارش‌های جوی کشور در مقایسه با میانگین بارش‌های بلندمدت کشور (54ساله) 18درصد کاهش پیدا کرده و مجموع حجم بارش‌های کشور از میانگین 249.3میلی‌متر در دوره 54ساله به 203.9میلی‌متر در سال آبی گذشته رسیده است. این تغییر به‌معنای کاهش ورودی 20.6میلیارد مترمکعب آب به منابع آبی کشور است. البته همزمان با آمارهای مؤسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، آمارهای سازمان هواشناسی از کاهش 24درصدی‌های بارندگی سال آبی گذشته نسبت به متوسط بلندمدت حکایت دارد که بیانگر شرایط نامساعدتری است. فارغ از اختلافات آماری این دو مرجع، در سال آبی گذشته، بخش اعظمی از حوزه‌های آبی 9گانه کشور ازجمله، حوضه آبریز کرخه، مرزی غرب، سفیدرود بزرگ، دریاچه نمک، زهره و جراحی، هامون هیرمند، سرخی و سایر مناطق، کاهش 25تا 50میلی‌متری بارش‌های جوی را تجربه کردند. براساس آمارها، در سال آبی گذشته، 23استان کمتر از میانگین بلندمدت و 5استان در حد نرمال باران دریافت کرده‌اند و البته به مدد توفان مونسان هند، استان سیستان و بلوچستان و جنوب استان هرمزگان شاهد رشد میزان بارندگی نسبت به متوسط بلندمدت بوده‌اند. درمجموع، با نگاهی به شرایط بارندگی در 54سال گذشته، سال آبی 1401- 1400در بین 11سال دارای کمترین میزان بارندگی رده‌بندی می‌شود.

براساس اطلاعات حوضه‌های آبریز 9گانه کشور، حوضه آبریز کرخه و مرزی غرب 38درصد کمتر از متوسط بلندمدت بارش دریافت کرده است. این آمار در حوضه‌های آبریز سفیدرود بزرگ 26درصد، کارون بزرگ 25درصد، فلات مرکزی و شرقی 24درصد، ارس و اترک 19درصد و حوضه‌های شمالی 4درصد کاهش را ثبت کرده است. در این میان در حوضه آبریز زاینده‌رود کاهش 23درصدی بارش‌ها تجربه شده و در دریاچه ارومیه نیز بارندگی 17درصد از متوسط بلندمدت کمتر بوده است. به گزارش فارس با درنظر گرفتن ضریب نفوذ و رواناب از میزان بارندگی کشور، کاهش 18درصدی میزان بارندگی نسبت به بلندمدت سبب شده است شاهد کاهش ورودی به میزان 20.6میلیارد مترمکعب آب به منابع آبی کشور باشیم.