علاقه و جلب توجه فعالان بازارهای مالی به رشد چشم گیر حجم بازار ارزهای دیجیتال، این ارزها را به خبرساز بازارها در یک دهه اخیر تبدیل کرده است. حجم بازار بیت کوین از ژانویه سال 2016 تا همین ماه در سال 2019، از 6.5 میلیارد دلار به 67 میلیارد دلار رسیده است. اکنون کمتر سرمایه گذار خرد و کلانی در جهان را می توان شناخت که سرمایه گذاری در این بازار را نیازموده باشد.

نفوذ ارزهای دیجیتال به کاهش حاکمیت ارزهای سنتی بر تعاملات پولی انجامیده است. اما فقدان نظارت متمرکز بر عملیات پولی در معاملات ارزهای دیجیتال باعث شده اعمال سیاست های مبارزه با پولشویی در عمل ممکن نباشد. همین نکته به عنوان مهم ترین معایب معاملات ارزهای دیجیتال به احتیاط بیشتر سرمایه گذاران در این بازار دامن زده است.

یکی از مهم ترین جنبه های تحلیلی هر بازار کارا بودن آن است. وجود حافظه بلندمدت در بازارها در کارا بودن آن ها اهمیت پیدا می کند. این حافظه درواقع منوط به فرصت های کسب سود به واسطه ارزهای دیجیتالی است که قیمت آن ها کمتر یا بیشتر از ارزش واقعی برآورد شده، و جست وجو و معامله هرچه بیشتر این ارزها توسط سرمایه گذاران، با تغییر و رشد قیمت ها همراه خواهد بود. بنابراین قیمت های غیرواقعی به عنوان ارزش واقعی قلمداد شده و مسیر را برای سود  سوداگران و دلالان هموار می کند.

براساس فرضیه بازار کارا قیمت ها نباید در بازار قابل پیش بینی باشد. درواقع اساس فرضیه کارا به مفهوم گام تصادفی نزدیک است که می گوید اطلاعات موجود در بازار به شکل تصادفی و غیرقابل پیش بینی است. بنابراین تغییر قیمت ها هم در بازارهای کارا باید تصادفی باشد. در اصل در بازار کارا، حافظه ای وجود ندارد و این یعنی از قیمت های گذشته در مورد قیمت های آتی نمی توان نتیجه گیری کرد. برای بررسی وجود چنین خاصیتی در بازار ارزهای دیجیتال، از فن حافظه بلندمدت استفاده می کنند. با وجود حافظه بلندمدت می توان از بازده های گذشته برای پیش بینی بازده آینده استفاده کرد و این امکان ممکن است استراتژی سودگرایانه سودآور را برای دلالان فراهم کند.

یک پژوهش ایرانی تلاش کرده فرضیه بازار کارا را در بازار ارزهای دیجیتال بررسی کند و به این پرسش پاسخ دهد که آیا رفتار ارزهای دیجیتال قابل پیش بینی است؟

یافته های پژوهشگران در این پژوهش می گوید  از جولای 2017 تا فوریه 2018،  4 ارز دیجیتال یعنی بیت کوین، اتریوم، لایت کوین و ریپل دارای نوسان های قیمتی بسیار بالایی بودند. یافته های این پژوهش نشان می دهد مفهوم حافظه بلندمدت در ارزهای بیت کوین و اتریوم وجود دارد، اما وجود چنین حافظه ای در ارزهای لایت کوین و ریپل تایید نمی شود. بنابراین می توان گفت رفتار قیمتی در ارزهای بیت کوین و اتریوم تابعی از گذشته بوده و انگیزه های معاملاتی سوداگرانه در این ارزها حاکم است. اما در لایت کوین و ریپل، حافظه بلندمدت وجود ندارد.

برای مطالعه بیشتر مقاله «بررسی وجود حافظه بلندمدت در چهار ارز دیجیتالی عمده» را بخوانید. این مقاله در نشریه دانش مالی تحلیل اوراق بهادار در بهار سال 1401 منتشر شده است.