بندر سنگاپور امروزی جایی است که از قرن سیزدهم میلادی در مکتوبات تجاری ثبت شده و از یک قرن بعد، نام مشخصی هم پیدا کرده است: سینگا پورا یا همان شهر شیر در زبان سانسکریت. در آن زمان سینگا پورا به خاطر قرار داشتن در قسمت بالایی شبه‌جزیره مالای و نیز قرار داشتن در نقطه تقاطع مسیرهای دریایی مهم، رونق زیادی پیدا کرد و کشتی‌های چینی، عربی و پرتغالی به وفور در آن پهلو می‌گرفتند. موقعیت ممتاز استراتژیک سینگا پورا عملا آن را به یک مرکز تجاری ایده‌آل بدل کرده بود. بر اساس آنچه بازرگانان چینی درباره سینگا پورا مکتوب کرده‌اند می‌دانیم که پنبه جزو یکی از مهم‌ترین کالاهای تجاری بود که از اینجا به مناطق دیگر جهان فرستاده می‌شد و به خصوص از جاوا به هند می‌رفت.

در قرن پانزدهم میلادی موقعیت سینگا پورا به عنوان بندر تجاری بین‌المللی افت کرد و علتش هم ظهور سلطنت مالاکا (مالزی امروزی) بود. اما سنگاپور مدرنی که می‌شناسیم در قرن نوزدهم شکل گرفت. در این زمان، امپراتوری بریتانیا به شدت به دنبال افزایش قدرت تجاری و نفوذ دریایی خود بود و می‌خواست نقطه جدیدی را در آسیا برای استقرار ناوگان تجاری خود در نظر بگیرد. یکی از مهم‌ترین اهداف انگلیسی‌ها در این راه، ممانعت از گسترش نفوذ تجاری هلند بود. سنگاپور که بعد از چند قرن فعالیت تجاری به نقطه مهمی در تنگه‌ مالاکا بدل شده بود، کاملا به کار انگلیس می‌آمد.

توماس استامفورد رافلز که در آن زمان حاکم یکی از مناطق سوماترا (در اندونزی امروزی) بود، در ژانویه سال ۱۸۱۹ میلادی خود را به سنگاپور رساند و پتانسیل بالای آن را دریافت. به همین دلیل بود که تلاش کرد معاهده‌ای را حاکمان محلی سنگاپور به امضا برساند و آنجا را به یک مقر تجاری بدل کند. او درواقع برای آن که کنترل آنجا را در دست بگیرد به حاکم محلی پول پرداخت کرد. هدف رافلز این بود که کاری کند تاجران آسیایی و اروپایی در سنگاپور مستقر شوند.

بندر سنگاپور با این ترتیب به سه شبکه عمده تجارت که در آسیای جنوب شرقیِ آن زمان وجود داشت وابسته شد: اول شبکه چینی که منطقه آسیای جنوب شرقی را با بنادر جنوبی چین از جمله فوجیان و گوانگ‌دونگ مرتبط می‌کرد. دوم شبکه آسیای جنوب شرقی که مجمع‌الجزایر اندونزی را پوشش می‌داد. سومی هم شبکه اروپا و اقیانوس هند بود که سنگاپور را به بازارهای اروپا متصل می‌کرد.

این شبکه‌ها مکمل یکدیگر بودند و باعث پیشرفت فوق‌العاده موقعیت منطقه‌ای و جهانی سنگاپور شدند. درواقع پیش‌بینی رافلز درباره پتانسیل سنگاپور درست از آب درآمد و این شهر خیلی سریع به یک مرکز ترانزیت کالا تبدیل شد و مهاجران زیادی را هم از چین، هند و مجمع‌الجزایر مالای به خود جذب کرد.

در سال ۱۸۲۲ میلادی رافلز برنامه شهری منسوب به خودش را آغاز کرد تا کنترل بیشتری بر این مستعمره نصیب انگلیس شود. بر مبنای این برنامه، مناطق مسکونی به چهار بخش تقسیم شدند. یکی شهر اروپایی بود که ساکنانش شامل تاجران اروپایی، ثروتمندان آسیایی و مهاجرانی از اوراسیا می‌شد. چینی‌ها به چاینا تاون در نزدیکی رود سنگاپور منتقل شدند و هندی‌ها هم در منطقه‌ای در همان نزدیکی سکنی پیدا کردند. در یک بخش باقیمانده دیگر هم مجموعه‌ای از مسلمانان، اقوام مالایی و عرب که به سنگاپور مهاجرت کرده بودند زندگی می‌کردند. همچنین بانک‌ها و نهادهای تجاری از جمله اتاق بازرگانی در سنگاپور تاسیس شد.

