بطالت اجتماعی به معنای کاهش عملکرد و انگیزه فرد است که با عضویت در گروه های کاری رخ می دهد. بعضی پژوهشگران می گویند بطالت اجتماعی بدون در نظر گرفتن نوع وظیفه، در زندگی همه وجود دارد. زمانی که از یک نفر می خواهند تلاش جسمی اش را با فریاد زدن نشان بدهد، آن فرد در تنهایی،  بلندتر و طولانی تر از زمانی که در جمع این فعالیت را انجام می دهد، فریاد می کشد.

بیشتر بطالت اجتماعی که در فضای کسب وکار گزارش شده، مربوط به شرکت های خدماتی است چراکه غیرقابل مشاهده بودن از ویژگی های خدمات است. در چنین شرکت هایی فرد می تواند در سایه عملکرد همکاران قرار بگیرد و عملکرد دقیق او، سنجیده نمی شود.

به نظر می رسد بطالت اجتماعی بیشتر مانع رشد کسب وکارها و به زیان آن هاست، اما بررسی ها می گوید بطالت اجتماعی انگیزه فرد را می کشد و او را از پیشرفت باز می دارد. کاهش بهره وری از نتایج مهم بطالت اجتماعی است که در نهایت، دامن جامعه را هم می گیرد.

 باوجود پیامدهای ناگوار بطالت اجتماعی برای فرد و جامعه، این پدیده در کسب وکارها بیشتر مورد غفلت قرار می گیرد. این مسئله در این روزها که ساخت گروه ها، ضامن موفقیت شرکت هاست، اهمیت بیشتری پیدا می کند. دلیل عمده این مسئله، تخریب گروه ها بر اثر بطالت اجتماعی و اثر مخرب آن بر انجام وظایف در سازمان هاست.

پدیده «سواری مجانی» و «احمق فرض کردن»، به عنوان بخشی از بطالت اجتماعی تعریف می شود. در «سواری مجانی»، می توان افرادی را در سازمان ها یافت که به طور جدی کار نمی کنند. هم چنین پدیده «احمق فرض کردن» بیشتر برای کسانی رخ می دهد که کار می کنند اما ارزش تلاش خود را به خاطر وجود افراد با خصلت سواری مجانی پایین می آورند. به این ترتیب بطالت اجتماعی و هر شکلی از آن، می تواند عملکرد همه گروه را درگیر کرده و به چالش بکشد.

پژوهشگران اقتصادی می گویند بطالت اجتماعی که ضعف سازمان ها  نتیجه آن است، باید به هر ترتیب شناسایی شده و سطح آن کاهش پیدا کند. نکته مهم برنامه ریزی و انگیزه بخشی سازمانی به  کارکنان در کسب وکارها برای احساس مسئولیت بیشتر نسبت به انجام وظایفشان است و اینکه صاحبان کسب وکارها بدانند، عدم توجه دقیق به مسئله بطالت اجتماعی است که مسیر شکست آن ها را هموار می کند.

برای مطالعه بیشتر مقاله «بررسی بطالت اجتماعی بر عملکرد» را بخوانید. این مقاله در نشریه پژوهش های نوین در مدیریت کارآفرینی و توسعه کسب وکار، در زمستان سال گذشته منتشر شده است.