اخیرا در برزیل شاهد روشی برای تولید محصولات کشاورزی هستیم که در آن با ترکیبی از کاشت بذر، جنگل‌داری و دام‌داری روبه‌رو هستیم. این روش باعث می‌شود به حجم کمتری از زمین نیازمند باشیم و مثال‌هایی که از این مسیر پیروی کرده‌اند، در نهایت توانسته‌اند تولیدی 5 برابر مزارع معمولی برزیل داشته باشند. در این روش، از چمنزارهای بایر و تغییر کاربری آن‌ها استفاده می‌شود. با این‌حال، این روش هنوز به اندازه کافی در برزیل جا نیفتاده است. علیرغم مزایای این سیستم، تنها 18.5 میلیون هکتار زمین زیرکشت چنینی رفته‌اند، یعنی تقریبا 5 درصد از مزارع این کشور.

این مسئله جای نگرانی دارد. برزیل طی چهار دهه اخیر، از یک واردکننده خالص مواد غذایی به چهارمین صادرکننده بزرگ این محصولات در سطح جهان تبدیل شده است. انتظار می‌رود این کشور در سال 2022، چیزی در حدود 285 میلیون تن غلات تولید کند، یعنی تقریبا شش برابر چیزی که در سال 1977 به دست آورده‌بود. با این‌حال، جهان تقاضای غذای بیشتری دارد. به دلیل جنگ روسیه و اوکراین، زنجیره تامین بسیاری از مواد غذایی به مشکل خورده‌است و با کمبود در نقاط مختلف این بازار روبه‌رو هستیم. حتی پیش از این‌که جنگ آغاز شود، برزیل در دو ماه ابتدایی سال 2022، بیش از کل سال 2021 گندم صادر کرد. با این‌حال به دلیل شرایط جوی و افزایش قیمت سوخت و کود، تولید را برای کشاورزان دشوارتر کرده‌است.

*ناباریده باران، غله میسر نمی‌شود

وضعیت کشاورزی آمریکای جنوبی به شدت وابسته به زیست‌بومی پیچیده است. مزارع دامداری و تولید سویا در حال نابود کردن بخشی از آمازون هستند. از سوی دیگر کشاورزی استوایی هم آسیب زیادی به درخت‌های سرادو زده‌است. سرادو که با نام «محل تولد آب» شناخته می‌شود، 12 حوزه اصلی رودخانه‌ای برزیل را آب می‌دهد. آب این نوع از پوشش، تا حد زیادی وابسته به رطوبت موجود در هوا است که از جنگل‌های بارانی حاصل می‌شود. بنابراین جنگل‌زدایی نه تنها منجر به تغییرات اقلیمی‌ می‌شود، شرایط پرورش مواد غذایی را هم دشوار می‌کند.

واکنش نشان دادن به این چالش‌های نیازمند نوآوری فراوانی است. جو بایدن، طی یک فرمان اجرایی در روز 22 آوریل اعلام کرد که آمریکا واردات محصولات غذایی را از زمین‌هایی کاهش خواهد داد که به صورت غیرقانونی جنگل‌زدایی شده‌اند. زمین‌هایی مانند آمازون در این دایره می‌گنجند. تقریبا نیمی از مصرف‌کنندگان کشورهایی با سطح درآمد بالا و متوسط اعلام کرده‌اند که در زمان خریداری غذا و نوشیدنی، پایداری روش تولید آن برایشان مهم است. با  این‌حال، آیا کشاورزی برزیل می‌تواند با سبزتر شدن و افزایش توامان سطح تولید، به این تقاضا واکنش نشان دهد؟

بیشتر کشاورزان برزیلی سرمایه زیادی برای جلب رضایت مصرف‌کنندگان به روز و آگاه خود ندارند. این ویژگی در مورد مزارع کوچک و متوسط صادق است. این نوع از مزارع در سال 2006 به لحاظ ارزشی تقریبا دو سوم از کل تولیدات برزیل را به خود اختصاص می‌دادند. از آن سال به بعد داده روشنی در این زمینه در دسترس نیست. تنها 15 درصد از مزارع برزیلی اعلام کرده‌اند که به اعتبارات دسترسی دارند و این مسئله مورد تصدیق گزارشی از بانک جهانی قرار گرفته‌است. بسیاری از شرکت‌های پژوهشی هم اعلام کرده‌اند که چرخاندن فرمان به سمت محصولات کشاورزی دیگر، مانند گندم، بسیار دشوار است.

از سوی دیگر نباید فراموش کرد که برزیل تقریبا 85 درصد از کود مورد نیاز خود را وارد می‌کند. تقریبا نیمی از این کود در سال گذشته از روسیه و بلاروس وارد شده‌است. وزیر کشاورزی برزیل در ماه مارس اعلام کرد این کشور تنها برای چند ماه کود دارد و این امکان وجود دارد که با آغاز فصل کشاورزی در ماه سپتامبر، با بحرانی در این زمینه روبه‌رو شوند. کشاورزان برزیلی همین حالا هم تقریبا 800 میلیون نفر را غذا می‌دهند و این کار را با قیمتی بسیار پایین‌تر از دیگر تولیدکنندگان بزرگ انجام می‌دهند. با این‌حال، پر کردن همه کاسه‌هایی که به دست ولادیمیر پوتین خالی شدند، وظیفه‌ای بسیار دشوارتر از این است که انجام آن را بتوان تنها بر عهده برزیل گذاشت.