مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت کار گزارش بررسی روند متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب در مناطق شهری در اردیبهشت ماه 1401 را منتشر کرده است.

طبق این گزارش، مقايسه متوسط قيمت اقلام خوراكي در ماه جاري با ماه قبل نشان می دهد در 2 قلم از كالاهاي منتخب تغييرات بيش از 10 درصد بوده و بيشترين افزايش قيمت درها كالاهاي منتخب مربوط به روغن مايع (22.3 درصد)، شكر (103 درصد) و قند ( 9.4 درصد) است. همچنین در 4 قلم از كالاهاي منتخب، تغييرات منفي بوده و بيشترين كاهش در قيمت ها مربوط به گوجه فرنگي (منفی 16.6 درصد)، خيار (منفی 9.2 درصد)، سيب زميني (منفی 0.6 درصد) و موز (منفی 0.4 درصد) است .

براساس این گزارش، مقايسه متوسط قيمت اقلام خوراكي در ماه جاري با ماه مشابه سال قبل  در 4 قلم از كالاهاي منتخب تغيير قيمت بيش از 100 درصد بوده و بيشترين افزايش قيمت در اقلام سيب زميني (175.1 درصد)، برنج ايراني درجه يك (126.8درصد)، رب گوجه فرنگي (108.8 درصد) و گوجه فرنگي (102.9درصد) مشاهده شده است. علاوه بر این، كمترين افزايش قيمت ها مربوط به اقلام چاي خارجي بسته اي (20.4 درصد)، موز (22.4 درصد)، و گوشت گوسفند (23.8 درصد) است.

درادامه اين گزارش، جهت بررسي روند تغييرات قيمت اقلام خوراكي از سه حد مطلوب، هشدار و بحراني استفاده شده است: «حد مطلوب: حدي از قيمت كالاي منتخب است كه با توجه به شرايط كشور، نوسانات قيمت در اطراف آن براي مصرف كننده قابل قبول به نظر مي رسد و كنترل قيمت ها در اين محدوده منجر به كاهش تورم خواهد شد. اين حد بر اساس افزايش ماهانه حداكثر يك درصد براي قيمت هر كالا در نظر گرفته شده است كه براي يك دوره يك ساله 12 درصد خواهد بود. حد هشدار: حدي از قيمت كالاي منتخب است كه نوسانات قيمت از حد مطلوب خارج شده است و در صورت ادامه منجر به افزايش تورم خواهد شد. اين حد بر اساس افزايش ماهانه حداكثر 1.5 درصد براي قيمت هر كالا در نظر گرفته شده است كه براي يك دوره يك ساله 18 درصد خواهد بود. عبور قيمت ها از اين حد، بيانگر ضرورت برنامه ريزي خاص براي كنترل قيمت ها است. حد بحراني: حدي از قيمت كالاي منتخب است كه نشان مي دهد قيمت اقلام از كنترل خارج شده است و اين امر منجر به ايجاد تورم جهشي خواهد شد. اين حد بر اساس افزايش ماهانه حداكثر 2 درصد براي قيمت هر كالا در نظر گرفته شده است كه براي يك دوره يك ساله 24 درصد خواهد بود. در اين شرايط اتخاذ تصميمات سريع و اقدام عاجل و حتي مداخله مستقيم در بازار براي كاهش قيمت ها ضروري است.»

با این تعاریف، بررسي قيمت اقلام منتخب در مقايسه با روند تغييرات آن با حدود مطلوب، هشدار و بحراني قيمت ها نشان مي دهد در ارديبهشتماه 1401: متوسط قيمت حدود 87.5 درصد اقلام منتخب شامل برنج ايراني درجه يك، برنج خارجي درجه يك، مرغ ماشيني، شير پاستوريزه، ماست پاستوريزه، پنير ايراني پاستوريزه، تخم مرغ ماشيني، كره پاستوريزه، روغن مايع، موز، پرتقال، سيب، خيار، گوجه فرنگي، سيب زميني، لوبيا چيتي، عدس، قند، شكر، رب گوجه فرنگي و چاي خارجي بسته اي فراتر از حد بحراني قيمت ها قرار دارند. در خصوص بيشتر اقلام مانند برنج درجه يك ايراني، مرغ ماشيني، روغن مايع، قند و شكر، و رب گوجه فرنگي روند صعودي مشاهده مي شود و افزايش مجدد قيمت اين كالاها، دور از انتظار نيست. همچنین متوسط قيمت اقلام خوراكي مانند گوشت گوسفند، گوشت گاو يا گوساله و پياز در محدوده هشدار قرار دارند.