در بیستمین جلسه کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران مورد بررسی قرار گرفت

پوشش نوسانات ارزی چگونه امکان‌پذیر است؟

...

بر اساس گزارشی که نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران در بیستمین نشست این کمیسیون ارائه کرد، پوشش ریسک نوسانات ارزی با بهره‌گیری از ابزارهای بازار مشتقات ارزی نظیر قرارداد آتی ارز ، اختیار خرید یا اختیار فروش ارز، قرارداد تاخت نرخ ارز به معنای معاوضه يك جفت ارز در آينده با قيمت توافقي امروز،امکان پذیر است.

 

در بیستمین جلسه کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، راه‌های پوشش نوسانات ارزی مورد بحث و بررسی  قرار گرفت.

رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران در ابتدای این نشست، با اشاره به اینکه نوسانات نرخ ارز، منجر به افزایش هزینه های واحدهای تولیدی شده و امکان برنامه ریزی را از تولیدکنندگان سلب کرده است، گفت که این مساله، مشکلات فراوانی را برای افراد و بنگاه‌هایی که وام های ارزی دریافت کرده اند، ایجاد کرده و معاملات به‌صورت فیزیکی در معرض ریسک نوسانات ارزی قرار دارند.

فریال مستوفی افزود: چنانچه از ابزارهایی که برای کاهش ریسک نوسانات نرخ ارز وجود دارد، استفاده شود سرمایه گذار می‌تواند ریسک نوسانات نرخ ارز را تا حدی پوشش دهد.

نرخ ارز مشخص نیست

در ادامه علیرضا توکلی کاشی، نائب رئیس کمیسیون، به ارائه گزارشی با عنوان«بررسی ابزارهای مالی قابل استفاده در ایران جهت پوشش نوسانات ارزی» پرداخت. او در ابتدا، به تفاوت دو مفهوم «ارز» و «نرخ ارز» اشاره کرد و گفت: اگر بازار ارز به نحو صحیحی کار کند و نظام بازار به معنای واقعی تک نرخی باشد، نرخ ارز به راحتی از آن استخراج می شود، از این رو، طبق این نگرش، کارکرد صحیح بازار ارز بسیار مهم است. توکلی کاشی در ادامه به این نکته اشاره کرد که«در حال حاضر نرخ ارز برای ما مشخص نیست.»

او ضمن نمایش روند نرخ ارز در ایران طی سال های 1359 -1400، به تشریح تاثیر سوء نوسانات نرخ ارز پرداخته و بیان کرد: به جز دوره 12 ساله 1390 – 1378 كه نرخ ارز روند با ثباتي را طي كرده است، در هيچ يك از دوران پس از سال 1357، نرخ ارز روند با ثباتي نداشته است؛ به طوری که در 50 درصد مواقع، نوسان 4 ساله نرخ دلار بالای 100درصد بوده است و نوسان بالای 50درصد در دوره هاي يك‌ساله به وفور رخ داده است. حدودا در 20 درصد مواقع، نرخ ارز داراي نوسان بيش از 5 درصد در يك ماه بوده است.

توکلی کاشی با بیان اینکه«نوسانات نرخ ارز در هر دو جهت مثبت و منفي، مخرب است» افزود: نرخ ارز، يك عامل مهم و تأثيرگذار بر تورم است و نوسانات اقتصادي ناشي از نوسانات ارز هم، به شدت بر نرخ تورم اثرگذار هستند؛ اگر نوسانات اقتصادي، كاهش يابند، نرخ تورم كاهش يافته و نرخ ارز پايدار شده و رشد آن به شدت كاهش خواهد يافت و موجبات رشد اقتصادي فراهم خواهد شد.

 او سپس به آثار نوسانات اقتصادی به ویژه نوسانات نرخ ارز پرداخت و گفت: ايجاد فرصت‌هاي آربيتراژي در اقتصاد که در آن عرضه یک کالای مشابه در دو بازار مختلف دارای قیمت‌های یکسان نیست، افزايش بيشتر نوسانات سفته بازانه، افزايش دخالت دولت در اقتصاد، تورم بيشتر، افزايش فقر و افزايش فاصله طبقاتي ميان آحاد مردم و در یک کلام عدم آرامش جامعه از تبعات نوسانات ارزی است.