سنگاپور به تدریج موفق شد بندر باتاویا (جاکارتای امروزی) را در زمینه تجارت شکست بدهد و مرکز تجارت انگلیس در جنوب شرق آسیا نیز بشود. علتش این بود که بندر سنگاپور در قیاس با بنادر دیگر در منطقه محدودیت‌های کم‌تری را اعمال می‌کرد و برای تجارت مناسب‌تر بود.

در قرن نوزدهم سنگاپور به بندر مهمی برای سوخت‌گیری زغال‌سنگی کشتی‌های بخار تبدیل شد و اهمیت بیشتری پیدا کرد و دوران استعمار انگلیس را با رونق تجاری سپری کرد.

سنگاپور تا چند دهه پیشرفت خوبی داشت اما در جریان جنگ جهانی دوم متحمل لطمات زیادی شد؛ به خصوص به این خاطر که در دسامبر سال ۱۹۴۱ میلادی ژاپنی‌ها به سنگاپور حمله کردند. فرماندهان نظامی انگلیسی در سنگاپور تصور می‌کردند اگر قرار است حمله‌ای صورت بگیرد از سمت دریا در جنوب خواهد بود. اما ژاپنی‌ها آنها را غافلگیر کردند و حمله از سمت شمال صورت گرفت. ژاپن در نهایت پیروز شد و در فوریه سال ۱۹۴۲ میلادی سنگاپور را اشغال کرد و حتی نام آنجا را هم تغییر داد.

اما سه سال بعد و به دنبال تسلیم‌شدن ژاپن در جنگ، سنگاپور دوباره به دست انگلیسی‌ها افتاد و آنها تا زمان انحلال توافق تنگه‌ها (که سنگاپور، ملاکا و پنانگ در آن حضور داشتند) کنترل سنگاپور را به دست داشت.

سنگاپوری که امروز می‌شناسیم راه درازی را از آن زمان طی کرده است. برخی از مهم‌ترین تحولات سیاسی سنگاپور در یک قرن اخیر عبارتند از: رسیدن لی کوان ییو به نخست ‌وزیری و همچنین تشکیل فدراسیون مالای، سنگاپور، ساراواک و بورنئوی شمالی که در نهایت موفقیت‌آمیز نبود و سنگاپور در ماه اوت سال ۱۹۶۵ میلادی از آن جدا شد.

بندر سنگاپور

بندر سنگاپور به مجموعه زیرساخت‌ها و پایانه‌هایی اطلاق می‌شود که تجارت دریایی و امور بندری و حمل و نقل دریایی سنگاپور در چارچوبش انجام می‌گیرد. سنگاپور یکی از پررفت‌وآمدترین بنادر از لحاظ تُناژ محموله‌های دریایی است و در زمینه حمل و نقل کانتینری و نیز حمل و نقل نفت خام نقش مهمی را در جهان ایفا می‌کند.

یک تحول مهم در وضعیت بندر سنگاپور در سال ۱۹۶۹ میلادی رخ داد؛ زمانی که تصمیم گرفته شد اولین پایانه کانتینری در تانجونگ پاگار ساخته شود و سنگاپور را وارد یک لیگ جهانی مهم کند. سنگاپور اولین کشور در منطقه جنوب شرق آسیا بود که بندر کانتینری داشت. کانتینری‌شدن درواقع در دهه ۱۹۶۰ میلادی باعث ایجاد تحول و البته اختلال در صنعت کشتیرانی شد؛ چیزی شبیه آنچه که خریدهای آنلاین و اپ‌های فراخوان تاکسی در صنایع امروزی به وجود آوردند. در آن زمان مشخص نبود که آیا تقاضا برای حمل و نقل کانتینری در مسیر اروپا و شرق دور وجود خواهد داشت و آیا سنگاپور برای این امر مناسب است یا نه. اما اگر چنین تحولی در بندر سنگاپور ایجاد نمی‌شد، ریسک بزرگ دیگری یعنی جا ماندن از صنعت به وجود می‌آمد. سنگاپور در نهایت برنده این میدان بود. اولین پایانه کانتینری سنگاپور در تانجونگ پاگار در سال ۱۹۷۲ میلادی افتتاح شد و مزایای زیادی را با خود به همراه آورد.

