کارآفرینی سرشار از تصمیم گیری های لحظه ای است. بنابراین بروز خطاهای ادراکی و شناختی در فرایند کارآفرینی طبیعی است. اما نکته مهم نقش آفرینی این خطاها در شکست و موفقیت کارآفرینان است.

در اغلب کارآفرینان عنصر «نیاز» انگیزه ای برای حرکت رو به جلو و تلاش برای تحقق آرزوهاست. در نهایت با برخوردی درست و هوشمندانه با نیازهاست که هزاران واحد صنعتی وکشاورزی و ... ایجاد می شود.

براساس گفته های کارآفرینان، آن ها دنیا را متفاوت از دیگران می بینند. این را تنها تفاوت کارآفرینان با سایر مردم می دانند. درواقع هر فردی مدل ذهنی منحصر به فردی دارد که این مدل، همه رفتارهای او را تحت تاثیر قرار می دهد. یک مدل ذهنی عبارت از نحوه باور، تفکر، نگرش افراد نسبت به خود و همه دنیا. به طور خلاصه می توان مدل ذهنی را این طور تعریف کرد: اینکه افراد دنیا را چگونه می بینند.

مدل های ذهنی کارآفرینان برتر می تواند به شناسایی رویکردهای آنان نسبت به وقایع مختلف، شناسایی خطاهای ادراکی رایج در بین کارآفرینان و نحوه برخورد آن ها با این خطاها کمک کند. در مسیر کارآفرینان خطاهای مشترکی وجود دارد. خودشیفتگی، گریز از ابهام یا تحمل ابهام، گسیختگی احتمالات، خطای دسترسی و به دنبال نشان های آشنا رفتن، لنگر انداختن، محافظه کاری و خطای حفظ وضع موجود در کنار همگرایی در کسب اطلاعات و ابهام در پیش بینی آینده از جمله این خطاهاست.

یک پژوهش ایرانی تلاش کرده مدل ذهنی کارآفرینان را از منظر اثربخشی این مدل بر موفقیت و شکست کسب وکارها بررسی کند. پژوهشگران برای تهیه این مقاله، با کارآفرینان موفق در ایران گفت وگو کرده اند.

یافته های آن ها نشان می دهد  کارآفرینان برای تن دادن به ریسک های بزرگ، باید اعتماد به نفس بالایی داشته باشند تا برابر چالش ها احساس ضعف نکنند. به ویژه در شرایطی که همه اطرافیان و دوستان و حتی خانواده آن ها را از ریسک کردن نهی می کنند. در این شرایط است که کارآفرین باید  بر ایده خود پافشاری کند و موانع را پشت سر بگذارد.

علاوه بر این، آن ها از لزوم چندگانه بودن چارچوب ذهنی کارآفرینان نوشته اند که به پویایی رفتار آن ها در محیط های مختلف می انجامد. چنین مدل ذهنی باعث می شود کارآفرینان از مواجهه با فضاهای جدید و عدم اطمینان محیطی نترسند.  این پژوهش نشان می دهد با وجود نوسان های اقتصادی در ایران، رویکرد تفکری متفاوت نسبت به دنیا، به از بین رفتن تهدیدها و ساخت فرصت ها کمک می کند، و این نکته ای است که کارآفرینان با تکیه بر آن به موفقیت مطلوب خود می رسند.

برای مطالعه بیشتر مقاله «مدل های ذهنی کارآفرینان برتر ایران: با تاکید بر موفقیت کارآفرینان نوپا» را بخوانید. این مقاله در نشریه پژوهش های مدیریت منابع سازمانی در زمستان 1400 منتشر شده است.