حمله مسکو به اوکراین در بیش از 100 روز پیش منجر به درخواست اتحادیه اروپا برای کاهش چشمگیر استفاده این بلوک از انرژی روسیه شد. اما اتحادیه اروپا واقعا از آن زمان تاکنون چه کرده است؟ مجمع جهانی اقتصاد در گزارشی به وضعیت وابستگی اروپا به روسیه پرداخته است.

روسیه از لحاظ تاریخی، بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی در جهان و دومین تامین کننده بزرگ نفت پس از عربستان سعودی است. این کشور همچنین تامین کننده اصلی نفت، گاز و زغال سنگ وارداتی اتحادیه اروپا است که دو پنجم عرضه گاز، یک چهارم تحویل نفت خام و تقریبا نیمی از محموله های سوخت جامد مانند زغال سنگ را به خود اختصاص داده است.

حدود نیمی از صادرات نفت خام روسیه در سال 2021 به اروپا، از جمله کشورهای غیراتحادیه اروپا، بریتانیا و نروژ وارد شد. طبق گزارش کمیسیون اروپا، کشورهای اتحادیه اروپا سال گذشته 99 میلیارد یورو (105 میلیارد دلار) برای واردات انرژی روسیه پرداخت کردند. این میزان دو سوم ارزش کل کالاهای که بلوک از روسیه وارد می کند است.

اتحادیه اروپا انرژی روسیه را ممنوع کرد اما در پایان ماه می، اتحادیه اروپا اعلام کرد که تمام واردات نفت روسیه از طریق دریا تا پایان سال 2022 مسدود خواهد شد. این امر باعث قطع حدود دو سوم نفت روسیه به این بلوک خواهد شد.

لهستان و آلمان هم گفته اند که واردات خط لوله را پایان خواهند داد، اما همه کشورهای عضو با این امر موافقت نکرده اند. مجارستان و اسلواکی به دریافت نفت از روسیه از طریق خطوط لوله وابسته هستند. این اقدام بخشی از دور ششم تحریم ها است که در نشست بروکسل تصویب شده است. رییس شورای اروپا، چارلز میشل، می گوید که این امر منبع مالی عظیمی را برای جنگ روسیه علیه اوکراین قطع می کند.

کشورهای اتحادیه اروپا اکنون به دنبال خرید نفت بیشتر از سایر تولیدکنندگان هستند. در عین حال هم نفت بیشتری به بازار وارد می شود، اعضای آژانس بین المللی انرژی که شامل ایالات متحده هم می شود، در ماه آوریل اعلام کرد که آنها 120 میلیون بشکه نفت خام و فرآورده های نفتی را از ذخایر اضطراری آزاد می کنند تا قیمت ها را پایین نگه دارند.

*جایگزین گاز روسیه

اتحادیه اروپا همچنین در ماه مارس متعهد شد واردات گاز از روسیه را طی یک سال به میزان دو سوم کاهش دهد، اما ثابت شده است که توافق بر سر اقدامات بیشتر مانند ممنوعیت کامل واردات دشوار است.

الجزیره و فایننشال تایمز گزارش دادند که آلمان تقریبا نیمی از گاز خود را به روسیه متکی است و اخیرا مجبور شده است که استفاده از گاز را در تولید برق محدود کند و از شهروندان بخواهد که در مصرف انرژی صرفه جویی کنند. اختلال در عرضه همچنین آلمان را مجبور به استفاده بیشتر از نیروگاه های زغال سنگ می کند. دفتر آمار ملی این کشور می گوید که بریتانیا صادرات گاز خود را به قاره اروپا افزایش می دهد تا به پر کردن انبارهای ذخیره سازی قبل از زمستان کمک کند.

اتحادیه اروپا همچنین به دنبال استقلال بلندمدت درباره انرژی است. تنها چند هفته پس از حمله نیروهای روسیه به اوکراین در اواخر فوریه، بروکسل برنامه REPowerEU را برای پایان دادن به تمام واردات انرژی روسیه تا سال 2030 اعلام کرد.

اورسلا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا گفت: ما باید از نفت، زغال سنگ و گاز روسیه مستقل شویم، ما نمی توانیم به تامین کننده ای که صریحا ما را تهدید می کند، تکیه کنیم.