شنزن (یا شنژن) نامی است که تا چند دهه پیش کمتر کسی در دنیا آن را می‌شناخت. اما حالا بندر شنزن به عنوان یکی از پررفت‏وآمدترین و پررشدترین بنادر کانتینری جهان شناخته می‌شود. از آنجا که شنزن در ساحل دریای جنوبی چین و در شمال هنگ‏کنگ واقع شده، تعجبی ندارد که چنین موقعیتی را کسب کرده باشد.
نام شنزن برای اولین بار در مکتوبات قرن پانزدهم در دربار سلسله مینگِ چین ثبت شده است. شنزن در دوران سلسله بعدی یعنی چینگ به عنوان شهرستان ثبت شد و نامش هم از زمین‌های خیس برنج‌کاری‌شده گرفته شده بود. (شنزن به معنی «آب‌های عمیق» است و البته در این شهر رودخانه‌ها و نهرهای زیادی هم وجود دارد).
بندر شنزن در استان گوانگ‌دونگ چین درواقع یک نام کلی برای چند بندر مختلف نزدیک به هم است که در گستره ۲۶۰ کیلومتری ساحلی کشیده شده و امروزه بخشی از جاده ابریشم آبی نیز به شمار می‌رود؛ مسیری که از سواحل جنوبی چین به سمت هند، کانال سوئز، مدیترانه، دریای آدریاتیک، سواحل ایتالیا، اروپای مرکزی و دریای شمالی کشیده می‌شود. بندر شنزن جایی است که ۲۳۰ مسیر کانتینری بین‌المللی از آن عبور می‌کنند. همچنین بندر شنزن به ۳۰۰ بندر در ۱۰۰ کشور جهان متصل است.
علت اینکه شنزن تنها ظرف چهار دهه توانست از یک مکان ناشناخته در چین به یکی از مهم‌ترین بنادر جهان تبدیل شود، به سال ۱۹۷۹ میلادی برمی‌گردد. در آن زمان تنها اهمیت شنزن این بود که در مسیر هنگ‏کنگ به سرزمین اصلی چین (مِین لند)، توقف‌هایی در آنجا صورت می‌گرفت.
اما در سال سرنوشت‌ساز ۱۹۷۹، شنزن به یکی از مناطق اقتصادی ویژه چین تبدیل شد. در نتیجه این شهرستان کوچک که در آن زمان تنها ۳۰ هزار نفر جمعیت داشت، به تدریج پیشرفت کرد و به شهری جهانی که مرکز تولید و به خصوص فعالیت شرکت‌های مخابرات و الکترونیک است و بندر مهمی هم هست، تبدیل شد.
وضعیت خاص اقتصادی شنزن باعث شد شمار زیادی از جمعیت این کشور که به دنبال کار بودند به آنجا مهاجرت کنند؛ به طوری که شنزن حتی بعدا با مشکل جمعیت بیش از اندازه نیز مواجه شد.
شنزن امروز به عنوان یک مگاسیتی (ابرشهر) شناخته می‌شود که جمعیتی بیش از هفده میلیون نفر را در خود جا داده است و نمونه بزرگی از مهاجرت داخل‌کشوری در چین است. بیشترین تعداد از مهاجران ماهر چین به شنزن آمده‌اند و برای غول‌های بزرگی مثل تِن‌سنت، بایدو و علی‌بابا در این شهر کار می‌کنند. اما کارخانه‌های بزرگی نیز در شنزن وجود دارد که کارگران موقتی مهاجر در آنها کار می‌کنند. زبانی که در شنزن به آن تکلم می‌شود ماندارین است و در برخی شرکت‌ها از انگلیسی هم استفاده می‌شود.
پیش‌بینی شده که جمعیت شنزن تا سال ۲۰۲۵ به ۱۸ میلیون نفر برسد. این یعنی که مشکل کمبود مسکن در شنزن که در حال حاضر هم وجود دارد در آینده بیشتر خواهد شد.
شنزن بخشی از دلتای رود مروارید است که از هنگ‏کنگ تا شنزن و گوانگجو کشیده شده است. امروزه شنزن حتی می‌خواهد به عنوان یک شهر هوشمند مدرن نیز شناخته شود و از لحاظ اعتباری، خود را به پای همسایه مشهورش یعنی هنگ‏کنگ برساند.
یکی از تحولات مهم که توانست آینده شنزن را تغییر دهد این بود که پس از تبدیل‌شدن آن به منطقه اقتصادی ویژه، راه سرمایه‌گذاری خارجی در شنزن باز شد. اینجا به عنوان شهری در ساحل دریای جنوبی چین می‌توانست اهمیت زیادی داشته باشد و حضور سرمایه‌گذاران خارجی نیز با تاسیس کسب و کارهای مختلف در آنجا و همراهی دولت مرکزی به این تصویر کمک کرد. همچنین بانک‌های چین به ارائه وام برای انجام کار در شنزن روی خوش نشان می‌دادند و از لحاظ امکانات زیرساختی و حمل و نقل نیز شنزن جذب‌کننده سرمایه‌های زیادی بود. این باعث شد کارخانه‌های بزرگی در حوزه ساخت وسایل الکترونیک، داروسازی، مواد شیمیایی، نساجی، مصالح ساختمانی و مواد غذایی در شنزن پا بگیرند و همزمان، بندر شنزن نیز از لحاظ تجاری داشت با سرعت بسیار زیادی رشد می‌کرد.