به گفته نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، اگر نرخ دلار از سال 1357 با شيبي متناسب با تورم ماهانه رشد مي كرد، امروز نرخ ارز حدود24 هزار تومان بود و نوسانات آن به مراتب كمتر از وضعيت واقعي اين 43 سال مي بود.

او در ادامه راه حل های مواجهه با نوسانات نرخ ارز را برشمرد و بر لزوم پیش بینی پذیری نرخ ارز، تاکید کرد: کاهش نوسانات نرخ ارز و پوشش ریسک نوسان نرخ ارز  با استفاده از ابزارهای بازار مشتقات ارزی نظیر قرارداد آتی ارز(( Futures، اختیار خرید یا اختیار فروش ارز(Options) و قرارداد تاخت نرخ ارز به معنای معاوضه يك جفت ارز در آينده با قيمت توافقي امروز Swaps )) امکان پذیر است.

 نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، ضمن تشریح پیشنهادات اجرایی، بر فعال شدن بازار آتی ارز در بورس، گواهی سپرده ارزی قابل معامله و فعال شدن بازار اختیار معامله در بورس، تاکید کرد و گفت: به دليل وضعيت خاص كشور و وجود تحريم‌هاي ظالمانه، در حال حاضر قراردادهاي حواله اي به دليل محدوديت‌ها و همچنين امكان افشاي مسيرهاي ارزي كشور، توصيه نمي‌شود و صرفا قراردادهاي آتي و اختيار خريد يا اختيار فروش مبتني بر اسكناس يا گواهي سپرده ارزي قابل معامله، توصيه مي‌شوند.

نرخ ارز در چه محدوده‌ای می ماند؟

او سپس بر اساس مفروضات موجود، پیش بینی ای از نرخ دلار برای سال 1401 ارائه کرد و گفت: مقادير كمينه و بيشينه دلار بر مبناي نرخ هاي تاريخي چهل وسه سال گذشته بین 13 تا 63 هزار تومان و نرخ تعادلی دلار طی سال 1401 بر مبنای مفروضات در نظر گرفته شده، بین 24.7 تا 33.4 هزار تومان، خواهد بود.

پس از ارائه این گزارش، سید مهدی پارچینی، مدیر نظارت بر بورس‌ها سازمان بورس و اوراق بهادارگفت که در بازار سرمایه، ظرفیت های خوبی برای موضوع ارز وجود دارد که هم نوسانات ارزی را برای تولیدکنندگان پوشش داده و هم بستری فراهم خواهد شد تا ارزهایی که افراد برای حفظ ارزش پول نگه داری می کنند، وارد بازار سرمایه شود؛ او افزود: نکته قابل توجه اینکه، وجود یک سازمان مسئول برای پوشش ریسک نوسانات بازار ارز ضروری بوده و پوشش این نوسانات، تاثیر بسزایی در رشد صنعت کشور خواهد داشت.

در ادامه این جلسه، سایر اعضا و میهمانان نیز به بیان نظرات خود پرداختند.از جمله نکاتی که در این بخش به آن اشاره شد، ضرورت کنترل نوسانات نرخ ارز توسط دولت به منظور ايجاد فضاي مناسب اقتصادي، حفظ توليد، جلوگيري از تورم و فراهم شدن شرايط ورود سرمايه‌گذاران خارجي بود. همچنین ضرورت بررسی اکوسیستم اقتصادی کشور برای استفاده از ابزارهای بازار مشتقه ارزی، ضرورت بهره گیری از ظرفیت بخش‌خصوصی در کارآمد کردن و بهره برداری از ابزارهای پوشش ریسک نوسانات ارز از دیگر مواردی بود که به آن اشاره شد.

پس از طرح این نظرات از سوی فعالان اقتصادی حاضر در این نشست، مستوفی، بر ضرورت تعریف برنامه عملیاتی برای پیشبرد به‌کارگیری ابزارهای پوشش نوسانات ریسک ارز تاکید کرد  و گفت که در این مسیر لازم است نظرات و راهکارهای کارشناسان بانک مرکزی در راه اندازی بازار مشتقه ارزی نیز مورد بررسی قرار گیرد تا با تسریع در بهره برداری از این ابزارها، جلوگيري از افزایش نرخ تورم، حفظ توليد و ورود سرمايه گذاران خارجي محقق شود.

 

نظر خود را بنویسید

ارسال پیام

مطالب مرتبط