اوکراین در جنگ کوتاه‌مدت پیروز شد. نیروهایش با قدرت مناسب و چابکی قابل قبول توانستند صدمات زیادی به نیروهای روسیه وارد کنند و جلوی برنامه‌های روسیه برای تصرف کیف را بگیرند. حالا نوبت جنگ طولانی‌مدت است. این جنگ سلاح‌ها، زندگی و جیب‌ها را تا قطره آخر خالی می‌کند تا زمانی که یکی از طرفین اراده لازم برای ادامه جنگ را از دست بدهد. تا این‌جای کار، روسیه پیروز این جنگ است.

نیروهای روسیه طی روزهای اخیر توانسته‌اند شهر شرقی سوردونتسک را تصرف کنند. آن‌ها در حال پیشروی هستند و شاید به زودی کنترل استان لوهانسک را در اختیار بگیرند. از سوی دیگر اسلویانسک را هم تهدید می‌کنند که در شمال این کشور و کنار دونتسک قرار دارد. رهبران اوکراینی می‌گویند که به لحاظ تسلیحات و مهمات توان کمتری نسبت به روسیه دارند و به گزارش دولت این کشور تقریبا به صورت روزانه 200 نفر از سربازان اوکراینی کشته می‌شوند.

از بخت خوب اوکراین، این پایان ماجرا نیست. پیشروی روسیه بسیار آهسته و پرهزینه است. اوکراین با استفاده از سلاح‌هایی در سطح ناتو، تاکتیک‌های تر و تازه و منابع مالی لازم، از شانس خوبی برای مقابله با ارتش روسیه برخوردار است. حتی اگر بازپس‌گیری سرزمین‌های از دست رفته دشوار باشد، اوکراین می‌تواند بیهودگی کارزار ولادیمیر پوتین را نشان دهد و به عنوان یک دولت غرب‌گرای دموکراتیک خود را جلوه دهد. اما برای انجام این کار نیازمند حمایتی بلندمدت است و این نقطه دقیقا همان جایی است که شک‌ها و تردیدها مطرح می‌شوند.

جنگ تدریجی و طولانی‌مدت در ظاهر مناسب روسیه است. هر دو طرف حجم زیادی از مهمات را استفاده می‌کنند، اما روسیه حتی از اوکراین هم با فاصله بیشتری مهمات مصرف می‌کند. اقتصاد روسیه بسیار بزرگ‌تر از اقتصاد اوکراین است و به شدت وضعیت بهتری هم دارد. روسیه در تلاش برای پیروز شدن به دنبال ترساندن مردم اوکراین و از بین بردن روحیه آن‌ها است و چنین کاری را با ارتکاب جنایات جنگی مانند حمله به یک مرکز خرید در کرمنچوک، انجام می‌دهد.

البته هیچ لزومی ندارد که جنگ طولانی‌مدت به دلخواه پوتین انجام شود. اوکراین به صورت بالقوه تعداد بسیار زیادی مبارز باانگیزه دارد. این کشور می‌تواند با صنایع دفاع غربی تجهیز شود. پیش از تحریم‌ها، در سال 2020، اقتصادهای ناتو بیش از 10 برابر اقتصاد روسیه بودند.

*بخت اوکراینی

اوکراین می‌تواند ورق را در میدان جنگ برگرداند، آن هم با متوقف کردن و معکوس کردن روند پیشروی نیروهای روس. ژنرال‌های پوتین اسلحه بیشتری در اختیار دارند اما سیستم‌های پیشرفته‌تری که از ناتو می‌آیند، هم برد بالاتر و هم دقت بیشتری دارند. اوکراین با استفاده از تاکتیک‌های دوران جنگ سرد، یعنی زمانی که خود ناتو هم تعداد کمتری از ارتش سرخ داشت، باید بتواند نقاط تامین روسیه و پست‌های این کشور را نابود کند.

اوکراین در روز 30 ژوئن توانست به موفقیت دست پیدا کند و با استفاده از سلاح‌های ناتو، نیروهای روسیه را از جزیره مارها، یعنی یک نقطه استراتژیک در دریای سیاه، بیرون کند. ارتش اوکراین باید به دنبال ایجاد وقفه‌ای آسیب‌زننده در مسیر حرکت ارتش روسیه باشد و در این راه سعی کند نقاطی را باز پس بگیرد که به لحاظ نمادین ارزش بالایی دارند، برای مثال شهر خرسون.

به طور کل پوتین نشان داده‌است که برای موفق شدن از هیچ چیزی هراس ندارد. هم آماده است مردم دنیا را گرسنگی دهد، هم اروپا را در سرمایه زمستان منجمد کند و هم دائما از تهدیدهای هسته‌ای خود علیه دیگر کشورها استفاده کند. بهترین راه برای جلوگیری از جنگ‌های بعدی پوتین، شکست دادن او در جنگ کنونی است. رهبران کشورهای مختلف باید به مردم خود توضیح بدهند که تنها به دنبال دفاع از یک اصل انتزاعی در اوکراین نیستند بلکه در واقع دارند از منافع بنیادی خودشان، و از امنیتشان دفاع می‌کنند.

اتحادیه اروپا باید فکری به حال بازار انرژی خود بکند، در غیر این صورت در زمستان پیش رو ترک خواهد خورد. اوکراین باید سلاح‌هایی بیشتر داشته باشد. خطر بالا رفتن سطح جنگ در امروز کاملا واقعیت دارد، اما اگر شکلی بد از صلح به اوکراینی‌ها تحمیل شود، دیگر دنیا از تهدیدهای هسته‌ای پوتین آرامش نخواهد داشت. این تهدیدها زمانی به اوج خطر خود می‌رسند که نیروهای نظامی عادی روسیه دیگر نتوانند آن‌طور که باید کار خود را پیش ببرند. به طور کلی اوکراین و حامیان این کشور از توان مالی و نظامی کافی برای مقابله با پوتین برخوردار هستند، اما آیا اراده انجام این کار را هم دارند؟