موفقیت الگوی شنزن باعث شد دولت چین برخی شهرهای ساحلی دیگر این کشور را نیز به مناطق اقتصادی ویژه تبدیل کند و مدرنیزاسیون آنها با سرعت شروع شود. واقعیت این است که این سرعت عجیب تحول در برخی شهرهای دیگر در دلتای رود مروارید نیز مشاهده شده که از جمله آنها می‌توان به گوانگجو و فوشان اشاره کرد.
شنزن از لحاظ قدرت اقتصادی در آسیا در رتبه پنجم قرار دارد و تولید ناخالص داخلی آن در سال ۲۰۲۱ از ۳ تریلیون یوان گذشت. بیش از ۳.۵۹ میلیون کسب و کار در شنزن ثبت شده‌اند و یکی از جالب‌ترین نکته‌ها درباره شنزن این بوده که در سال ۲۰۲۱ میلادی حدود ۱۷۰ هزار نفر از چینی‌های متخصصی که در خارج از کشور تحصیل کرده بودند به شنزن برگشتند و آنجا کسب و کار راه انداختند.
شنزن از لحاظ ریلی مرکز مهمی در چین به شمار می‌آید و هشت ایستگاه راه‌آهن دارد. مهم‌ترین علت اهمیت ریل در شنزن این است که راه‌آهن سریع گوانگجو-شنزن-هنگ‏کنگ در این مسیر قرار دارد. همچنین فرودگاه شنزن یکی از ده فرودگاه بزرگ چین به شمار می‌آید.

بندر شنزن
در پایان سال ۲۰۲۰ میلادی شنزن دارای ۱۷۰ پایانه برای کشتی‌ها بود که از میان آنها ۶۰ پایانه با ظرفیت صد هزار تنی وجود داشت. بندر شنزن بندر مطلوبی برای کشتی‌های کانتینری بسیار بزرگ در جنوب چین است و در سی سال اخیر نیز لجستیک این بندر تاثیر بزرگی روی زیرساخت‌های حمل و نقل منطقه داشته و علاوه بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی توانسته به گسترش تجارت بین‌المللی نیز یاری برساند.
در بندر شنزن حداقل صد اپراتور انبار، هشتاد شرکت ارائه‌دهنده خدمات قایقی و ۲۰۰۰ شرکت در حوزه حمل و نقل فعالیت می‌کنند. بنابر شرایط و پتانسیل‌های موجود، بندر شنزن مجموعه‌ای از بنادر مختلف است که هر کدام ویژگی‌های خود را دارند.
بندر نان‌شان: اصل فعالیت حمل و نقل کانتینری در شنزن را تشکیل می‌دهد ولی ظرفیت‌های دیگری مثل کشتی‌سازی، تعمیر کشتی و حمل و نقل مسافران هم در آن وجود دارد.
بندر خلیج داچان: اینجا در زمینه حمل و نقل کانتینری و توسعه لجستیک مدرن اهمیت دارد.
بنادر جزیره داچان و جزیره شائوچان: این دو بندر بیشتر روی حمل و نقل محصولات نفتی و شیمیایی متمرکز هستند.
بندر بائوان: اینجا حمل و نقل بار و مسافر و مدیریت ناوچه‌ها را انجام می‌دهد.
بندر یان‌تیان: اینجا در زمینه حمل و نقل کانتینری نقش مهمی ایفا می‌کند و پر رفت و آمدترین بخش در بندر شنزن به شمار می‌آید.
بندر داپنگ: اینجا در زمینه حمل و نقل فرآورده‌های نفتی و مواد شیمیایی مایع و گاز مایع فعالیت می‌کند و به عنوان انبار بخش شرقی بندر شنزن نیز شناخته می‌شود. (بندر شنزن به دو منطقه شرقی و غربی تقسیم شده است.) حمل و نقل مسافر نیز از این طریق انجام می‌شود.
یکی از مهم‌ترین برنامه‌های توسعه بندر شنزن این است که در آینده شش بندر جدید ساخته شود تا شنزن را به بندر هنگ‏کنگ متصل کند. درواقع نزدیکی بندر شنزن به هنگ‏کنگ همواره در ذهن برنامه‌ریزان شهری شنزن به عنوان یک امتیاز تلقی شده و قرار گرفتن شنزن در مسیرهای جدید تجارت دریایی نیز با همین امتیاز مرتبط بوده است.
این نزدیکی برای تاجران و فعالان در حوزه کسب و کار اهمیت زیادی دارد. از شنزن می‌توان ظرف ۲۵ دقیقه به مرکز شهر هنگ‏کنگ و ظرف یک ساعت به فرودگاه بین‌المللی هنگ‏کنگ رسید. این مسئله در انتقال محصولات تولیدشده در شنزن به هنگ‏کنگ نیز اهمیت زیادی دارد.
در سال ۲۰۲۰ میلادی حجم تجارت خارجی کل شنزن به ۳.۰۵۰۲۵ تریلیون یوان رسید و این بندر را در مقام دوم بین شهرهای بزرگ و متوسط چین قرار داد. همچنین اقتصاد بازار در شنزن توسعه بسیار زیادی داشته است. تولید ناخالص داخلی شنزن در سال ۲۰۲۰ از مرز ۲.۷۷ تریلیون یوان گذشت و آن را به یکی از پررشدترین شهرها در جهان تبدیل کرد. شنزن محل تولد هشت شرکت از ۵۰۰ شرکت در فهرست گلوبال فورچون بوده که از جمله آنها می‌توان به هواوی، تن سنت،‌ پینگ آن، گروه بین‌المللی آمر، اورگراند، بانک بازرگانان چین، وانکه و هلدینگ سرمایه‌گذاری شنزن اشاره کرد. برخی حتی از شنزن به عنوان گهواره شرکت‌های استارت‌آپ چین نام می‌برند.