بخش مسکن به دلیل میزان اثرگذاری بر شاخص های اصلی اقتصاد کلان، بیشتر مورد توجه سیاستگذاران در کشورهای درحال توسعه قرار گرفته است. این توجه از دهه 1970 تا امروز، به طور فزاینده ادامه یافته است. بخش مسکن نه یک فعالیت اقتصادی موثر بر رشد اقتصادی، بلکه دارای منافع اجتماعی خاص در نظر گرفته می شود.

براساس داده های بانک مرکزی، سرمایه گذاری حقیقی در بخش ساختمان در ایران در سال 1396، نزدیک به 728 هزار میلیارد ریال بوده که حدود 11.5 درصد از تولید حقیقی در اقتصاد ایران را به خود اختصاص داده است. براساس این گزارش، در آن سال 11 درصد شاغلان کشور در بخش مسکن فعالیت می کردند. هم چنین براساس آخرین آمار منتشر شده در بانک مرکزی، 16.5 درصد تشکیل سرمایه حقیقی کشور هم به بخش ساختمان اختصاص دارد.

یک پژوهش ایرانی تلاش کرده اثر سرمایه گذاری در بخش مسکن در ایران را بر رشد اقتصادی بررسی کند. در این بررسی داده های آماری از سال 1360، تا 1398 ارزیابی شده است. یافته ها نشان می دهد سرمایه گذاری در مسکن، اثر مثبت و معنی داری بر رشد اقتصادی در این سال ها داشته است. بخش مسکن، بخش قابل ملاحظه ای از ثروت بخش خصوصی را تشکیل می دهد و از طرف دیگر، نوسان های بازار مسکن بر سرمایه گذاری در بخش مسکن اثرگذار بوده است. هم چنین طرف عرضه مسکن و بازار نیروی کار از سرمایه گذاری بر بخش مسکن اثر پذیرفته است.

پژوهشگران در این بررسی می گویند دولت می تواند در تعدیل توسعه املاک پافشاری کرده و بر مشکلات مقیاس سرمایه گذاری و ساختار املاک تمرکز کند. توصیه این است که با تشویق به سرمایه گذاری در صنعت ساختمان، تقویت رشد اقتصادی در اولویت قرار بگیرد. در این بین نکته مهم این است که دولت باید محتاطانه مقیاس و ساختار سرمایه گذاری در املاک را در مناطق مختلف کشور کنترل کند.

برای مطالعه بیشتر مقاله «تاثیر سرمایه گذاری در مسکن بر رشد اقتصادی ایران» را بخوانید. این مقاله در نشریه پژوهش های اقتصادی در تابستان سال 1401 منتشر شده است.