بندر سنگاپور تا سال ۲۰۰۵ میلادی شلوغ‌ترین بندر جریان از لحاظ میزان مدیریت محموله‌های دریایی به شمار می‌آمد اما درنهایت این عنوان را به بندر شانگهای چین واگذار کرد. بندر سنگاپور در منتهی‌الیه جنوبی شبه‌جزیره مالای و در فاصله ۳۰ کیلومتری از بندر جوهور مالزی قرار دارد و هزاران کشتی روزانه در بندر سنگاپور لنگر می‌اندازند. این بندر به ۵۰۰ بندر دیگر دنیا در ۱۲۳ کشور و شش قاره متصل است.

بندر سنگاپور در دوران معاصر نه فقط به منظورتحقق شکوفایی اقتصادی، بلکه برای جبران محدودیت‌هایش در زمینه خشکی (زمین) و منابع طبیعی اهمیت روزافزون پیدا کرده است. واردات منابع طبیعی برای سنگاپور اهمیت زیادی دارد و در عین حال مرکزیت این بندر برای صادرات مجدد کالاهای مختلف به بنادر بین‌المللی بسیار مهم است و درآمد ارزش افزوده به همراه می‌آورد. صنایع خدماتی در سنگاپور هم رونق زیادی دارند و به خصوص خدمات تجدید منابع آب و غذا برای کشتی‌های خارجی یکی از مهم‌ترین آنهاست. شمار زیادی از کشتی‌هایی که بین اقیانوس هند و اقیانوس آرام حرکت می‌کنند از تنگه سنگاپور می‌گذرند.

سنگاپور در حال حاضر مشغول احداث بندر تواس مگا (در منتهی‌الیه غربی جزیره) است و انتظار می‌رود که احداث آن بین سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۷ به اتمام برسد. این بندر در چهار مرحله ساخته می‌شود و در صورت تکمیل به بزرگ‌ترین پایانه کانتینری جهان تبدیل خواهد شد و همچنین زیرساخت لازم برای ارائه خدمات به بزرگ‌ترین کشتی‌های کانتینری جهان از جمله کشتی‌های کلاس   اورگرین و اچ‌ام‌ام و مرسک را در اختیار خواهد داشت. A

سنگاپور در حال حاضر بخشی از جاده ابریشم دریایی است که از ساحل چین به سمت مناطق ساحلی جنوب هند و سپس به سمت مومباسا در آفریقا می‌رود و از آنجا هم از دریای سرخ به کانال سوئز و مدیترانه و مناطق شمالی دریای آدریاتیک می‌رسد و به بندر تریست در ایتالیا منتهی می‌شود که آن هم به راه آهن منتهی به مناطق اروپای مرکزی و دریای شمال متصل است. برنامه‌ریزی‌های استراتژیک و درازمدت برای بندر سنگاپور یکی از مهم‌ترین نکاتی است که توانسته وضعیت این بندر را همچنان خوب نگه دارد و رقابت‌پذیری را در آن بالا ببرد.

فرهنگ تجاری سنگاپور

برای مذاکره بهتر با سنگاپوری‌ها و موفقیت کسب و کارتان در این کشور به این نکات توجه کنید

سنگاپور یکی از چهار «اژدهای» آسیایی اقتصاد جهانی است و می‌توانیم به آسانی مدعی شویم که سنگاپور مدرن را فرهنگ تجاری‌اش شکل داده است. سنگاپور یکی از بهترین کشورها برای انجام کسب و کار به حساب می‌آید و یکی از پرانگیزه‌ترین نیروهای کار در دنیا را دارد.

درک رفتارهای اقتصادی گروه‌های مختلف قومی

سنگاپور کشوری چند نژادی است و بعد از چند روز گشت و گذار در این کشور می‌توانید تقریبا حدس بزنید طرف مقابل‌تان اصلیتی چینی دارد، یا هندی یا مالایی. عموما سنگاپوری‌های چینی و هندی تمرکز بیشتری روی فعالیت‌های اقتصادی دارند و همین‌ها هستند که فضای اقتصادی این کشور را تحت سلطه خود دارند. مالایی‌ها اما کمتر دنبال منافع اقتصادی‌اند و رابطه با آنها را باید طور دیگری شکل بدهید.

