شواهد مختلف نشان میدهند که به احتمال بسیار زیادی اقتصاد آمریکا تا سال 2024 دچار یک رکود شود. این رکود قطعا به شدت بحران 2007 و رکود ناشی از کووید-19 نخواهد بود و فدرال رزرو هم نسبت به دوران تورمی دهه 80 میلادی وضعیت بهتری برای مقابله با آن دارند. با اینحال هنوز هم نمیتوان تخمین دقیقی از عواقب این رکود به دست آورد.
ترجمه: نسیم بنایی، آینده نگر/ اکونومیست
تا همین چند وقت پیش اینطور به نظر میرسید که رکود هر دهه یکبار سراغ آمریکا برود. اما تنها 2 سال پس از اولین تعطیلیهای کرونایی، اینطور به نظر میرسد که چرخه کسبوکار به سرعت در حال چرخیدن است و رکود دیگری هم در راه خواهد بود. البته اگر بخواهیم دو مورد اخیر رکود در آمریکا را بحران مالی 2007 و سقوط اقتصادی کرونا در سال 2020 در نظر بگیریم، رکود بعدی شدت بسیار کمتری نسبت به آنها خواهد داشت. اما از آنجایی که اقتصاد جهان، بازار داراییها و وضعیت سیاسی آمریکا بسیار شکننده است، این رکود هم میتواند عواقب غیر قابل پیشبینی و بدی داشته باشد.
نمیتوان از تنگنایی که در مسیر اقتصاد آمریکا قرار دارد فرار کرد. افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی تمام توان مالی مردم را میمکد. قیمت مصرفکننده در ماه آوریل نسبت به یک سال پیش از آن 8.3 درصد بیشتر بود. حتی اگر قیمت مواد غذایی و انرژی را هم در نظر نگیریم، تورم سالانه چیزی در حدود 6.2 درصد است. مشکلات مربوط به زنجیره تامین هم میتواند تا زمانی که جنگ در اوکراین ادامه دارد و چین به سیاست «بدون کووید» خود چسبیدهاست، ادامه پیدا کند. بازار کار آمریکا به شدت داغ است و به ازای هر فرد بیکار دو فرصت شغلی در ماه مارس وجود داشت که از 1950، یعنی آغاز جمعآوری این دادهها رکوردی بیسابقه است. نرخ افزایش دستمزد با شاخصهای گلدمن ساکس به اوجِ 5.5 درصدی خود رسیدهاست.
از سوی دیگر فدرال رزرو قول دادهاست که روی این آتش، آب بریزد. سرمایهگذاران انتظار دارند این نهاد نرخ بهره را بیش از 2.5 واحد درصد تا پایان سال 2022 افزایش دهد. بانک مرکزی امیدوار است که بتواند بدون ایجاد یک فروکش اقتصادی، هدف 2 درصدی تورمی خود را محقق کند. با اینحال تجربه نشان دادهاست، که هرگونه اقدامی جهت کنترل تورم معمولا منجر به کوچک شدن اقتصاد میشود. از سال 1955، نرخ بهره طی هفت چرخه اقتصادی اخیر، نرخ بهره با همان سرعتی افزایش پیدا کردهاست که در سال جاری شاهد آن هستیم. در شش مورد از این هفت مورد، به فاصله یک سال و نیم، رکود اتفاق افتادهاست. تنها مورد استثنا اواسط دهه 90 میلادی بود، یعنی زمانی که تورم پایین بود و بازار کار تعادل بیشتری داشت. جیمی دیمن، مدیر جیپی مورگان چیس، در اوایل ماه ژوئن نسبت به نزدیک شدن به یک «گردباد» اقتصادی هشدار داد.
ابعاد واقعی رکود
البته گرچه احتمال رکود بسیار بالاست، اما رکودی نسبتا کوچک و کمعمق خواهیم داشت. در بحران سال 2007، نظام مالی آمریکا کاملا منجمد شد و در سال 2020 فعالیت اقتصادی در تمام بخشها تقریبا متوقف شد. در هر دو مورد شدیدترین افت اولیه در تولید ناخالص داخلی آمریکا را از زمان جنگ جهانی دوم شاهد بودیم. این بار قطعا موضوع متفاوت است. آمریکا در بعضی از جهات قدرت تابآوری قابل توجهی دارد. مصرفکنندگان هنوز هم پول نقدی که از بستههای حمایتی دوران همهگیری کسب کردهبودند را در اختیار دارند و شرکتها هنوز هم در حال کسب سود هستند.
بازار مسکن با افزایش نرخ بهره در حال افت کردن است، اما بر خلاف اواخر دهه اول قرن بیستویکم، قرار نیست این مسئله کل بانکهای کشور را با خود پایین بکشد و این بانکها اساسا وضعیت خوب و قدرتمندی دارند. در نهایت هم نباید این مسئله را فراموش کرد که فدرال رزرو با مشکلاتی روبهرو نیست که در دهه 80 با آنها دستوپنجه نرم میکرد. در آن زمان، تورم به مدت شش و نیم سال بیش از 5 درصد بود و این نهاد مجبور بود نرخ بهره را تا تقریبا 20 درصد بالا ببرد. همین مسئله باعث شدهبود نرخ بیکاری به حدود 11 درصد برسد. امروز اما، نرخ تورم اندکی بیش از یک سال است که بالاتر میزان هدف است و قطعا کنار زدن آن کاری راحتتر خواهد بود.
نظر خود را بنویسید