اما سوال مهمی این است که آیا کم آبی با مونسون رفع می شود؟ بارندگیهای سیلآسای مونسون گرچه در مناطقی از کشور به وقوع سیلابهای مخرب و خسارتهای جانی و مالی منجر شده است، اما درمجموع از منظر میزان انتفاع آبی، عملکرد قابل توجهی ندارد؛ زیرا این بارشها عمدتا به صورت پایهای و ناپایدار هستند و گستره کوچک تری نسبت به بارشهای معمول زمستانی و پاییزی را در بر میگیرند.
باوجود خسارت های گسترده سیل به برخی از استان های کشور و درگیری 18 استان با سیل در روزهای گذشته و از طرف دیگر تاسف به خاطر جان باختن بیش از 50 نفر اما سیل غیرقابل تصور تابستانی کمی از چالش بحران آب در روزهای گرم سال را جبران کرده است. طبق آمارهای وزارت نیرو در جریان بارشهای موسمی مونسون، ورود آب به مخازن سدهای کشور5درصد افزایش یافته و اندکی از کسری آب آنها جبران شده است. بارشهای موسمی مونسون که از اواسط تیرماه از سمت اقیانوس هند به فضای ایران وارد شده، در کنار خرابیهایی که به صورت سیلاب به بار آورد، باعث افزایش ورودی آب به مخازن سدهای تشنه کشور شده است. مخازن سدهای کشور بهخصوص در استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بخشهایی از استانهای کرمان و فارس، انتفاع زیادی از بارشهای موسمی مونسون بردهاند.
سخنگوی صنعت آب با اشاره به عملکرد بارشهای موسمی مونسون، از افزایش مخازن سدهای مناطق میزبان این بارندگیها بهویژه در استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و فارس خبر داد. فیروز قاسمزاده گفته است: بارشهایی که از طریق سامانه بارشی در جنوب کشور اتفاق افتاد، در جنوب شرق کشور شامل استانهای هرمزگان، سیستان و بلوچستان و بخشهای از استانهای کرمان و فارس باعث تغذیه مخازن سدها شده است. به گفته او به دنبال بارشهای اخیر، در گام نخست ۶۵میلیون مترمکعب آب در مخازن سدها در استان سیستان و بلوچستان ذخیره سازی شده است و در استان هرمزگان هم پیشبینی میشود حجم مخازن سدها نسبت به روز شروع بارشهای این سامانه ۲۰میلیون متر مکعب رشد داشته باشد. با ادامه بارشها، برآورد می شود سدهای استان خوزستان نیز شاهد افزایش موجودی آب در مخازن باشند. طبق آمارهای ارائه شده از قاسم زاده درباره آخرین وضعیت سدهای کشور، از ابتدای سال آبی 1401-1400 (از اول مهر1400 تا شامگاه پنجم مرداد1401) ورودی آب به سدهای کل کشور حدود 28.8میلیارد مترمکعب بوده که نسبت بهمدت مشابه در سال آبی گذشته ۵درصد افزایش نشان میدهد و با احتساب این افزایش، فعلا میانگین پرشدگی مخازن سدهای کشور به ۴۷درصد رسیده است.
بارشهای موسوم به مونسون، اواخر خرداد از سمت اقیانوس هند با عدم تعادل حرارتی در آسیا فعال می شوند و با چند هفته تأخیر از نیمه دوم تیرماه، ایران را نیز فرا میگیرند. بارانهای مونسونی هر تابستان تقریبا بهصورت کمیابی در جنوب شرق کشور فعال هستند که امسال نسبت به دهه اخیر با شدت بسیار بیشتر همراه بودند که پس از پایان این سامانه و فروکش کردن آن، تحلیلهای لازم انجام میگیرد. سخنگوی صنعت آب گفته است: بارشهای موسمی یا بارشهای مونسون هند که از جنوب شرق کشور وارد کشور میشوند معمولا سامانه بسیار ناپایداری هستند؛ به این معنی که کانون بارشها به شدت متغیر هستند و در پیش بینیها هم عدمقطعیت بسیار بالایی وجود دارد که همین امر باعث شده در سطح وزارت نیرو از نظر ایمنی سازها و صدور هشدار به مردم، تمهیدات لازم اندیشیده شود. قاسمزاده گفته است: به دنبال بارشهای مونسون، ستاد فرماندهی سیل در وزارت نیرو جلسههای متعددی در هفتههای اخیر برگزار کرده و این سامانه بارشی بهصورت مداوم بهروزرسانی، پیگیری و رصد میشود و نتیجه آن نیز صدور هشدارهای لازم به استانهای درگیر این موضوع بهویژه در مورد شدت بارشهای بالا و احتمال سیلاب داده شده است. فیروز قاسمزاده گفته است:«بیشترین تأثیر این بارشها در نوار جنوبی کشور از جمله هرمزگان، سیستان و بلوچستان، فارس، کرمان و بوشهر بوده که در برخی نقاط به صورت موضعی تا بالای ۱۵میلی متر دریافت شده است، اما پیش بینی میشود بارشها در بخشهای عمده دامنه غربی زاگرس، دامنه جنوبی البرز و فلات مرکزی نیز تداوم داشته باشد.»
اما سوال مهمی این است که آیا کم آبی با مونسون رفع می شود؟ بارندگیهای سیلآسای مونسون گرچه در مناطقی از کشور به وقوع سیلابهای مخرب و خسارتهای جانی و مالی منجر شده است، اما درمجموع از منظر میزان انتفاع آبی، عملکرد قابل توجهی ندارد؛ زیرا این بارشها عمدتا به صورت پایهای و ناپایدار هستند و گستره کوچک تری نسبت به بارشهای معمول زمستانی و پاییزی را در بر میگیرند. بر همین اساس، بارشهای حاصل از مونسون قدرت جبران گسترده آثار کم بارشی در طول سال آبی را ندارند و وقوع آنها نباید به منزله رفع تنش آبی و آغاز ترسالی قلمداد شود. بهعنوان نمونه، در استان تهران که به تازگی سامانه بارشی مونسون به آن رسیده و در نخستین بارش به وقوع سیل در منطقه امامزاده داوود منجر شده است، آب سدهای 5گانه 18درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش پیدا کرده و موجودی آب این سدها 126میلیون مترمکعب کمتر از سال قبل است.
نظر خود را بنویسید