صبر و آرامش در مذاکره

مذاکرات در سنگاپور عموما به شیوه‌ای رسمی و محتاطانه صورت می‌گیرد و سرعت‌شان بالا نیست. اگر شما صبور، آرام و مودب باشید در مذاکره وضع بدی نخواهید داشت. قبل از آغاز مذاکره چند یکی دو دقیقه‌ای را به صحبت‌ غیرکاری بگذرانید.

ضمنا در سنگاپور نباید عصبانی شوید. حتی اگر برای ثانیه‌ای خود را عصبانی نشان بدهید هم وجهه خود را خراب کرده‌اید هم احتمالا قرارداد را از دست داده‌اید.

وقت‌شناسی

سنگاپوری‌ها وقت‌شناسند و وقت‌شناس‌ها را دوست دارند. اینکه در سنگاپور سر وقت به مذاکره یا قرار برسید باید جزو اولویت‌هایتان باشد. اگر دیر می‌رسیدید حتما قبلش خبر بدهید و از طرف مقابل به خاطر تاخیر عذرخواهی کنید.

در اهمیت احترام به کارت ویزیت

در فرهنگ آسیایی احترامی که شما به کارت ویزیت فرد می‌گذارید نمود احترامی است که به خود فرد خواهید گذاشت. به همین خاطر حتما کارت ویزیتی را به شما می‌دهند با هر دو دست یا فقط با دست راست بگیرید چون در فرهنگ سنگاپور دست چپ ناپاک شناخته می‌شود. همان لحظه کارت را کنار نگذارید، آن را با دقت بخوانید و بعد آن را روی میز کنار خود بگذارید. کارت را در جیب عقب شلوار خود نگذارید چون این طور به نظر می‌رسد که روی صورت طرف نشسته‌اید. روی کارت طرف مقابل چیزی ننویسید مگر اینکه خودش بخواهد.

خودتان هم کارت ویزیت‌تان را دو دستی (یا با دست راست) تقدیم کنید و حواس‌تان باید طوری کارت دست طرف مقابل برسد که همان لحظه بتواند آن را بخواند.

احترام به قدرت

با آغاز مذاکره سعی کنید بفهمید که رده بالاترین عضو گروه مقابل کیست و نشان دهید که برای جایگاه او ارزش قائلید. نظر او را در حوزه‌های مختلف جویا شوید. سنگاپوری‌ها آنچنان علاقه‌ ندارند که شخص بالاتر از خود را به چالش بکشند و به همین خاطر می‌توانید با رفتار مناسب (مثلا لبخند) به آنها نشان دهید که اجازه دارند از شما سوال بپرسند.

نه نگفتن

پیشنهادهای طرف مقابل را به سرعت رد نکنید چون ممکن است اینطور به نظر برسد که کلا شخص مقابل را قبول ندارید. سعی کنید در عوض به طور غیرمستقیم پیشنهاد دیگری بدهید یا سوالی بپرسید که به طرف بدون آنکه تحقیر شوید بفهمانید که با ایده‌اش مشکل دارید.

فهم سکوت

گاهی اوقات بین سوال شما و پاسخ طرف سنگاپوری سکوتی پیش می‌آید که ممکن است در فرهنگ شما غیرطبیعی باشد و بخواهید که با جملات اضافه جلوی سکوت را بگیرید. این کار را نکنید. سنگاپوری‌ها عادت دارند که ۱۰ تا ۱۵ ثانیه برای پاسخ دقیق به سوال شما فکر کنند.

در سنگاپور توافق سریع نداریم

سنگاپوری‌ها در کسب و کار روی برقراری روابط تاکید ویژه دارند. آنها ترجیح می‌دهند به جای رسیدن به توافقی سریع، رابطه‌ای طولانی‌مدت را با طرف مقابل آغاز کنند. به همین خاطر طرف سنگاپوری عموما سعی می‌کند درباره‌ شما زیاد بداند. ممکن است میزان سوالاتی که آنها می‌پرسند به نظرتان عجیب برسد یا آنها را بی‌ربط تصور کنید، اما سعی کنید شکیبا باشید  و برای بهبود رابطه تجاری به آنها جواب بدهید. سنگاپوری‌ها شرکای تجاری خوشایندی هستند و حتی اگر فاز آشنایی و اعتمادسازی بیش از حد معمول طول بکشد، ایرادی ندارد.

گروه‌گرایی یا فردگرایی

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که باید موقع مذاکره در نظر داشته باشید این است که اگر چه طرف مقابلتان فردی است با دلمشغولی‌ها و اهداف شخصی، اما او خودش را نماینده و سخنگوی شرکتش و کشورش می‌داند. این شکل گروه‌گرایی باعث می‌شود که خیلی اوقات فرد به تنهایی نتواند تصمیمات را بگیرد و باید حتما قبلش با تیم مشورت کند. تصمیمات در سنگاپور عموما با توافق گروه اتخاذ می‌شود و نهایتا رئیس نظر جمع را نهایی می‌کند. به همین خاطر روند مذاکرات در سنگاپور بسیار کندتر از غرب است. قبل از ورود به سنگاپور حتما این را برای شرکت خودتان توضیح دهید تا طی مذاکرات شما را به خاطر کندی روند زیر فشار نگذارند.

جوانی یعنی رده‌ی پایین

محل کار در کشورهای آسیا سیستمی سلسله‌مراتبی دارد که در آن دو عامل لحاظ شده است: سن و موقعیت کاری. هر کس موقعیت مشخصی در تیم دارد و شما باید موقع مذاکره حتما موقعیت طرف مقابل را درک کنید. فراموش نکنید که آنهایی که موقعیت بالایی در تیم دارند علاقه ندارند با افرادی که خیلی از آنها کم‌سن‌تر هستند طرف شوند. در آسیا سن یکی از نشانه‌های اصلی موقعیت طرف در تیم است و تازه‌‌فارغ‌التحصیلان از دانشگاه آنچنان اهمیتی در مذاکرات ندارند. حتی زمانی که دو نفر یک عنوان را در شرکت دارند - مثلا مدیر اجرایی - اگر تفاوت سن آنها زیاد باشد حتما فرد مسن‌تر اهمیت بیشتری از نفر دیگر دارد. 

کسب و کارهای خانوادگی

تعداد زیادی از کسب و کارها در سنگاپور توسط خانواده‌ها اداره می‌شوند و احتمالش بالاست که تعدادی از مدیران با هم فامیل باشند. حواس‌تان باشد برخلاف مذاکره با شرکت‌های غربی، اینجا نمی‌توانید روی رقابت‌های درون‌گروهی تیم مقابل حساب باز کنید. 

هدیه ندهید

سنگاپوری‌ها به اندازه دیگر آسیایی‌ها به شرکای تجاری‌شان هدیه نمی‌دهند. علت اصلی این است که هدیه دادن در سنگاپور ممکن است تلاشی برای رشوه دادن تلقی شود. پس اگر خواستید به شریک‌تان هدیه بدهید مطمئن شوید که ارزش مادی زیادی نداشته باشد. صنایع دستی کوچکی از کشورتان یا خودنویسی با آرم شرکت کافی است. ضمنا بهتر است هدیه‌تان معطوف به جمع باشد نه فرد خاص تا متوجه شفافیت شما بشوند.

نبود فساد اداری

سنگاپور در «شاخص ادراک فساد» سال ۲۰۲۱ رتبه چهارم را دارد این یعن بخش دولتی در این کشور کاملا از فساد اداری پاک است و خیال‌تان می‌تواند راحت باشد که طرف مقابل اهل گرفتن رشوه از شما یا رقبایتان نیست.

انگلیسی اوکی است

زبان کسب و کارهای بزرگ در سنگاپور انگلیسی است و زبان‌های رسمی این کشور چینی، مالایی و تامیل هستند. نوعی زبان محلی با نام سینگلیش هم در سنگاپور داریم که همان انگلیسی است اما پر از کلمات و عبارت‌های بومی.

چطور صحبت را شروع کنیم؟

توجه نشان دادن به فرهنگ سنگاپور عموما شروع خوبی است. می‌توانید درباره اثر هنری‌ای که اخیرا در سنگاپور دیده‌اید یا معماری زیبای فلان ساختمان حرف بزنید. حرف زدن درباره غذای مورد علاقه‌تان در سنگاپور هم ایده خوبی است. شما باید نشان بدهید که به سنگاپور و همچنین افراد حاضر در مذاکره توجه می‌کنید. از افراد درباره سفرهایشان و علایقشان بپرسید. می‌توانید از آنها بپرسید که هدف‌شان در شرکت چیست و دستاوردهای اخیر شرکت چه بوده است.

ساعات کار

در سنگاپور ادارات از ۸:۳۰ صبح تا ۵:۳۰ بعد از ظهر دوشنبه تا جمعه باز هستند. بانک‌ها از ۹ صبح تا ۴ بعد از ظهر و مغازه‌ها از ۱۰ صبح تا ۱۰ شب مشغول به کارند.